Przerzuty nowotworowe do kości
Zapobieganie i profilaktyka

Przerzuty nowotworowe do kości, szczególnie w raku piersi, prostaty, płuc, nerki oraz szpiczaku mnogim, prowadzą do powikłań kostnych (SREs), takich jak złamania patologiczne, ucisk rdzenia, hiperkalcemia i konieczność interwencji chirurgicznej lub radioterapii, co znacząco pogarsza jakość życia pacjentów. Leczenie ukierunkowane na kości, głównie bisfosfonianami (np. kwas zoledronowy, pamidronian) oraz denosumabem – przeciwciałem monoklonalnym anty-RANKL – skutecznie hamuje resorpcję kości przez osteoklasty, opóźnia wystąpienie SREs i zmniejsza ryzyko złamań. Denosumab podawany w dawce 120 mg podskórnie co 4 tygodnie wykazuje przewagę nad kwasem zoledronowym (4 mg dożylnie co 4 tygodnie) w opóźnianiu pierwszego zdarzenia kostnego o około 3,6 miesiąca u pacjentów z przerzutami do kości z opornego na kastrację raka prostaty (20,7 vs. 17,1 miesiąca). Adjuwantowe stosowanie bisfosfonianów u kobiet po menopauzie z wczesnym rakiem piersi istotnie zmniejsza ryzyko nawrotów kostnych i poprawia przeżywalność, co potwierdzają metaanalizy obejmujące ponad 17 000 pacjentek.

  1. Znaczenie zapobiegania przerzutom nowotworowym do kości
  2. Bisfosfoniany w zapobieganiu przerzutom do kości
    1. Mechanizm działania bisfosfonianów
    2. Zatwierdzone bisfosfoniany do stosowania w zapobieganiu przerzutom do kości
    3. Zastosowanie bisfosfonianów w terapii adjuwantowej
  3. Denosumab w zapobieganiu przerzutom do kości
    1. Mechanizm działania denosumabu
    2. Porównanie skuteczności denosumabu i bisfosfonianów
    3. Zastosowanie denosumabu w praktyce klinicznej
  4. Profilaktyka przerzutów do kości w różnych typach nowotworów
    1. Rak piersi
    2. Rak prostaty
    3. Inne nowotwory lite
  5. Nowe podejścia w zapobieganiu przerzutom do kości
    1. Nowe kombinacje leków
    2. Optymalizacja dawkowania leków kostnych
    3. Metody fizyczne i radioterapia profilaktyczna
  6. Zalecenia dotyczące profilaktyki przerzutów do kości
    1. Monitorowanie gęstości kości
    2. Suplementacja wapnia i witaminy D
    3. Zmiany stylu życia
    4. Profilaktyka martwicy kości szczęki
  7. Podsumowanie aktualnych wytycznych
    1. Kolejne rozdziały

Znaczenie zapobiegania przerzutom nowotworowym do kości

Przerzuty nowotworowe do kości stanowią częste powikłanie wielu typów nowotworów, w szczególności raka piersi, prostaty, płuc, nerki oraz szpiczaka mnogiego. Są one związane z występowaniem powikłań kostnych (SREs – skeletal-related events), które obejmują złamania patologiczne, ucisk rdzenia kręgowego, konieczność napromieniania kości lub interwencji chirurgicznej oraz hiperkalcemię. Powikłania te prowadzą do pogorszenia jakości życia, upośledzenia mobilności i zwiększenia śmiertelności.1 Zapobieganie przerzutom do kości stało się zatem kluczowym wyzwaniem w onkologii, szczególnie że obecnie nie istnieją w pełni skuteczne metody zapobiegania powstawaniu lub hamowania rozwoju przerzutów nowotworowych do kości.2

Wczesne wykrywanie i leczenie przerzutów do kości ma fundamentalne znaczenie dla zapobiegania późniejszym powikłaniom. Gdy komórki nowotworowe rozprzestrzeniają się do kości, mogą zaburzać prawidłową równowagę między działaniem osteoblastów (komórek kościotwórczych) i osteoklastów (komórek kościogubnych), powodując nadmierne niszczenie lub nadmierne tworzenie tkanki kostnej. W obu przypadkach prowadzi to do osłabienia struktury kości i zwiększonego ryzyka złamań.3

