Specjalne ostrzeżenia
Borez

Borez (bisoprolol) wymaga szczególnej ostrożności w leczeniu stabilnej przewlekłej niewydolności serca, rozpoczynając terapię od stopniowego zwiększania dawki zgodnie z protokołem dawkowania oraz regularnym monitorowaniem pacjenta. Nagłe odstawienie leku jest przeciwwskazane, zwłaszcza u chorych z chorobą niedokrwienną serca, ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby, zawału mięśnia sercowego i nagłego zgonu. Bisoprolol należy stosować ostrożnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, dławicą piersiową, obturacyjnymi chorobami płuc (astma oskrzelowa), cukrzycą z wahaniami glikemii (ze względu na maskowanie objawów hipoglikemii) oraz podczas odczulania, gdyż może nasilać reakcje anafilaktyczne i zmniejszać skuteczność epinefryny. U chorych z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia, dławicą Prinzmetala, miażdżycą tętnic obwodowych oraz w okresie okołooperacyjnym konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i ścisła współpraca z anestezjologiem.

Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania bisoprololu u pacjentów z cukrzycą typu I, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby, kardiomiopatią restrykcyjną, wrodzonymi wadami serca, istotnymi wadami zastawkowymi oraz po zawale serca w ciągu ostatnich 3 miesięcy. U chorych z łuszczycą lek może nasilać objawy choroby, a u pacjentów z guzem chromochłonnym bisoprolol może być stosowany wyłącznie po wcześniejszym zastosowaniu alfa-blokerów, aby uniknąć niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego. Ponadto bisoprolol może maskować objawy nadczynności tarczycy, takie jak tachykardia, co utrudnia diagnostykę. Zaleca się rozpoczynanie terapii od najmniejszych dawek u pacjentów z obturacyjnymi chorobami płuc oraz ścisłe monitorowanie objawów takich jak duszność, kaszel i nietolerancja wysiłku.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Borez

Stosowanie leku Borez wymaga przestrzegania szczególnych zasad bezpieczeństwa ze względu na jego działanie kardiologiczne. Poniżej przedstawiono szczegółowe ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić przy zalecaniu tego leku pacjentom.1

Rozpoczynanie i przerwanie leczenia

Leczenie stabilnej przewlekłej niewydolności serca bisoprololem należy rozpoczynać od specjalnej fazy zwiększania dawki leku, zgodnie z protokołem opisanym w sekcji dawkowania. Rozpoczynanie terapii wymaga regularnego monitorowania stanu pacjenta.2

Szczególnie istotne jest, by nie przerywać leczenia bisoprololem w sposób nagły, zwłaszcza u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, chyba że jest to jednoznacznie wskazane ze względów medycznych. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do przemijającego zaostrzenia choroby serca, zwiększając ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego i nagłego zgonu.3

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Bisoprolol należy stosować ze zwiększoną ostrożnością u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową, którym towarzyszy niewydolność serca.4

Choroby układu oddechowego

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze skurczem oskrzeli (astma oskrzelowa, obturacyjne choroby płuc). Mimo że kardiowybiórcze (beta1) leki beta-adrenolityczne, takie jak bisoprolol, mogą mieć mniejszy wpływ na czynność płuc niż niewybiórcze beta-adrenolityki, generalnie należy unikać ich stosowania u pacjentów z obturacyjnymi chorobami płuc, chyba że istnieją bezwzględne wskazania kliniczne.5

Jeżeli istnieją wskazania do zastosowania leku Borez u pacjentów z obturacyjnymi chorobami płuc, leczenie bisoprololem należy rozpoczynać od najmniejszej możliwej dawki. Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia nowych objawów, takich jak:6

  • Duszność
  • Nietolerancja wysiłku fizycznego
  • Kaszel

Cukrzyca i zaburzenia metabolizmu

Zachowanie ostrożności jest konieczne przy stosowaniu bisoprololu u pacjentów z cukrzycą z dużymi wahaniami stężenia glukozy we krwi. Należy pamiętać, że bisoprolol może maskować objawy hipoglikemii, takie jak tachykardia, kołatanie serca czy nasilone pocenie.7

