Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Apra-swift

Podczas stosowania leku Apra-swift (arypiprazol) w terapii przeciwpsychotycznej należy mieć na uwadze, że poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić w ciągu kilku dni do kilku tygodni. W tym okresie pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją medyczną, ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych i konieczność monitorowania efektywności leczenia.¹

Ryzyko samobójcze

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że zachowania samobójcze są ściśle związane z chorobami psychicznymi oraz zaburzeniami nastroju. W praktyce klinicznej odnotowano przypadki prób samobójczych krótko po rozpoczęciu terapii lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, w tym podczas stosowania arypiprazolu. Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka wymagają szczególnego nadzoru w trakcie leczenia produktem Apra-swift.²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Stosowanie arypiprazolu wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie
• niewydolność serca
• zaburzenia przewodzenia
• choroby naczyń mózgowych

Ostrożność należy zachować również w stanach predysponujących do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi) lub w przypadku nadciśnienia tętniczego, szczególnie postępującego lub złośliwego.³

U pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne odnotowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ze względu na częste występowanie nabytych czynników ryzyka VTE u osób leczonych lekami przeciwpsychotycznymi, przed rozpoczęciem oraz w trakcie terapii arypiprazolem należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka i wdrożyć odpowiednie działania zapobiegawcze.⁴

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach klinicznych arypiprazolu częstość występowania wydłużenia odstępu QT była porównywalna z placebo. Mimo to zaleca się ostrożność podczas stosowania leku Apra-swift u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁵

Zaburzenia pozapiramidowe

Późne dyskinezy

W trakcie badań klinicznych trwających nie dłużej niż rok, podczas leczenia arypiprazolem zgłaszano niezbyt częste przypadki dyskinez wymagających interwencji medycznej. W przypadku pojawienia się objawów przedmiotowych lub podmiotowych późnych dyskinez u pacjentów leczonych produktem Apra-swift, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Należy pamiętać, że objawy dyskinetyczne mogą przejściowo nasilić się lub wystąpić dopiero po odstawieniu leku.⁶

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych zaburzeń pozapiramidowych u pacjenta przyjmującego Apra-swift, należy rozważyć zmniejszenie dawki oraz wprowadzenie ścisłej kontroli klinicznej.⁷

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny jest potencjalnie śmiertelnym powikłaniem związanym ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS podczas terapii arypiprazolem. Kliniczne objawy tego zespołu obejmują:

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Mogą wystąpić również dodatkowe objawy, takie jak zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. Warto podkreślić, że obserwowano także zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomiolizę niezwiązane bezpośrednio z NMS. W przypadku wystąpienia wymienionych objawów wskazujących na NMS lub niewyjaśnionej wysokiej gorączki bez innych objawów zespołu, należy przerwać leczenie wszystkimi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem.⁸

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawkowych podczas leczenia arypiprazolem. Z tego powodu Apra-swift należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub u osób z chorobami predysponującymi do wystąpienia takich napadów.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach kontrolowanych placebo (n=938, średnia wieku: 82,4 lata; zakres: 56-99 lat) przeprowadzonych u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera, leczonych arypiprazolem, odnotowano zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów u pacjentów leczonych arypiprazolem wynosiła 3,5% w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Przyczyny zgonów były zróżnicowane, jednak większość z nich wydawała się związana z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) lub chorobami infekcyjnymi (np. zapalenie płuc).¹⁰

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienia), w tym o przebiegu zakończonym zgonem (średnia wieku pacjentów: 84 lata; zakres 78-88 lat). Ogólnie 1,3% pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Różnica ta nie była istotna statystycznie. Jednak w jednym z badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania u pacjentów leczonych arypiprazolem stwierdzono istotną zależność między dawką a występowaniem działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego.¹¹

Należy podkreślić, że arypiprazol nie jest wskazany w leczeniu pacjentów z psychozą związaną z demencją.¹²

Upadki

Arypiprazol może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność ruchową i czuciową, co w konsekwencji może prowadzić do upadków. Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka i rozważyć zmniejszenie dawki początkowej (np. u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów osłabionych).¹³

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych nietypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, obserwowano hiperglikemię, która w niektórych przypadkach była bardzo nasilona, z towarzyszącą kwasicą ketonową, śpiączką hiperosmotyczną lub zgonem. Czynnikami ryzyka predysponującymi do wystąpienia ciężkich powikłań są:

• otyłość
• cukrzyca w wywiadzie rodzinnym

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) lub nieprawidłowych wartości laboratoryjnych stężenia glukozy w porównaniu do placebo. Nie jest dostępna dokładna ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z hiperglikemią, która pozwalałaby na bezpośrednie porównanie leczenia arypiprazolem i innymi atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Pacjenci leczeni jakimikolwiek lekami przeciwpsychotycznymi, w tym Apra-swift, powinni być obserwowani pod kątem występowania objawów przedmiotowych i podmiotowych związanych z hiperglikemią, takich jak:

• nadmierne pragnienie
• wielomocz
• nadmierny apetyt
• osłabienie

Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej wystąpienia powinni być regularnie monitorowani pod względem pogorszenia kontroli glikemii.¹⁴

Nadwrażliwość

Podczas przyjmowania arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami reakcji uczuleniowych.¹⁵

Zwiększenie masy ciała

Obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym zwiększenie masy ciała jest zwykle spowodowane współistniejącymi chorobami, stosowaniem leków przeciwpsychotycznych o których wiadomo, że powodują zwiększenie masy ciała, niewłaściwym stylem życia i może prowadzić do ciężkich powikłań. Po wprowadzeniu produktu do obrotu obserwowano zwiększenie masy ciała u pacjentów otrzymujących arypiprazol, jednak zjawisko to występowało głównie u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak:

• cukrzyca
• zaburzenia tarczycy
• gruczolak przysadki w wywiadzie

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych. Natomiast w badaniach z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu wiąże się ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia. U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym należy kontrolować przyrost masy ciała. Jeśli przyrost jest znaczący klinicznie, należy rozważyć zmniejszenie dawki.¹⁶

Dysfagia

Ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu, wiąże się spowolnienie motoryki przełyku i ryzyko aspiracji. Produkt Apra-swift należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.¹⁷

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą występować zwiększone popędy, zwłaszcza popęd do hazardu i niezdolność do kontrolowania tych popędów. Do innych zgłaszanych popędów należą:

• zwiększone popędy seksualne
• kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy
• obżarstwo lub kompulsywne objadanie się
• inne impulsywne i kompulsywne zachowania

Istotne jest, aby lekarze przepisujący lek pytali pacjentów lub ich opiekunów o pojawienie się nowych lub nasilenie istniejących popędów podczas leczenia arypiprazolem. Należy pamiętać, że objawy zaburzenia kontroli impulsów mogą być związane z chorobą podstawową, jednak w niektórych przypadkach zgłaszano ich ustąpienie po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Zaburzenia kontroli impulsów mogą mieć negatywny wpływ zarówno na pacjenta, jak i jego otoczenie, jeśli nie zostaną rozpoznane. W razie wystąpienia takich popędów podczas przyjmowania arypiprazolu, lekarz powinien rozważyć zmianę dawki lub odstawienie leku.¹⁸

Pacjenci ze współistniejącym ADHD

Pomimo wysokiej częstości współistnienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu ADHD, dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu i stymulantów są bardzo ograniczone. Z tego względu należy zachować wyjątkową ostrożność podczas jednoczesnego podawania tych produktów.¹⁹

Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Aspartam

Tabletki Apra-swift zawierają aspartam w następujących ilościach:

Aspartam jest źródłem fenyloalaniny, która może być szkodliwa dla pacjentów z fenyloketonurią – rzadką chorobą genetyczną, w której fenyloalanina gromadzi się w organizmie z powodu jej nieprawidłowego wydalania.²⁰

Laktoza

Tabletki Apra-swift zawierają laktozę. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²¹

Alkohol benzylowy

Tabletki Apra-swift zawierają alkohol benzylowy w następujących ilościach:

Alkohol benzylowy może powodować reakcje alergiczne. Kobiety w ciąży lub karmiące piersią powinny skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem produktu, ponieważ duża ilość alkoholu benzylowego może gromadzić się w organizmie i powodować działania niepożądane (tzw. kwasicę metaboliczną). Pacjenci z chorobami wątroby lub nerek również powinni skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem leku, gdyż duża ilość alkoholu benzylowego może kumulować się w ich organizmie i wywoływać działania niepożądane (tzw. kwasicę metaboliczną).²²

Sód

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w każdej tabletce, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²³