Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Beto 100 ZK 95 mg

Wpływ metoprololu na płodność, ciążę i laktację

Metoprolol należy do grupy leków beta-adrenolitycznych, których stosowanie u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia potencjalnych korzyści względem ryzyka dla płodu lub dziecka. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w przypadku stosowania metoprololu w tych okresach życia kobiety.¹

Stosowanie metoprololu w okresie ciąży

Pacjentka powinna być poinformowana o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku potwierdzenia ciąży. Istotne jest, by lekarz przekazał pacjentce, że dane dotyczące stosowania metoprololu w ciąży są ograniczone, a badania kliniczne z odpowiednią kontrolą nie zostały przeprowadzone.²

Szczególnie ważne informacje dotyczące poszczególnych etapów ciąży:

• W pierwszym i drugim trymestrze ciąży: brak wystarczającego doświadczenia klinicznego dotyczącego bezpieczeństwa stosowania metoprololu.³
• W trzecim trymestrze ciąży: dotychczasowe obserwacje około 100 par matka-dziecko nie wykazały szkodliwego wpływu na noworodka.⁴

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że metoprolol może być podawany w okresie ciąży wyłącznie w przypadku bezwzględnej konieczności, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.⁵

Potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że leki beta-adrenolityczne mogą wywierać określone działania na przebieg ciąży i stan płodu/noworodka:⁶

• Zmniejszenie perfuzji łożyska, co może prowadzić do śmierci płodu i przedwczesnego porodu
• Opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego płodu, co zaobserwowano podczas długotrwałego stosowania metoprololu u kobiet z lekkim i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym
• Przedłużenie porodu
• Wystąpienie bradykardii (spowolnionej czynności serca) u płodu, noworodka i niemowlęcia karmionego piersią
• Hipoglikemia (obniżony poziom glukozy we krwi) u noworodka
• Niedociśnienie tętnicze u noworodka
• Zwiększona bilirubinemia (podwyższony poziom bilirubiny)
• Zmniejszona odpowiedź na niedotlenienie tkanek

Powyższe objawy mogą wynikać z blokady receptorów beta-adrenergicznych u płodu lub noworodka.⁷

Zalecenia dotyczące stosowania metoprololu w ciąży

Jeśli lekarz zdecyduje o stosowaniu metoprololu w czasie ciąży, powinien przestrzegać następujących zasad i poinformować o nich pacjentkę:⁸

1. Stosowanie możliwie najmniejszej skutecznej dawki metoprololu
2. Rozważenie przerwania leczenia na 48-72 godziny przed spodziewanym terminem porodu
3. Jeśli przerwanie leczenia przed porodem nie jest możliwe, konieczna jest ścisła obserwacja noworodka przez 48-72 godziny po urodzeniu pod kątem objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych (szczególna uwaga na powikłania sercowe i płucne)

Lekarz powinien również poinformować pacjentkę, że badania na zwierzętach wykazały toksyczność reprodukcyjną metoprololu.⁹

Stosowanie metoprololu podczas karmienia piersią

Lekarz powinien przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące przenikania metoprololu do mleka matki:¹⁰

• Metoprolol przenika przez łożysko i do mleka matki
• W momencie porodu stężenie metoprololu w surowicy matki i dziecka jest porównywalne
• Stężenie metoprololu w mleku jest około 3-krotnie wyższe niż w osoczu matki

Pacjentka powinna być poinformowana, że przy dawce dobowej 200 mg metoprololu, około 225 mikrogramów substancji jest uwalnianych na litr mleka. W badaniach klinicznych ta ilość zwykle nie wywołuje objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych u niemowląt.¹¹

Istotne jest, by lekarz podkreślił, że przy stosowaniu metoprololu w dawkach terapeutycznych ryzyko działań niepożądanych u niemowlęcia karmionego piersią jest generalnie niewielkie. Wyjątek stanowią osoby o powolnym metabolizmie, u których ryzyko może być większe. W każdym przypadku niemowlę karmione piersią przez matkę przyjmującą metoprolol powinno być uważnie obserwowane pod kątem potencjalnych objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych.¹²

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że bursztynianu metoprololu (np. w postaci preparatu Beto ZK) nie należy stosować w okresie karmienia piersią, chyba że jest to absolutnie konieczne.¹³

Wpływ metoprololu na płodność

W odniesieniu do wpływu metoprololu na płodność, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:¹⁴

• Brak jest badań dotyczących wpływu metoprololu na płodność u ludzi
• W badaniach na zwierzętach wykazano, że winian metoprololu podawany w dawkach terapeutycznych wpływa na spermatogenezę u samców szczurów
• W znacznie większych dawkach metoprolol nie wykazał wpływu na odsetek zapłodnień u szczurów

Informacje te mogą być istotne dla par planujących poczęcie, szczególnie w przypadku, gdy mężczyzna przyjmuje metoprolol.¹⁵

Szczególne zalecenia przy stosowaniu metoprololu u kobiet w wieku rozrodczym

Lekarz powinien udzielić kobiecie w wieku rozrodczym przyjmującej metoprolol następujących wskazówek:

• Konieczność natychmiastowego poinformowania lekarza o zajściu w ciążę lub podejrzeniu ciąży
• Możliwość konieczności modyfikacji terapii lub zmiany leku po potwierdzeniu ciąży
• W przypadku planowania ciąży – omówienie potencjalnych korzyści i zagrożeń związanych z leczeniem metoprololem w okresie ciąży
• W przypadku karmienia piersią – rozważenie potencjalnych zagrożeń dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki

W każdym przypadku decyzja o stosowaniu metoprololu w okresie ciąży i karmienia piersią powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego stanu zdrowia pacjentki, wskazań do terapii oraz potencjalnych alternatyw leczniczych.¹⁶