Działania niepożądane leku Cefazolin Noridem

Cefazolin Noridem (cefazolina w postaci cefazoliny sodowej) może wywołać szereg działań niepożądanych, których wystąpienie zależy od dawki i czasu trwania terapii. Pacjenci stosujący ten antybiotyk mogą doświadczyć jednego lub kilku spośród opisanych poniżej działań niepożądanych. Dokładne zapoznanie się z profilem bezpieczeństwa leku pozwala na wczesne wykrycie i odpowiednie postępowanie w przypadku pojawienia się objawów niepożądanych.¹

Zaburzenia hematologiczne

Zaburzenia krwi i układu chłonnego stanowią istotną grupę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem cefazoliny. Obejmują one zmiany parametrów morfologicznych takie jak leukopenia, granulocytopenia, neutropenia, trombocytopenia, a także leukocytoza, granulocytoza, monocytoza, limfocytopenia, bazofilia i eozynofilia. U pacjentów mogą wystąpić również zaburzenia stężenia hemoglobiny i hematokrytu, prowadzące do niedokrwistości. W rzadkich przypadkach opisywano ciężkie powikłania hematologiczne jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia czy niedokrwistość hemolityczna.²

Zaobserwowano również wpływ leku na metabolizm glukozy, objawiający się zarówno hiperglikemią, jak i hipoglikemią. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia krzepnięcia krwi, które mogą prowadzić do krwawień. Na to powikłanie narażeni są zwłaszcza pacjenci z niedoborem witaminy K lub innych czynników krzepnięcia, pacjenci żywieni sztucznie, stosujący nieodpowiednią dietę, a także osoby z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, trombocytopenią oraz pacjenci z zaburzeniami lub chorobami predysponującymi do krwawień (np. hemofilia, wrzody żołądka i dwunastnicy).³

Reakcje nadwrażliwości

Stosowanie cefazoliny może wywołać różnorodne reakcje z nadwrażliwości, od łagodnych zmian skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Wśród objawów skórnych występują: rumień, rumień wielopostaciowy, osutka, pokrzywka. Mogą również pojawić się poważniejsze reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella).⁴

W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej obserwuje się wstrząs, obrzęk krtani prowadzący do zwężenia dróg oddechowych, tachykardię, spłycenie oddechu, spadek ciśnienia tętniczego. Mogą pojawić się także obrzęki różnych części ciała (twarzy, języka) oraz świąd, w tym świąd okolicy odbytu i narządów płciowych.⁵

Zaburzenia układu nerwowego

Cefazolina może wywoływać zaburzenia neurologiczne o różnym nasileniu. U pacjentów z zawrotami głowy, złym samopoczuciem i zaburzeniami czynności nerek po zastosowaniu zbyt dużych dawek leku mogą wystąpić napady drgawkowe. Ponadto obserwowano zmęczenie, koszmary senne, zawroty głowy, nadmierną aktywność, nerwowość lub niepokój, bezsenność, senność, osłabienie, uderzenia gorąca. Opisywano także zaburzenia widzenia barw, splątanie oraz aktywność padaczkogenną.⁶

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Podczas stosowania cefazoliny mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Obserwowano utratę łaknienia, biegunkę, nudności i wymioty, które zwykle mają umiarkowane nasilenie i często ustępują w trakcie lub po zakończeniu leczenia.⁷

Szczególnie istotnym powikłaniem może być rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga szybkiego wdrożenia odpowiedniego leczenia.⁸

Długotrwałe stosowanie cefazoliny może prowadzić do kandydozy jamy ustnej, a także kandydozy narządów płciowych i zapalenia pochwy.⁹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Stosowanie cefazoliny może powodować przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych: AspAT, AlAT, gamma-GT, wzrost stężenia bilirubiny i/lub aktywności LDH oraz fosfatazy alkalicznej w surowicy. Możliwe jest także przemijające zapalenie wątroby i przemijająca żółtaczka cholestatyczna.¹⁰

Zaburzenia nerek i układu moczowego

Cefazolina może wykazywać działanie nefrotoksyczne, prowadząc do śródmiąższowego zapalenia nerek, nieokreślonej nefropatii czy białkomoczu. Obserwowano także tymczasowe zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi (BUN), szczególnie u pacjentów jednocześnie leczonych innymi lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym.¹¹

Zaburzenia układu oddechowego

U pacjentów leczonych cefazoliną mogą wystąpić: wysięk opłucnowy, ból w klatce piersiowej, duszność lub zaburzenia oddychania, kaszel oraz zapalenie błony śluzowej nosa.¹²

Reakcje miejscowe

Po podaniu domięśniowym cefazoliny może wystąpić ból w miejscu wstrzyknięcia, czasem ze stwardnieniem. Podanie dożylne może prowadzić do zakrzepowego zapalenia żył.¹³

W przypadku postaci do podania domięśniowego, ponieważ rozpuszczalnik zawiera lidokainę, mogą wystąpić ogólnoustrojowe reakcje na lidokainę.¹⁴

Zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane cefazoliny z podziałem na układy narządów oraz częstość występowania.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁵

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁶