Działania niepożądane
Afenix 10 mg
Lek Afenix zawiera bursztynian solifenacyny w dawkach 5 mg lub 10 mg i wykazuje działanie cholinolityczne, co wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, zależnym od dawki. Najczęstszym objawem jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg i 22% przy dawce 10 mg, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Inne często obserwowane działania obejmują zaparcia, nudności, niestrawność, bóle brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy oraz suchość w gardle. Rzadkie, ale poważne powikłania to zaburzenia kardiologiczne (torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków, tachykardia), ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy), reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia neuropsychiatryczne (omamy, splątanie, majaczenie). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami rytmu serca lub stosujących inne leki wydłużające QT.
- Działania niepożądane leku Afenix
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Zagrożenia kardiologiczne
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia neuropsychiatryczne
- Zaburzenia oddawania moczu
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Afenix
Lek Afenix, zawierający jako substancję czynną bursztynian solifenacyny (5 mg lub 10 mg), może wywoływać szereg działań niepożądanych wynikających z jego farmakologicznego działania cholinolitycznego. Nasilenie tych objawów jest zwykle łagodne do umiarkowanego, a częstość ich występowania jest ściśle zależna od zastosowanej dawki.1
Najczęstsze działania niepożądane
Suchość w jamie ustnej stanowi najczęściej zgłaszane działanie niepożądane podczas terapii solifenacyną. Objaw ten obserwowano u 11% pacjentów stosujących dawkę 5 mg raz na dobę, u 22% pacjentów przyjmujących dawkę 10 mg raz na dobę, w porównaniu do 4% pacjentów otrzymujących placebo. W większości przypadków nasilenie suchości jamy ustnej było niewielkie i rzadko stanowiło przyczynę przerwania leczenia. Warto podkreślić, że współpraca pacjentów podczas terapii była bardzo dobra (około 99%), a około 90% osób leczonych solifenacyną ukończyło pełny, 12-tygodniowy cykl leczenia.2
Poważne działania niepożądane
Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych obserwowanych podczas leczenia solifenacyną, należy wymienić zaburzenia kardiologiczne jak torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, migotanie przedsionków oraz tachykardię. Ponadto, odnotowano przypadki ciężkich reakcji skórnych (np. rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy), a także reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia neuropsychiatryczne w postaci omamów, splątania czy majaczenia.3
Zaburzenia układu pokarmowego
Stosowanie solifenacyny wiąże się z występowaniem zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. Oprócz wspomnianej suchości w jamie ustnej, pacjenci mogą doświadczać zaparć, nudności, niestrawności, bólów brzucha, refluksu żołądkowo-przełykowego oraz suchości w gardle. W rzadszych przypadkach możliwe jest wystąpienie poważniejszych komplikacji, jak niedrożność jelit lub okrężnicy czy zaklinowanie stolca.4
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych bursztynianu solifenacyny (substancji czynnej leku Afenix) według klasyfikacji układów i narządów MedDRA wraz z częstotliwością ich występowania.5
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia układu moczowego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Mogą wystąpić w wyniku zalegania moczu i utrudnionego opróżniania pęcherza |
| Zapalenie pęcherza moczowego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Stan zapalny błony śluzowej pęcherza moczowego | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje anafilaktyczne* | Nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) | Poważna, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie apetytu* | Nieznana | Obniżenie łaknienia prowadzące do zmniejszonego przyjmowania pokarmów |
| Hiperkaliemia* | Nieznana | Podwyższony poziom potasu we krwi, mogący prowadzić do zaburzeń rytmu serca | |
| Zaburzenia psychiczne | Omamy* | Nieznana | Doświadczanie percepcji zmysłowej bez zewnętrznego bodźca |
| Splątanie* | Nieznana | Stan dezorientacji i zaburzeń świadomości | |
| Majaczenie* | Nieznana | Ostry stan zaburzeń świadomości z fluktuującym przebiegiem | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność | Niezbyt często | Zwiększona potrzeba snu, nadmierna senność w ciągu dnia |
| Zaburzenia smaku | Niezbyt często | Nieprawidłowe odczuwanie smaku | |
| Zawroty głowy* | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub utraty równowagi | |
| Ból głowy* | Niezbyt często | Różnego rodzaju dolegliwości bólowe głowy | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia ostrości widzenia |
| Zespół suchego oka | Niezbyt często | Niewystarczające nawilżenie powierzchni oka | |
| Jaskra* | Nieznana | Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe uszkadzające nerw wzrokowy | |
