Wpływ tikagreloru na płodność, ciążę i laktację

Tikagrelor, składnik aktywny preparatu Atixarso (dostępny w dawkach 60 mg i 90 mg w postaci tabletek powlekanych), wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią. Lekarz przepisujący tikagrelor powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka oraz przekazać pacjentce kompletne informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych szczególnych sytuacjach.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Pacjentki w wieku rozrodczym podczas terapii tikagrelorem powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjentkę o konieczności zapobiegania ciąży w trakcie leczenia ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.²

Stosowanie w okresie ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania tikagreloru u kobiet ciężarnych są bardzo ograniczone lub nie ma ich wcale. Brak wystarczających dowodów klinicznych na bezpieczeństwo stosowania tego leku w okresie ciąży stanowi podstawę do zachowania ostrożności.³

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały niekorzystny wpływ tikagreloru na rozrodczość. W związku z tym, oraz ze względu na ograniczone dane kliniczne, nie zaleca się stosowania tikagreloru w okresie ciąży. Lekarz powinien przedstawić pacjentce to stanowisko oraz rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne, jeśli leczenie przeciwpłytkowe jest konieczne w czasie ciąży.⁴

Stosowanie podczas karmienia piersią

Wyniki badań farmakodynamiczno-toksykologicznych prowadzonych na zwierzętach dostarczają dowodów na przenikanie zarówno tikagreloru, jak i jego aktywnych metabolitów do mleka. Na podstawie tych danych nie można wykluczyć ryzyka ekspozycji noworodków i niemowląt na substancję czynną poprzez mleko matki.⁵

W przypadku konieczności zastosowania tikagreloru u kobiety karmiącej piersią, lekarz musi przeprowadzić szczegółową analizę korzyści i ryzyka zarówno dla matki, jak i dziecka. Należy podjąć jedną z następujących decyzji:⁶

• przerwanie karmienia piersią podczas terapii tikagrelorem
• zakończenie lub czasowe przerwanie leczenia tikagrelorem
• w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyści z terapii dla matki znacząco przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka, rozważenie kontynuacji zarówno leczenia, jak i karmienia piersią pod ścisłą kontrolą medyczną

Każdą z tych opcji należy przedyskutować z pacjentką, wyjaśniając korzyści karmienia piersią dla rozwoju dziecka oraz korzyści terapeutyczne dla matki. Decyzja powinna zostać podjęta indywidualnie, po dokładnej analizie każdego przypadku.⁷

Wpływ na płodność

W przeciwieństwie do wpływu na ciążę i laktację, dane z badań na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu tikagreloru na płodność, zarówno w przypadku samców, jak i samic. Na podstawie dostępnych danych można więc wnioskować, że tikagrelor nie wpływa niekorzystnie na zdolności rozrodcze u ludzi, choć należy zaznaczyć, że dane kliniczne w tym zakresie są ograniczone.⁸

Podsumowanie zaleceń dla lekarza

Lekarz przepisujący tikagrelor (Atixarso) powinien przekazać pacjentce następujące informacje:⁹

1. Konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii tikagrelorem przez kobiety w wieku rozrodczym
2. Brak rekomendacji do stosowania tikagreloru w okresie ciąży ze względu na ograniczone dane kliniczne i potencjalne ryzyko
3. Informację o przenikaniu leku do mleka matki i konieczności rozważenia przerwania karmienia piersią lub zakończenia/przerwania terapii
4. Brak dowodów na negatywny wpływ tikagreloru na płodność u ludzi, na podstawie badań na zwierzętach

W każdym przypadku decyzja o zastosowaniu tikagreloru u kobiety w wieku rozrodczym, ciężarnej lub karmiącej piersią powinna być poprzedzona dokładną analizą indywidualnej sytuacji klinicznej i potencjalnych korzyści oraz ryzyka związanego z terapią.¹⁰