Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Atomoksetyna Medice

Stosowanie atomoksetyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz regularnego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono najważniejsze kwestie wymagające uwagi lekarza przed i podczas leczenia atomoksetyną.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

U pacjentów leczonych atomoksetyną zgłaszano przypadki zachowań samobójczych, w tym próby samobójcze i myśli samobójcze. Badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą wykazały, że zachowania te występowały niezbyt często, jednak u dzieci i młodzieży leczonych atomoksetyną obserwowano je częściej niż u przyjmujących placebo. W przypadku dorosłych nie stwierdzono takich różnic między grupami. Niezbędne jest uważne obserwowanie pacjentów, szczególnie na początku terapii, pod kątem występowania lub nasilania się zachowań samobójczych.²

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Atomoksetyna może wpływać na parametry układu krążenia, w tym na częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów przyjmujących ten lek obserwuje się niewielkie przyspieszenie tętna (średnio <10 uderzeń/min) i/lub zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi (średnio <5 mmHg). Zbiorcze dane z badań klinicznych wskazują jednak, że u znaczącego odsetka pacjentów występują bardziej wyraźne zmiany:³

• 8-12% dzieci i młodzieży oraz 6-10% dorosłych doświadcza zmian tętna o 20 uderzeń/min lub więcej
• U tych samych grup obserwuje się zmiany ciśnienia tętniczego krwi o 15-20 mmHg lub więcej
• U 15-26% dzieci i młodzieży oraz 27-32% dorosłych zmiany te utrzymują się lub nasilają podczas terapii

Długotrwale utrzymujące się podwyższone ciśnienie tętnicze krwi może prowadzić do poważnych następstw klinicznych, takich jak przerost mięśnia sercowego.⁴

Konieczność wstępnej oceny i monitorowania kardiologicznego

Przed rozpoczęciem leczenia atomoksetyną niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowej oceny chorób w wywiadzie oraz wykonanie badań w celu wykrycia potencjalnych chorób układu krążenia. Jeśli wstępna ocena wykaże możliwość występowania choroby sercowo-naczyniowej, należy przeprowadzić dalsze specjalistyczne badanie kardiologiczne.⁵

Zaleca się regularny pomiar i rejestrację tętna oraz ciśnienia tętniczego krwi zgodnie z następującym schematem:⁶

• przed rozpoczęciem leczenia
• w czasie leczenia
• po każdej modyfikacji dawki
• następnie nie rzadziej niż co 6 miesięcy

W przypadku dzieci zaleca się stosowanie siatki centylowej, a u dorosłych należy postępować zgodnie z obowiązującymi wytycznymi dotyczącymi nadciśnienia.⁷

Przeciwwskazania i szczególne środki ostrożności dotyczące układu krążenia

Atomoksetyny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi lub zaburzeniami naczyń mózgowych (patrz punkt 4.3 „Przeciwwskazania”). Należy zachować szczególną ostrożność stosując lek u pacjentów, u których współistniejące stany chorobowe mogłyby się nasilić w wyniku zwiększenia ciśnienia tętniczego krwi lub tętna, np. u pacjentów z:⁸

• nadciśnieniem tętniczym
• częstoskurczem
• chorobą układu krążenia
• chorobą naczyń mózgowych

Pacjentów należy również poinformować o konieczności niezwłocznego zgłoszenia się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów takich jak:⁹

• kołatanie serca
• powysiłkowy ból w klatce piersiowej
• omdlenie o niewyjaśnionej przyczynie
• duszność
• inne objawy choroby serca

W takich przypadkach wymagane jest pilne przeprowadzenie specjalistycznego badania kardiologicznego.¹⁰

Należy zachować szczególną ostrożność stosując atomoksetynę u pacjentów z wrodzonym lub nabytym zespołem wydłużonego odstępu QT lub u których w rodzinie stwierdzono występowanie tego zespołu. Odnotowano również przypadki niedociśnienia ortostatycznego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami predysponującymi do niedociśnienia lub związanymi z możliwością nagłych zmian rytmu serca lub ciśnienia krwi.¹¹

Wpływ na naczynia mózgowe

Pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka chorób naczyń mózgowych (takimi jak zaburzenia sercowo-naczyniowe w wywiadzie, jednoczesne przyjmowanie leków zwiększających ciśnienie tętnicze krwi) powinni być dokładnie badani w kierunku występowania objawów neurologicznych podczas każdej wizyty lekarskiej po rozpoczęciu stosowania atomoksetyny.¹²

Wpływ na pracę wątroby

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki uszkodzenia wątroby związanego ze stosowaniem atomoksetyny, objawiającego się:¹³

• zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych
• podwyższonym stężeniem bilirubiny
• żółtaczką