Bisoprolol należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów przestrzegających ścisłej głodówki.8

Reakcje alergiczne i leczenie odczulające

Ostrożność jest wskazana podczas trwającego leczenia odczulającego. Bisoprolol, podobnie jak inne leki beta-adrenolityczne, może zwiększyć zarówno wrażliwość na alergeny, jak i nasilenie reakcji anafilaktycznych. Należy mieć na uwadze, że podanie epinefryny w przypadku reakcji anafilaktycznej może nie zawsze powodować oczekiwane działanie lecznicze.9

Zaburzenia rytmu i przewodzenia serca

U pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania bisoprololu.10

Dławica Prinzmetala

Zgłaszano przypadki skurczu naczyń wieńcowych u pacjentów z dławicą Prinzmetala leczonych lekami beta-adrenolitycznymi. Pomimo wysokiej selektywności bisoprololu względem receptorów beta1, nie można całkowicie wykluczyć napadów bólu dławicowego podczas stosowania tego leku u pacjentów z dławicą Prinzmetala.11

Choroby naczyń obwodowych

U pacjentów z miażdżycą zarostową tętnic obwodowych należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania bisoprololu, gdyż może dojść do nasilenia objawów, szczególnie na początku leczenia.12

Znieczulenie ogólne

U pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu blokada receptorów beta-adrenergicznych wywołana przez bisoprolol zmniejsza częstość występowania zaburzeń rytmu serca i niedokrwienia mięśnia sercowego w czasie indukcji znieczulenia i intubacji, a także w okresie pooperacyjnym. Obecnie zaleca się kontynuowanie blokady receptorów beta-adrenergicznych w okresie okołooperacyjnym.13

O zastosowaniu beta-adrenolityku należy poinformować anestezjologa ze względu na potencjalne interakcje z innymi lekami, mogące wywołać bradyarytmie, osłabienie odruchowej tachykardii oraz zmniejszenie zdolności odruchowej kompensacji utraty krwi. Jeśli przerwanie leczenia beta-adrenolitykami przed zabiegiem jest konieczne, należy je przeprowadzić stopniowo i zakończyć około 48 godzin przed znieczuleniem.14

Stany kliniczne o ograniczonym doświadczeniu terapeutycznym

Obecnie brak wystarczającego doświadczenia terapeutycznego w stosowaniu bisoprololu u pacjentów z niewydolnością serca i współistniejącymi następującymi schorzeniami i stanami:15

  • Cukrzyca insulinozależna (typu I) – wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwość maskowania objawów hipoglikemii
  • Ciężkie zaburzenia czynności nerek – mogą wpływać na farmakokinetykę leku
  • Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – mogą zmieniać metabolizm bisoprololu
  • Kardiomiopatia restrykcyjna – może dojść do pogorszenia napełniania komór
  • Wrodzona wada serca – może zmienić odpowiedź hemodynamiczną na lek
  • Istotna hemodynamicznie, organiczna wada zastawkowa – może nasilić objawy niewydolności serca
  • Zawał serca w ciągu ostatnich 3 miesięcy – brak danych o bezpieczeństwie stosowania w tym okresie

Inne szczególne przypadki kliniczne

U pacjentów z łuszczycą lub łuszczycą w wywiadzie leki beta-adrenolityczne (w tym bisoprolol) można zastosować jedynie po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka, ponieważ mogą one nasilać objawy choroby.16

Pacjentom z guzem chromochłonnym (pheochromocytoma) nie wolno podawać bisoprololu bez wcześniejszego zastosowania leku blokującego receptory alfa-adrenergiczne. Jest to konieczne, aby uniknąć niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego wynikającego z blokady wyłącznie receptorów beta przy zachowaniu aktywności receptorów alfa.17

Należy pamiętać, że stosowanie bisoprololu może maskować objawy nadczynności tarczycy, takie jak tachykardia, co utrudnia diagnostykę tej choroby.18

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl