Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Aropilo SR 4 mg
Dane przedkliniczne ropinirolu, substancji czynnej preparatu Aropilo SR, wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu klinicznym. W badaniach toksykologicznych u szczurów i królików zaobserwowano dawkozależne efekty reprodukcyjne, takie jak zmniejszenie masy ciała płodów (60 mg/kg m.c./dobę, około 2× AUC MRHD), zwiększone obumieranie płodów (90 mg/kg m.c./dobę, około 3× AUC MRHD) oraz wady wrodzone palców (150 mg/kg m.c./dobę, około 5× AUC MRHD). Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawce 120 mg/kg m.c./dobę u szczurów (około 4× AUC MRHD) ani wpływu na organogenezę u królików przy dawce 20 mg/kg (9,5× Cmax MRHD). Interesująco, ko-terapia ropinirolem (10 mg/kg, 4,8× Cmax MRHD) i L-dopą u królików zwiększała częstość i ciężkość wad wrodzonych palców w porównaniu do monoterapii L-dopą. Toksyczność ropinirolu wiąże się z jego działaniem na receptory dopaminergiczne, manifestując się m.in. hipoprolaktynemią, obniżeniem ciśnienia tętniczego, zwolnieniem czynności serca oraz objawami neurologicznymi i obwodowymi (np. opadanie powiek, ślinienie się).
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania ropinirolu
Dane przedkliniczne dotyczące ropinirolu, substancji czynnej preparatu Aropilo SR, obejmują szereg badań z zakresu toksykologii, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozrodczość. Wyniki tych badań dostarczają istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów z chorobą Parkinsona.1
Wpływ na rozrodczość i rozwój płodu
W badaniach nad płodnością u samic szczurów zaobserwowano, że ropinirol wpływa na implantację zarodka poprzez zmniejszenie stężenia prolaktyny. Należy jednak podkreślić, że u ludzi prolaktyna nie jest niezbędna do procesu zagnieżdżenia zarodka, co stanowi istotną różnicę gatunkową.2
Podawanie ropinirolu ciężarnym samicom szczurów w dawkach toksycznych dla matki skutkowało następującymi efektami w zależności od dawki:3
- Dawka 60 mg/kg masy ciała na dobę – zmniejszenie masy ciała płodów (przy ekspozycji około 2-krotnie większej od największej wartości AUC podczas stosowania maksymalnej zalecanej dawki dla człowieka – MRHD)
- Dawka 90 mg/kg masy ciała na dobę – zwiększenie obumierania płodów (ekspozycja około 3-krotnie większa od największej wartości AUC podczas stosowania MRHD)
- Dawka 150 mg/kg masy ciała na dobę – wady wrodzone palców (ekspozycja około 5-krotnie większa od największej wartości AUC podczas stosowania MRHD)
Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów przy stosowaniu dawki 120 mg/kg masy ciała na dobę (ekspozycja około 4-krotnie większa od największej wartości AUC podczas stosowania MRHD). Również nie zaobserwowano wpływu na organogenezę u królików podczas podawania samego ropinirolu w dawce 20 mg/kg (9,5-krotność średniego Cmax u ludzi podczas stosowania MRHD).4
Interesujące jest, że stosowanie ropinirolu w dawce 10 mg/kg (4,8-krotność średniego Cmax u ludzi podczas stosowania MRHD) w połączeniu z doustnie podawaną L-dopą powodowało częstsze występowanie i większą ciężkość wad wrodzonych palców u królików niż obserwowano w przypadku monoterapii L-dopą.5
Profil toksyczności ropinirolu
Toksyczność ropinirolu jest bezpośrednio związana z jego mechanizmem działania farmakologicznego. W badaniach przedklinicznych obserwowano następujące efekty:6
- Zmiany zachowania – wynikające z działania na receptory dopaminergiczne w ośrodkowym układzie nerwowym