W bardzo rzadkich przypadkach raportowano ciężkie uszkodzenia wątroby, w tym ostrą niewydolność wątroby. W przypadku pojawienia się żółtaczki lub wyników laboratoryjnych wskazujących na uszkodzenie wątroby należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Atomoksetyna Medice i nie rozpoczynać ponownie tego leczenia.¹⁴

Zaburzenia psychiczne

Objawy psychotyczne i maniakalne

Atomoksetyna nawet w zalecanych dawkach może wywoływać polekowe zaburzenia psychotyczne lub maniakalne, takie jak:¹⁵

• halucynacje
• urojenia
• stan pobudzenia maniakalnego
• pobudzenie

Mogą one wystąpić u pacjentów, u których wcześniej nie stwierdzono psychozy ani manii. W przypadku wystąpienia takich objawów należy rozważyć rolę atomoksetyny w ich wywołaniu i ewentualne odstawienie leku. Nie można również wykluczyć, że produkt Atomoksetyna Medice może powodować zaostrzenie istniejących zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych.¹⁶

Zachowania agresywne, wrogość i chwiejność emocjonalna

W badaniach klinicznych zaobserwowano częstsze występowanie wrogości (szczególnie agresji, zachowań buntowniczych i przejawów gniewu) u pacjentów leczonych atomoksetyną w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Dotyczyło to zarówno dzieci i młodzieży, jak i dorosłych. Dodatkowo, u dzieci otrzymujących atomoksetynę częściej obserwowano chwiejność emocjonalną. Pacjentów należy uważnie monitorować pod kątem pojawienia się lub nasilenia agresywnych zachowań, wrogości lub chwiejności emocjonalnej.¹⁷

Możliwe reakcje alergiczne

Chociaż nieczęsto, u pacjentów przyjmujących atomoksetynę zgłaszano reakcje alergiczne, w tym:¹⁸

• reakcje anafilaktyczne
• wysypkę
• obrzęk naczynioruchowy
• pokrzywkę

Napady drgawkowe

Atomoksetyna może obniżać próg drgawkowy, dlatego podczas jej stosowania mogą wystąpić napady drgawkowe. Należy zachować szczególną ostrożność rozpoczynając podawanie leku pacjentom z drgawkami w wywiadzie. Jeśli u pacjenta wystąpi napad drgawkowy lub zwiększy się częstość napadów o nieustalonej przyczynie, należy rozważyć przerwanie leczenia atomoksetyną.¹⁹

Wzrost i rozwój

U dzieci i młodzieży przyjmujących atomoksetynę należy regularnie kontrolować wzrost i rozwój. W przypadku pacjentów, którzy niewystarczająco rosną lub zwiększają masę ciała podczas długotrwałego leczenia, należy rozważyć zmniejszenie dawki leku lub przerwanie terapii.²⁰

Dane kliniczne nie wykazały szkodliwego wpływu atomoksetyny na funkcje poznawcze i dojrzewanie płciowe. Jednak ze względu na ograniczone dane dotyczące długotrwałego stosowania leku, pacjenci wymagający długotrwałego leczenia powinni być uważnie monitorowani.²¹

Wystąpienie lub nasilenie współistniejących zaburzeń

Tiki

W kontrolowanym badaniu przeprowadzonym z udziałem dzieci i młodzieży z ADHD i współistniejącymi przewlekłymi tikami ruchowymi lub zespołem Tourette’a nie obserwowano nasilenia tików u pacjentów leczonych atomoksetyną w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo. Jednakże po wprowadzeniu produktu do obrotu bardzo rzadko zgłaszano przypadki tików u pacjentów leczonych atomoksetyną.²²

Depresja i stany lękowe

W kontrolowanych badaniach z udziałem pacjentów z ADHD i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi lub stanami lękowymi nie obserwowano nasilenia depresji ani lęku u osób leczonych atomoksetyną w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo. Po wprowadzeniu leku do obrotu rzadko zgłaszano jednak przypadki stanów lękowych, depresji lub obniżonego nastroju u pacjentów leczonych atomoksetyną.²³

Wszyscy pacjenci z ADHD leczeni atomoksetyną powinni być monitorowani pod kątem pojawienia się lub nasilenia objawów lękowych, obniżonego nastroju, depresji lub tików.²⁴

Ograniczenia stosowania

Produkt Atomoksetyna Medice nie jest przeznaczony do stosowania:²⁵

• u dzieci w wieku poniżej 6 lat – ze względu na brak określonego bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej
• w leczeniu epizodów dużej depresji i/lub lęku – badania kliniczne u dorosłych bez ADHD nie wykazały różnic w działaniu w porównaniu z placebo w tych wskazaniach

Należy również zauważyć, że produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.²⁶