Głównym celem leczenia ukierunkowanego na kości jest zapobieganie występowaniu wyniszczających i kosztownych powikłań kostnych, które mogą zakłócać życie pacjenta i powodować niepełnosprawność, ból oraz hospitalizację.45 Zapobieganie przerzutom do kości może być możliwe u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem ich rozwoju poprzez zastosowanie odpowiedniego leczenia, głównie z wykorzystaniem leków z grupy bisfosfonianów i innych leków ukierunkowanych na kości.6

Bisfosfoniany w zapobieganiu przerzutom do kości

Bisfosfoniany są potężnymi inhibitorami resorpcji kostnej zależnej od osteoklastów i są szeroko stosowane w leczeniu przerzutów do kości.7 Mają one ugruntowaną pozycję w leczeniu hiperkalcemii wywołanej nowotworem oraz w zmniejszaniu częstości występowania zdarzeń związanych z układem kostnym. Najnowsze dane sugerują, że leki te mogą również zapobiegać przerzutom do kości.8

Bisfosfoniany mogą skutecznie zapobiegać utracie kości, która występuje w wyniku uszkodzeń kostnych spowodowanych przerzutami, zmniejszać ryzyko złamań i łagodzić ból. Wykazano, że zapobiegają lub opóźniają niszczenie kości i związany z tym ból w badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z przerzutami do kości związanymi z:96

  • Rakiem piersi
  • Rakiem prostaty
  • Rakiem płuc
  • Szpiczakiem mnogim
  • Rakiem nerki

Mechanizm działania bisfosfonianów

Bisfosfoniany są analogami endogennych pirofosforanów, w których atomy węgla zastępują centralny atom tlenu.10 Mechanizmy, za pomocą których bisfosfoniany zapobiegają resorpcji kości przez osteoklasty, obejmują:

  • Hamowanie powstawania osteoklastów z niedojrzałych komórek prekursorowych
  • Indukcję apoptozy dojrzałych osteoklastów
  • Bezpośrednie hamowanie resorpcji kości

10

Wyniki badań in vivo sugerują potencjalną rolę bisfosfonianów w zapobieganiu przerzutom do kości poprzez działanie apoptotyczne i przeciwnowotworowe. Opisywane efekty obejmują hamowanie migracji, adhezji i inwazji komórek nowotworowych, a także działanie antyangiogenne i immunomodulujące.11 Unikalna zdolność bisfosfonianów do zapobiegania przerzutom do kości może wynikać z ich bezpośredniego i pośredniego działania przeciwnowotworowego (ukierunkowanego zarówno na komórki nowotworowe, jak i na kość).12

Zatwierdzone bisfosfoniany do stosowania w zapobieganiu przerzutom do kości

Bisfosfoniany zatwierdzone przez FDA do leczenia powikłań kostnych związanych z nowotworami obejmują:9

Leki Zometa i Aredia są nadal oceniane w badaniach klinicznych w celu określenia ich zdolności do zmniejszania powikłań kostnych związanych z nowotworem, zmniejszania osteoporozy i zapobiegania rozprzestrzenianiu się nowotworów w kościach. Inne bisfosfoniany, takie jak klodronian i Boniva (ibandronian), są również oceniane w badaniach klinicznych.13

Wyniki badania klinicznego przedstawione na corocznym spotkaniu American Society of Clinical Oncology w 2004 r. sugerują, że klodronian może zapobiegać lub opóźniać występowanie przerzutów do kości i poprawiać przeżywalność u pacjentek z wczesnym stadium raka piersi.13 Natomiast według badania SWOG S0307, klodronian, ibandronian i kwas zoledronowy mogą zapewniać podobne korzyści w zakresie czasu przeżycia wolnego od choroby (DFS) i całkowitego przeżycia (OS).10