| Zaburzenia serca | Torsade de pointes* | Nieznana | Rzadki, ale potencjalnie śmiertelny rodzaj tachykardii komorowej |
| Wydłużenie odstępu QT w EKG* | Nieznana | Zaburzenie przewodnictwa elektrycznego w sercu, predysponujące do arytmii | |
| Migotanie przedsionków* | Nieznana | Nieregularna, szybka aktywacja przedsionków serca | |
| Kołatanie serca* | Nieznana | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca | |
| Tachykardia* | Nieznana | Przyspieszona czynność serca (>100 uderzeń/min) | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Suchość w jamie nosowej | Niezbyt często | Wysuszenie błony śluzowej nosa |
| Dysfonia* | Nieznana | Zaburzenia głosu, chrypka | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Suchość w jamie ustnej | Bardzo często (≥1/10) | Najczęstsze działanie niepożądane, występujące u 11% pacjentów przy dawce 5 mg i u 22% przy dawce 10 mg |
| Zaparcia | Często | Utrudnione lub rzadkie wypróżnianie | |
| Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w górnej części brzucha z towarzyszącą potrzebą wymiotowania | |
| Niestrawność | Często | Uczucie dyskomfortu w górnej części brzucha po posiłku | |
| Bóle brzucha | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej | |
| Refluks żołądkowo-przełykowy | Często | Cofanie się treści żołądkowej do przełyku | |
| Suchość w gardle | Często | Wysuszenie błony śluzowej gardła | |
| Niedrożność okrężnicy, zaklinowanie stolca, wymioty* | Niezbyt często | Poważne zaburzenia pasażu jelitowego | |
| Niedrożność jelit*, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Całkowite zablokowanie przejścia treści jelitowej, stan wymagający pilnej interwencji | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zaburzenia czynności wątroby* | Nieznana | Nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby |
| Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby* | Nieznana | Odchylenia w badaniach laboratoryjnych wskazujące na dysfunkcję wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Suchość skóry | Niezbyt często | Nadmierne wysuszenie skóry |
| Świąd* | Niezbyt często | Nieprzyjemne uczucie prowokujące potrzebę drapania | |
| Wysypka* | Niezbyt często | Zmiany skórne o różnej morfologii | |
| Rumień wielopostaciowy* | Nieznana | Ciężka reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi | |
| Pokrzywka*, obrzęk naczynioruchowy* | Nieznana | Reakcje alergiczne skóry i tkanek podskórnych | |
| Złuszczające zapalenie skóry* | Nieznana | Ciężkie zapalenie skóry z intensywnym złuszczaniem | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie mięśni* | Nieznana | Zmniejszenie siły mięśniowej |
| Zaburzenia czynności nerek i dróg moczowych | Trudności w oddawaniu moczu* | Nieznana | Problemy z inicjacją lub utrzymaniem prawidłowego mikcji |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | Niezbyt często | Uczucie wyczerpania, znużenia |
| Obrzęki obwodowe | Niezbyt często | Gromadzenie się płynu w tkankach, najczęściej kończyn dolnych |
* Działania niepożądane obserwowane po wprowadzeniu produktu do obrotu6
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Zagrożenia kardiologiczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia kardiologiczne podczas terapii solifenacyną. Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG może predysponować do wystąpienia groźnej dla życia arytmii torsade de pointes. Ryzyko jest większe u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami rytmu serca, hipokaliemią, a także przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających odstęp QT.7
Reakcje nadwrażliwości
Reakcje anafilaktyczne obserwowane po wprowadzeniu leku do obrotu stanowią potencjalnie zagrażające życiu powikłania terapii. Podobnie groźne są reakcje skórne takie jak obrzęk naczynioruchowy czy rumień wielopostaciowy, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania.8
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Antymuskarynowe działanie solifenacyny może prowadzić do poważnych zaburzeń perystaltyki jelit. U pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego istnieje ryzyko wystąpienia niedrożności jelit, stanowiącej stan wymagający pilnej interwencji medycznej. Zaparcia należy monitorować, szczególnie u osób starszych, ze względu na ryzyko zaklinowania stolca i wtórnej niedrożności.9
Zaburzenia neuropsychiatryczne
Solifenacyna, zwłaszcza u osób starszych, może powodować zaburzenia funkcji poznawczych w postaci splątania, majaczenia czy omamów. Objawy te wymagają natychmiastowej oceny i ewentualnego przerwania leczenia, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami neurologicznymi.10
Zaburzenia oddawania moczu
Lek może nasilać istniejące trudności w oddawaniu moczu. U pacjentów z przeszkodą podpęcherzową istnieje ryzyko zatrzymania moczu, co może prowadzić do zakażeń układu moczowego i poważnych powikłań nefrologicznych, włącznie z uszkodzeniem nerek.11
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku Afenix do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl13
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania