Właściwości farmakokinetyczne leku

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych ropinirolu, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Adartrel. Opis obejmuje charakterystykę procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku, a także specyfikę farmakokinetyki w szczególnych populacjach pacjentów.¹

Wchłanianie

Biodostępność ropinirolu po podaniu doustnym wynosi około 50%, przy czym wartość ta może wahać się w zakresie od 36% do 57%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane średnio po około 1,5 godziny od momentu przyjęcia leku.²

Przyjęcie leku z posiłkiem wysokotłuszczowym wpływa istotnie na parametry wchłaniania ropinirolu. Obserwuje się wówczas wydłużenie czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) o 2,6 godziny oraz zmniejszenie średniej wartości Cmax o około 25%.³

Dystrybucja

Ropinirol charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym od 10% do 40%. Ze względu na wysoką lipofilność, substancja cechuje się dużą objętością dystrybucji, osiągającą wartość około 7 L/kg masy ciała. Ta właściwość umożliwia szeroki rozkład leku w tkankach organizmu.⁴

Metabolizm

Głównym szlakiem metabolicznym ropinirolu jest biotransformacja z udziałem izoenzymu CYP1A2 cytochromu P450. Metabolity powstałe w wyniku przemian są następnie wydalane głównie przez nerki z moczem.⁵

Warto podkreślić, że aktywność farmakologiczna metabolitów ropinirolu jest znacznie niższa niż związku macierzystego. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że główny metabolit ropinirolu charakteryzuje się aktywnością dopaminergiczną co najmniej 100-krotnie słabszą niż sam ropinirol.⁶

Eliminacja

Ropinirol jest eliminowany z krążenia ogólnoustrojowego ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym około 6 godzin.⁷

Nie zaobserwowano zmian w klirensie ropinirolu po podaniu doustnym zarówno w przypadku dawki pojedynczej, jak i wielokrotnych dawek. Warto jednak zwrócić uwagę na znaczną zmienność międzyosobniczą parametrów farmakokinetycznych leku.⁸

Liniowość lub nieliniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka ropinirolu wykazuje ogólnie charakter liniowy w zakresie dawek terapeutycznych od 0,25 mg do 4 mg. Liniowość dotyczy zarówno maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax), jak i pola pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC). Zależność ta utrzymuje się zarówno po podaniu dawki pojedynczej, jak i po wielokrotnym podawaniu leku.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (65 lat i więcej) obserwuje się zmniejszenie klirensu ropinirolu po podaniu doustnym o około 15% w porównaniu do pacjentów młodszych. Mimo tej różnicy, dostosowanie dawki w tej grupie wiekowej nie jest konieczne.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

Farmakokinetyka ropinirolu różni się w zależności od stopnia zaburzenia czynności nerek:

• U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny między 30 a 50 mL/min) nie obserwuje się istotnych zmian w farmakokinetyce ropinirolu.¹¹
• Natomiast u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek poddawanych regularnym hemodializom, klirens ropinirolu po podaniu doustnym ulega zmniejszeniu o około 30%.¹²

W przypadku pacjentów z krańcową niewydolnością nerek obserwuje się również istotne zmniejszenie klirensu głównych metabolitów ropinirolu po podaniu doustnym:

• Klirens metabolitu SKF-104557 ulega zmniejszeniu o około 80%
• Klirens metabolitu SKF-89124 ulega zmniejszeniu o około 60%

Z powodu tych zmian farmakokinetycznych, u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek i zespołem niespokojnych nóg zalecana maksymalna dawka ropinirolu jest ograniczona do 3 mg na dobę.¹³

Dzieci i młodzież

Dostępne dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania ropinirolu u młodzieży są ograniczone. Badania przeprowadzone w tej populacji (wiek 12-17 lat, n=9) wykazały, że ekspozycja ogólnoustrojowa po jednokrotnym podaniu dawek 0,125 mg i 0,25 mg była podobna do ekspozycji obserwowanej u dorosłych.¹⁴

Ciąża

Zmiany fizjologiczne zachodzące w organizmie kobiety w ciąży mogą wpływać na farmakokinetykę ropinirolu. W szczególności, przewiduje się, że zmniejszona aktywność enzymu CYP1A2 w okresie ciąży prowadzi stopniowo do zwiększonej ekspozycji ogólnoustrojowej na ropinirol u matki.¹⁵