Właściwości farmakokinetyczne mesalazyny

Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne mesalazyny, substancji czynnej produktu leczniczego Asamax dostępnego w postaci czopków o zawartości 250 mg i 500 mg. Dane farmakokinetyczne są istotne z punktu widzenia przewidywania działania leku w organizmie pacjenta.¹

Wchłanianie mesalazyny

Wchłanianie mesalazyny po podaniu doodbytniczym w postaci czopków charakteryzuje się znaczną zmiennością międzyosobniczą. Badania wykazały, że wchłaniana ilość podanej mesalazyny mieści się w zakresie od 5% do 35% podanej dawki. Ta zmienność w absorpcji stanowi istotny czynnik, który należy uwzględnić podczas terapii, ponieważ nie można całkowicie wykluczyć działania ogólnoustrojowego leku.²

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu mesalazyna (5-ASA) i jej główny metabolit – acetylowana mesalazyna (Ac-5-ASA) – są dystrybuowane w organizmie w sposób specyficzny. Istotną cechą dystrybucji tych związków jest brak zdolności do przenikania przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, co ma znaczenie dla profilu bezpieczeństwa leku w kontekście potencjalnych działań niepożądanych w ośrodkowym układzie nerwowym.³

Mesalazyna i jej acetylowany metabolit wykazują różny stopień wiązania z białkami osocza. W przypadku mesalazyny wiązanie z białkami osocza wynosi około 50%, natomiast w przypadku Ac-5-ASA jest znacząco wyższe i wynosi około 80%. Te różnice w wiązaniu z białkami mogą wpływać na objętość dystrybucji i biodostępność wolnej, farmakologicznie aktywnej frakcji leku.⁴

Metabolizm mesalazyny

Głównym szlakiem metabolicznym mesalazyny jest acetylacja, która zachodzi przede wszystkim w ścianie jelita. Proces ten odbywa się również w wątrobie, choć w mniejszym stopniu. W wyniku acetylacji powstaje Ac-5-ASA (acetylowana mesalazyna), która jest głównym metabolitem. Należy zaznaczyć, że tylko niewielka część kwasu aminosalicylowego ulega przemianie do innych metabolitów, np. w reakcjach hydrolizy.⁵

Eliminacja z organizmu

Mesalazyna charakteryzuje się stosunkowo krótkim okresem półtrwania w osoczu, który wynosi około 1 godziny. W porównaniu z substancją macierzystą, jej acetylowany metabolit (Ac-5-ASA) wykazuje znacznie dłuższy okres półtrwania w osoczu, wynoszący kilka godzin.⁶

Zarówno mesalazyna, jak i jej acetylowany metabolit są wydalane z organizmu zarówno przez nerki (z moczem), jak i z kałem. Droga eliminacji może wpływać na skuteczność leczenia u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.⁷