- Hipoprolaktynemia – obniżone poziomy prolaktyny na skutek aktywacji receptorów D2
- Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi – efekt wazodylatacyjny
- Zwolnienie czynności serca – wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Opadanie powiek – objaw typowy dla agonistów dopaminy
- Ślinienie się – efekt obwodowego działania na gruczoły wydzielnicze
Szczególnym odkryciem w badaniach długoterminowych była degeneracja siatkówki obserwowana wyłącznie u szczurów albinosów otrzymujących największe dawki ropinirolu (50 mg/kg masy ciała na dobę). Zmiana ta jest prawdopodobnie związana ze zwiększoną ekspozycją na światło u tych zwierząt i nie była obserwowana u innych gatunków.7
Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy
Standardowe badania genotoksyczności przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego ropinirolu.8
Dwuletnie badania na myszach i szczurach, w których stosowano ropinirol w dawkach do 50 mg/kg masy ciała na dobę, nie wykazały działania rakotwórczego u myszy. U szczurów jedynymi zmianami związanymi z podawaniem ropinirolu były:9
- Rozrost komórek Leydiga w jądrach
- Gruczolak jądra
Obie te zmiany zostały wywołane przez hipoprolaktynemię związaną z działaniem ropinirolu i są uważane za zjawisko specyficzne gatunkowo. Nie stanowią one zagrożenia w kontekście klinicznego zastosowania ropinirolu u ludzi.10
Farmakologia bezpieczeństwa – wpływ na przewodnictwo sercowe
Badania in vitro wykazały, że ropinirol hamuje prądy jonowe uwarunkowane kanałem hERG (human Ether-à-go-go-Related Gene), co teoretycznie mogłoby prowadzić do wydłużenia odstępu QT. Jednak wartość IC50 (stężenie powodujące 50% hamowanie) jest 5-krotnie większa od maksymalnego oczekiwanego stężenia w osoczu u pacjentów przyjmujących największą zalecaną dawkę (24 mg na dobę), co sugeruje znaczny margines bezpieczeństwa przy stosowaniu klinicznym.11
Dane toksykologiczne i dawki w badaniach przedklinicznych
| Rodzaj badania | Gatunek | Dawka ropinirolu | Obserwowane efekty | Stosunek do ekspozycji u ludzi (MRHD) |
|---|---|---|---|---|
| Toksyczność reprodukcyjna | Szczury | 60 mg/kg m.c./dobę | Zmniejszenie masy ciała płodów | Około 2× AUC MRHD |
| Toksyczność reprodukcyjna | Szczury | 90 mg/kg m.c./dobę | Zwiększone obumieranie płodów | Około 3× AUC MRHD |
| Toksyczność reprodukcyjna | Szczury | 150 mg/kg m.c./dobę | Wady wrodzone palców | Około 5× AUC MRHD |
| Toksyczność reprodukcyjna | Szczury | 120 mg/kg m.c./dobę | Brak działania teratogennego | Około 4× AUC MRHD |
| Toksyczność reprodukcyjna | Króliki | 20 mg/kg | Brak wpływu na organogenezę | 9,5× Cmax MRHD |
| Toksyczność reprodukcyjna (+ L-dopa) | Króliki | 10 mg/kg | Zwiększone wady wrodzone palców | 4,8× Cmax MRHD |
| Toksyczność długoterminowa | Szczury albinosy | 50 mg/kg m.c./dobę | Degeneracja siatkówki | Brak danych |
| Rakotwórczość | Myszy i szczury | Do 50 mg/kg m.c./dobę | Brak działania rakotwórczego u myszy; u szczurów: rozrost komórek Leydiga i gruczolak jądra | Brak danych |
Przedstawione dane przedkliniczne wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa ropinirolu przy stosowaniu w zalecanych dawkach klinicznych. Obserwowane w badaniach na zwierzętach działania niepożądane występowały przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi lub były związane z mechanizmami specyficznymi gatunkowo.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania