Właściwości farmakokinetyczne leku Amylan

Lek Amylan, zawierający amoksycylinę (500 mg) i kwas klawulanowy (125 mg) w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z uwzględnieniem kluczowych parametrów farmakokinetycznych.¹

Wchłanianie

Oba składniki aktywne leku Amylan – amoksycylina i kwas klawulanowy – ulegają całkowitej dysocjacji w środowisku wodnym o fizjologicznym pH. Charakteryzują się one szybkim i efektywnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Biodostępność obu składników po podaniu doustnym osiąga około 70%. Krzywe stężeń amoksycyliny i kwasu klawulanowego w osoczu wykazują podobny przebieg, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosi około 1 godziny.²

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone na zdrowych ochotnikach, którym podawano tabletki Amylan (500 mg amoksycyliny + 125 mg kwasu klawulanowego) trzy razy na dobę na czczo, dostarczyły następujących parametrów farmakokinetycznych:³

Warto zaznaczyć, że stężenia amoksycyliny i kwasu klawulanowego w surowicy po podaniu preparatu Amylan są porównywalne do stężeń uzyskiwanych po doustnym podaniu równoważnych dawek tych substancji podawanych oddzielnie.⁴

Dystrybucja

W osoczu około 25% kwasu klawulanowego oraz 18% amoksycyliny wiąże się z białkami. Objętość dystrybucji dla poszczególnych składników wynosi:

• Amoksycylina: około 0,3-0,4 l/kg
• Kwas klawulanowy: około 0,2 l/kg

⁵

Po podaniu dożylnym zarówno amoksycylinę, jak i kwas klawulanowy można wykryć w wielu tkankach i płynach ustrojowych, w tym w:

• pęcherzyku żółciowym
• tkankach narządów jamy brzusznej
• skórze
• tkance tłuszczowej
• mięśniach
• płynie maziowym
• płynie otrzewnowym
• żółci
• ropie

⁶

Należy podkreślić, że amoksycylina nie przenika w wystarczającym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego.⁷ Badania na zwierzętach nie wykazały znaczącej retencji tkankowej pochodnych żadnego ze składników leku.⁸

Zarówno amoksycylina, jak i kwas klawulanowy przenikają przez barierę łożyskową. Amoksycylina, podobnie jak większość penicylin, jest wykrywalna w mleku kobiecym. Również śladowe ilości kwasu klawulanowego mogą być obecne w mleku matek karmiących.⁹

Metabolizm

Amoksycylina jest częściowo wydalana z moczem w postaci nieaktywnego metabolitu – kwasu penicylinowego. Ilość tego metabolitu stanowi równoważność 10-25% początkowej dawki amoksycyliny.¹⁰

Kwas klawulanowy u ludzi podlega intensywnym procesom metabolicznym i jest wydalany wieloma drogami:

• z moczem
• z kałem
• w postaci dwutlenku węgla z wydychanym powietrzem

¹¹

Eliminacja

Główną drogą wydalania amoksycyliny są nerki, natomiast kwas klawulanowy jest eliminowany zarówno przez nerki, jak i w mechanizmie pozanerkowym.¹²

U osób zdrowych średni okres półtrwania w fazie eliminacji dla amoksycyliny z kwasem klawulanowym wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity około 25 l/h.¹³

W ciągu pierwszych 6 godzin od podania doustnej dawki 500 mg + 125 mg leku Amylan w postaci tabletek:

• około 60-70% amoksycyliny jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem
• około 40-65% kwasu klawulanowego jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem

¹⁴

W okresie 24 godzin od podania, z moczem jest wydalane:

• 50-85% amoksycyliny
• 27-60% kwasu klawulanowego

Największa ilość kwasu klawulanowego jest wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu.¹⁵

Warto odnotować, że jednoczesne podanie probenecydu opóźnia wydalanie amoksycyliny, ale nie wpływa na nerkowe wydalanie kwasu klawulanowego.¹⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Wiek

Dzieci: Okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji u dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2 lat nie różni się od wartości obserwowanych u dzieci starszych i u dorosłych.¹⁷

Noworodki: U bardzo małych dzieci (w tym u wcześniaków) w pierwszym tygodniu życia leku nie należy podawać częściej niż dwa razy na dobę ze względu na niedojrzałość nerkowej drogi wydalania.¹⁸

Pacjenci w podeszłym wieku: U tych pacjentów istnieje większe prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek, dlatego należy starannie dobierać dawki i może być wskazane monitorowanie funkcji nerek.¹⁹

Płeć

Badania przeprowadzone na zdrowych mężczyznach i kobietach po doustnym podaniu amoksycyliny z kwasem klawulanowym nie wykazały istotnego wpływu płci na farmakokinetykę obu składników leku.²⁰

Zaburzenia czynności nerek

Całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym zmniejsza się proporcjonalnie do zmniejszającej się wydolności nerek. Zmniejszenie klirensu leku jest bardziej wyraźne w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, ponieważ proporcjonalnie większa część amoksycyliny jest wydalana przez nerki.²¹

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie powinno być tak dostosowane, aby:

• zapobiegać niepożądanej kumulacji amoksycyliny
• zachować odpowiednie stężenia terapeutyczne kwasu klawulanowego

²²

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas dawkowania, a także regularnie kontrolować czynność wątroby.²³