Właściwości farmakodynamiczne solifenacyny

Solifenacyna bursztynian, substancja czynna preparatu Afenix, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków działających rozkurczowo na drogi moczowe (kod ATC: G04BD08). Preparat ten jest dostępny w dwóch dawkach: 5 mg i 10 mg w postaci tabletek powlekanych.¹

Mechanizm działania

Solifenacyna działa jako kompetycyjny, wybiórczy antagonista receptora cholinergicznego. W układzie moczowym pęcherz moczowy jest unerwiony przez przywspółczulne włókna nerwowe cholinergiczne. Neurotransmiter acetylocholina powoduje skurcz mięśni gładkich wypieracza poprzez receptory muskarynowe, z których najistotniejszą rolę odgrywa podtyp M3.²

Badania farmakologiczne prowadzone zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo potwierdziły, że solifenacyna działa jako kompetycyjny inhibitor podtypu M3 receptora muskarynowego. Dodatkowo wykazano wysoką selektywność solifenacyny w stosunku do receptorów muskarynowych, co przejawia się małym powinowactwem lub jego całkowitym brakiem w stosunku do innych badanych receptorów i kanałów jonowych.³

Badania kliniczne i skuteczność

Skuteczność kliniczna solifenacyny bursztynianu w dawkach 5 mg i 10 mg na dobę została potwierdzona w kilku randomizowanych, podwójnie zaślepionych, kontrolowanych badaniach klinicznych przeprowadzonych z udziałem zarówno mężczyzn, jak i kobiet z pęcherzem nadreaktywnym.⁴

Analiza danych wykazała, że zarówno dawka 5 mg, jak i 10 mg solifenacyny bursztynianu powodowała statystycznie istotną poprawę w odniesieniu do pierwotnych oraz drugorzędowych punktów końcowych w porównaniu z placebo. Co istotne, efekt terapeutyczny obserwowano już po tygodniu od rozpoczęcia leczenia, a następnie stabilizował się w okresie 12 tygodni.⁵

Długoterminowe badanie otwarte wykazało, że skuteczność solifenacyny utrzymuje się przez co najmniej 12 miesięcy, co potwierdza długotrwałą korzyść z terapii. Wśród pacjentów, u których przed leczeniem występowało nietrzymanie moczu, po 12 tygodniach terapii u około 50% pacjentów objaw ten ustąpił całkowicie. Ponadto, u 35% leczonych zaobserwowano zmniejszenie częstości oddawania moczu do mniej niż 8 mikcji na dobę.⁶

Wpływ na jakość życia

Oprócz skuteczności klinicznej w redukcji objawów pęcherza nadreaktywnego, leczenie solifenacyną wpływało korzystnie na liczne parametry jakości życia pacjentów. Zaobserwowano poprawę w zakresie:

• ogólnego poczucia zdrowia
• wpływu nietrzymania moczu na jakość życia
• ograniczeń pełnionej roli
• ograniczeń natury fizycznej
• ograniczeń społecznych
• emocji
• ciężkości objawów
• nasilenia objawów
• jakości snu i/lub ogólnej jakości życia⁷

Badania kliniczne fazy III

Działanie terapeutyczne solifenacyny zostało potwierdzone w czterech kontrolowanych badaniach klinicznych fazy III, które trwały 12 tygodni. W badaniach tych oceniano skuteczność solifenacyny bursztynianu w dawce 10 mg w porównaniu z placebo. W dwóch z tych czterech badań stosowano również solifenacynę w dawce 5 mg, a w jednym podawano także tolterodynę w dawce 2 mg dwa razy na dobę jako substancję porównawczą.⁸

Należy zaznaczyć, że w przeprowadzonych badaniach nie wszystkie parametry i nie wszystkie grupy badane były oceniane w każdym z badań, co powoduje zróżnicowanie liczby pacjentów w odniesieniu do poszczególnych parametrów i grup terapeutycznych.⁹