Zastosowanie bisfosfonianów w terapii adjuwantowej

Potencjalne działanie przeciwnowotworowe adjuwantowej terapii bisfosfonianami w zmniejszaniu nawrotów choroby zostało zbadane w kilku badaniach klinicznych u kobiet z wczesnym stadium raka piersi.12 Chociaż badania doustnych bisfosfonianów (klodronianu i pamidronatu) przyniosły zmienne wyniki, ostatnie badania kliniczne dożylnego kwasu zoledronowego (ZOL) wykazały nieco bardziej spójne korzyści przeciwnowotworowe w leczeniu adjuwantowym.12

Wyniki dużej metaanalizy 41 randomizowanych badań porównujących bisfosfoniany z placebo lub otwartą kontrolą, przedstawione na konferencji San Antonio Breast Cancer Meeting w 2013 r., obejmujące dane od 17 016 pacjentek, potwierdziły, że adjuwantowe bisfosfoniany, niezależnie od rodzaju leczenia, harmonogramu i formuły (doustnej lub dożylnej), znacząco zmniejszyły nawroty kostne i poprawiły przeżywalność u kobiet po menopauzie z rakiem piersi.14

Adjuwantowe bisfosfoniany są obecnie zalecane jako standardowe leczenie u kobiet po menopauzie z wczesnym stadium raka piersi, u których ryzyko nawrotu choroby ocenia się jako pośrednie do wysokiego.1516 Badanie genów MAF w guzie pierwotnym może poprawić wybór pacjentek do leczenia.16

Denosumab w zapobieganiu przerzutom do kości

Denosumab jest w pełni humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko ligandowi RANK (RANKL), który zapobiega działaniu RANKL z jego receptorem RANK, powodując szybkie hamowanie resorpcji kości.17 Został zatwierdzony przez FDA do zapobiegania powikłaniom kostnym (SREs) u pacjentów z przerzutami do kości z guzów litych oraz do zapobiegania utracie kości i złamaniom u mężczyzn poddawanych terapii deprywacji androgenów (ADT).18

Mechanizm działania denosumabu

Denosumab działa poprzez wiązanie się z RANKL, kluczowym mediatorem formowania, funkcji i przeżywalności osteoklastów. Poprzez zapobieganie interakcji RANKL-RANK, denosumab hamuje tworzenie i aktywację osteoklastów, zmniejszając resorpcję kości i niszczenie kości indukowane przez nowotwór.19

Wyniki dużego badania klinicznego fazy III opublikowane w czasopiśmie Lancet wykazały, że denosumab może opóźniać wystąpienie przerzutów do kości u pacjentów z opornym na kastrację rakiem prostaty (CRPC).19 Denosumab został zatwierdzony przez FDA do zapobiegania zdarzeniom związanym z kośćmi u pacjentów z przerzutowym rakiem prostaty na podstawie danych z badania fazy III opublikowanych wcześniej w tym samym roku, które wykazały, że denosumab może opóźniać takie zdarzenia dłużej niż kwas zoledronowy u mężczyzn z potwierdzonymi przerzutami do kości.19

Porównanie skuteczności denosumabu i bisfosfonianów

W porównaniu z kwasem zoledronowym (ZA), denosumab okazał się lepszy w zmniejszaniu prawdopodobieństwa złamań patologicznych u pacjentów z przerzutami do kości, gdy uwzględniono wszystkie typy nowotworów (iloraz szans [OR] 0,86, 95% przedział ufności [CI], 0,74 do 0,99, P = 0,04).20

W prospektywnym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu z udziałem 1901 pacjentów z przerzutami do kości z opornego na kastrację raka prostaty stwierdzono, że denosumab 120 mg podawany podskórnie co 4 tygodnie, w porównaniu z bisfosfonianem kwasem zoledronowym (Zometa) 4 mg dożylnie, opóźnił czas do pierwszego zdarzenia kostnego o 3,6 miesiąca (20,7 vs. 17,1 miesiąca).21

U 1776 pacjentów z przerzutami do kości z guzów litych lub szpiczaka mnogiego, średni czas do pierwszego zdarzenia kostnego wynosił 20,6 miesiąca przy podskórnym podawaniu denosumabu i 16,3 miesiąca przy dożylnym podawaniu kwasu zoledronowego.21 Wyniki te wskazują, że denosumab jest skuteczniejszy od kwasu zoledronowego w opóźnianiu czasu do wystąpienia SREs u pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi oraz innymi nowotworami.22

Metaanaliza pokazuje, że denosumab jest lepszy w zmniejszaniu prawdopodobieństwa złamań patologicznych w porównaniu z kwasem zoledronowym u pacjentów z przerzutami do kości. Biorąc pod uwagę samą skuteczność, denosumab może być alternatywą dla kwasu zoledronowego w zaawansowanych nowotworach w celu zapobiegania złamaniom patologicznym, głównej przyczynie zachorowalności związanej ze znacznym bólem kości i niepełnosprawnością.23

Zastosowanie denosumabu w praktyce klinicznej

NICE zaleca denosumab (XGEVA) jako możliwe leczenie zapobiegające powikłaniom wynikającym z rozprzestrzeniania się nowotworów do kości z guzów litych, z wyjątkiem raka prostaty, jeśli w przeciwnym razie pacjentowi przepisano by lek z grupy bisfosfonianów.24 U osób z rakiem, który rozprzestrzenił się do kości z guzów litych, z wyjątkiem raka piersi i prostaty, NICE zalecił denosumab, ponieważ działa on lepiej niż bisfosfoniany.24

Według wytycznych ESMO 2020, zaleca się rozpoczęcie podawania kwasu zoledronowego lub denosumabu u wszystkich pacjentek z rakiem piersi z przerzutami do kości, niezależnie od tego, czy mają objawy, czy nie, w momencie rozpoznania przerzutów do kości.25 Zgodnie z obecnymi wytycznymi, należy rozpocząć leczenie za pomocą leków ukierunkowanych na kości – kwasu zoledronowego lub denosumabu – po rozpoznaniu przerzutów do kości.18

Produkt leczniczy Xgeva (denosumab) jest wskazany w zapobieganiu zdarzeniom kostnym (SREs) u pacjentów ze szpiczakiem mnogim oraz u pacjentów z przerzutami do kości z guzów litych. Podawany jako pojedyncze wstrzyknięcie podskórne 120 mg co cztery tygodnie, Xgeva zapewnia nową opcję dla urologów i onkologów w zapobieganiu poważnym powikłaniom kostnym u mężczyzn z rakiem prostaty.526

Profilaktyka przerzutów do kości w różnych typach nowotworów

Rak piersi

Jedna na cztery pacjentki z rakiem piersi jest zagrożona rozwojem przerzutów do kości w ciągu swojego życia. Wczesne zapobieganie przerzutom do kości jest kluczowym wyzwaniem.14 Kość jest najczęstszym miejscem nawrotu raka piersi, szczególnie u pacjentek z chorobą podobną do luminalnej. Przerzuty do kości z raka piersi są związane z powikłaniami kostnymi (SREs), w tym złamaniami patologicznymi, uciskiem rdzenia kręgowego, zabiegami chirurgicznymi i radioterapią kości, a także bólem kości i hiperkalcemią, prowadząc do upośledzenia mobilności i obniżenia jakości życia.1

Wyniki badań pokazują, że w raku piersi stosowanie adjuwantowych bisfosfonianów (i prawdopodobnie denosumabu) zmniejsza przerzuty do kości i zgony z powodu raka piersi u kobiet po menopauzie.15 Adjuwantowe bisfosfoniany są obecnie częścią standardowych wytycznych klinicznych dla kobiet po menopauzie z wczesnym stadium raka piersi, u których ryzyko nawrotu jest od średniego do wysokiego.16

Potwierdzone przeciwnowotworowe działanie bisfosfonianów u kobiet po menopauzie można wyjaśnić faktem, że środowisko kostne z niskim poziomem estrogenów jest szczególnie podatne na działanie tych leków. W badaniu AZURE, adjuwantowy kwas zoledronowy wpływał na wyniki leczenia raka piersi u kobiet po menopauzie.27

Wyniki metaanalizy sugerują obiecujący wpływ bisfosfonianów na czas przeżycia wolny od choroby (DFS), całkowite przeżycie (OS), nawroty miejscowo-regionalne, odległe i przerzuty do kości wśród kobiet w okresie okołomenopauzalnym, które przeżyły raka piersi.10

Rak prostaty

Zdrowie kości u pacjentów z rakiem prostaty stanowi warunek wstępny do akceptowalnej jakości życia i optymalnego wyniku tej choroby. Główne zagrożenie dla zdrowia kości w raku prostaty stanowi utrata masy kostnej wywołana leczeniem nowotworowym, a także rozwój przerzutów do kości.28

Przerzuty do kości występują u 80% pacjentów z rakiem prostaty i są najczęstszym miejscem przerzutów w tej populacji. Mężczyźni z rakiem prostaty mają podwyższone markery resorpcji kości, co sugeruje aktywność osteoklastyczną; dlatego stosowanie środków ukierunkowanych na osteoklasty jest preferowanym leczeniem w celu zmniejszenia powikłań kostnych w tej populacji.17

Przeciwciało anty-RANKL, denosumab, które zapobiega działaniu RANKL z jego receptorem RANK, powodując szybkie tłumienie absorpcji kości, jest zatwierdzone do stosowania u pacjentów z rakiem prostaty opornym na kastrację w celu zapobiegania powikłaniom kostnym.17 U pacjentów z przerzutami do kości z opornego na kastrację raka prostaty, denosumab w porównaniu z kwasem zoledronowym opóźnił czas do pierwszego zdarzenia kostnego o 3,6 miesiąca.21

Obecne wytyczne wskazują na rozpoczęcie podawania leków ukierunkowanych na kości – kwasu zoledronowego lub denosumabu – po rozpoznaniu przerzutów do kości. Leczenie doustnym bisfosfonianem, takim jak kwas alendronowy, może pomóc w zmniejszeniu częstości występowania złamań.18 FDA zatwierdziła denosumab do zapobiegania utracie kości i złamaniom u mężczyzn poddawanych terapii deprywacji androgenów (ADT); środek ten został również zatwierdzony do zapobiegania SREs u pacjentów z CRPC i przerzutami do kości.18

Wytyczne europejskie dotyczące leczenia nowotworów układu moczowo-płciowego zalecają leczenie lekami antyresorpcyjnymi u pacjentów z rakiem prostaty poddawanych ADT, gdy wynik T-score spadnie poniżej progu -2,5 i występuje jeden lub więcej czynników ryzyka, lub gdy wystąpią złamania biodra i kręgosłupa.29

Inne nowotwory lite

Leki ukierunkowane na kości, takie jak bisfosfoniany i denosumab, istotnie zmniejszają ryzyko i opóźniają występowanie SREs u pacjentów z przerzutami do kości z różnych typów nowotworów, w tym raka piersi.25 National Osteoporosis Foundation zdecydowanie zaleca rozważenie terapii opartej na bisfosfonianach u każdego mężczyzny w klinice zdrowia mężczyzn, niezależnie od raka prostaty, jeśli wystąpiło u niego złamanie kręgu lub biodra.30

Wytyczne NCCN wyraźnie popierają, że od momentu zdiagnozowania opornego na kastrację raka prostaty z przerzutami do kości, zdecydowanie zaleca się rozważenie terapii resorpcji kości za pomocą bisfosfonianów lub denosumabu w tej grupie pacjentów.31

FDA zatwierdziła również denosumab w Kanadzie w celu minimalizacji ryzyka rozwoju SREs u pacjentów z przerzutami do kości z raka piersi, raka prostaty, niedrobnokomórkowego raka płuc i innych guzów litych.32

Nowe podejścia w zapobieganiu przerzutom do kości

Nowe kombinacje leków

Połączenie istniejących leków może hamować rozwój przerzutów do kości u pacjentek z rakiem piersi. Wyniki badań sugerują, że połączenie neutralizacji IL1Beta i TIGIT jest skuteczną strategią leczenia w celu złagodzenia przerzutów raka piersi do kości poprzez podtrzymywanie i promowanie odporności przeciwnowotworowej.2 Badania kliniczne będą potrzebne do weryfikacji skuteczności tej nowej strategii terapeutycznej. Takie badania mogą być ułatwione przez fakt, że ludzkie leki ukierunkowane na TIGIT i IL1Beta są już dostępne.2

Precliniczne badania wykazały, że anaboliczny PTH zmniejsza zarówno wszczepianie się guza, jak i częstość występowania spontanicznych przerzutów do kości u myszy. Leczenie PTH u myszy zmienia mikrośrodowisko kostne, co prowadzi do zmniejszenia przyjmowania się komórek nowotworowych, zmniejszenia częstości występowania przerzutów, zachowania mikroarchitektury kości i wydłużenia przeżycia.33

Optymalizacja dawkowania leków kostnych

Pacjenci z nowotworem, który rozprzestrzenił się do kości, mogą otrzymywać mniej częste zabiegi w celu zapobiegania złamaniom i innym powikłaniom związanym z kośćmi bez poświęcania skuteczności leczenia, jak wykazały wyniki dużego badania klinicznego.34 Standardowa praktyka podawania kwasu zoledronowego co 4 tygodnie pacjentom z przerzutami do kości nie ma silnego uzasadnienia klinicznego. Z pewnością istnieją dowody na to, że lek utrzymuje się w organizmie przez długi czas i wywiera swój efekt przez długi czas.34

Chociaż nie zaobserwowano znacznego zmniejszenia skutków ubocznych przy rzadszym podawaniu kwasu zoledronowego, istnieją inne zalety rzadszego podawania leku. Rzadsze zabiegi prawdopodobnie również zmniejszą wydatki. Każdy schemat leczenia, który jest mniej częsty w przeciwieństwie do częstszego, utrzymując jednocześnie skuteczność, będzie miał swoje zalety.34

Metody fizyczne i radioterapia profilaktyczna

W ramach leczenia nowotworu, zespół leczący może podjąć kroki w celu zmniejszenia szans na rozprzestrzenienie się nowotworu do kości. Chemioterapia i terapia celowana mogą kontrolować, jak komórki nowotworowe rosną i rozprzestrzeniają się. Radioterapia może również zapobiec rozprzestrzenianiu się nowotworu do kości.35

Dodatkowo, należy zrobić wszystko, co możliwe, aby zapobiec złamaniom. Złamanie może być bardzo skomplikowane i ograniczać rodzaje leczenia, jakim można się poddać.35 Małe i bezbolesne guzy kości o niskim ryzyku powodowania złamań można leczyć, aby zapobiec pogorszeniu się choroby i zapobiec złamaniom. Leczenie może obejmować:

  • Samodzielną radioterapię
  • Leczenie systemowe (terapia hormonalna, immunoterapia lub terapie celowane, chemioterapia, leki wzmacniające kości)

35

Dowody wykazały, że profilaktyczna radioterapia może być skuteczna w zmniejszaniu liczby powikłań związanych z przerzutami do kości, jednak nie wiadomo, czy to podejście jest lepsze niż standardowa opieka. Dodanie radioterapii do standardowej opieki może być bardziej skuteczne w zapobieganiu powikłaniom związanym z kośćmi niż sama standardowa opieka u pacjentów z nowotworami z bezobjawowymi przerzutami do kości wysokiego ryzyka.36

Zalecenia dotyczące profilaktyki przerzutów do kości

Monitorowanie gęstości kości

Przed rozpoczęciem jakiegokolwiek leczenia raka prostaty, ocena gęstości mineralnej kości (BMD) jest przydatna do identyfikacji tych pacjentów z osteopenią lub osteoporozą oraz do ustalenia ryzyka złamania.37 Podstawowym narzędziem do oceny BMD jest densytometria kości za pomocą dwuenergetycznej absorpcjometrii promieniowania rentgenowskiego szyjki kości udowej.38

Światowa Organizacja Zdrowia ustala punkt odcięcia do zdefiniowania osteoporozy (a tym samym wysokie ryzyko złamania) na 2,5 odchylenia standardowego poniżej średniej młodej dorosłej kobiety (T-score ≤-2,5), i to samo stosuje się do mężczyzn.38 Briot i współpracownicy opublikowali szereg zaleceń dotyczących oceny, którzy pacjenci z rakiem prostaty poddawani ADT mają ryzyko złamania i dlatego byliby kandydatami do leczenia środkami chroniącymi kości (BPA).38

Zalecają oni ocenę BMD przed rozpoczęciem ADT i zalecają przepisanie terapii antyresorpcyjnej, jeśli wynik T < -2,5 lub między -1,5 a -2,5 z jednoczesnym występowaniem czynników takich jak BMI 75 lat, choroby układu krążenia lub częste upadki.38

Suplementacja wapnia i witaminy D

Odpowiednie spożycie lub suplementacja wapnia i witaminy D u pacjentów otrzymujących ADT jest odzwierciedlona w wytycznych klinicznych. Badania wykorzystujące densytometrię do oceny pacjentów wykazały, że te suplementy łagodzą utratę BMD podczas ADT, szczególnie w pierwszym roku.39

EAU, NCCN i ESMO zalecają suplementację niedoboru witaminy D u pacjentów poddawanych ADT: 800-1000 UI/dzień witaminy D3 i 1000-1200 mg/dzień wapnia (z pokarmu i suplementów).39 Podstawową suplementacją w profilaktyce osteoporozy wywołanej ADT i jej powikłań powinna być witamina D (800-1000 jednostek dziennie) i wapń (1000-1200 mg dziennie, najlepiej z diety).40

Suplementacja wapnia była interesującym ruchomym celem. Kiedyś zalecano przyjmowanie dowolnej ilości wapnia, ale istnieją badania, które wykazały, że mężczyźni, którzy przyjmują zbyt dużo wapnia, powyżej 1000 mg dziennie, mogą być narażeni na zwiększone ryzyko śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych, nawet do 20%. Dlatego najlepszym wyborem OTC jest Caltrate, który zawiera 600+ D3, daje 800 IU cholekalcyferolu, a resztę wapnia zaleca się uzyskać z diety.30

Zmiany stylu życia

Aby uniknąć utraty BMD po rozpoczęciu farmakologicznego leczenia nowotworowego, w tym ADT u pacjentów z rakiem prostaty, pacjenci powinni być oceniani pod kątem ryzyka złamań, BMD, poziomu witaminy D i wapnia w surowicy przed i podczas terapii.28

Zalecane są zmiany stylu życia w celu uniknięcia utraty BMD, np. umiarkowana aktywność fizyczna, unikanie palenia tytoniu i ograniczenie spożycia alkoholu.28 Dla zarówno osteoporozy, jak i przerzutów do kości, istnieje profilaktyka i leczenie. Podstawą, jeśli w ogóle coś się robi, są rzeczy oparte na zdrowym rozsądku: unikanie alkoholu, unikanie palenia, aktywność fizyczna, zdrowa dieta, zdrowy styl życia.40

Profilaktyka martwicy kości szczęki

Bisfosfoniany i denosumab niosą ze sobą niewielkie ryzyko martwicy kości szczęki (ONJ – osteonecrosis of the jaw). Przed rozpoczęciem leczenia tymi lekami zalecane jest badanie stomatologiczne.41 Przed rozpoczęciem leczenia denosumabem lub bisfosfonianami należy przeprowadzić dokładne badanie stomatologiczne w poszukiwaniu oznak chorób dziąseł. Wszelkie potrzebne prace stomatologiczne powinny być wykonane przed rozpoczęciem stosowania tych leków.42

Podstawą w leczeniu ONJ jest profilaktyka, a ryzyko rozwoju ONJ podczas leczenia kwasem zoledronowym jest zmniejszone poprzez wdrożenie środków zapobiegawczych. Badanie jamy ustnej i opieka stomatologiczna zostały zasugerowane jako obowiązkowe środki zapobiegawcze ONJ u pacjentów otrzymujących bisfosfoniany.7

Utrzymanie dobrej higieny jamy ustnej poprzez nić dentystyczną i szczotkowanie, upewnienie się, że protezy dobrze pasują, oraz regularne badania stomatologiczne mogą również pomóc zapobiec ONJ.43 Planowanie wizyt u dentysty co trzy miesiące i stosowanie profilaktycznych antybiotyków na zabiegi stomatologiczne może zmniejszyć ryzyko ONJ.42

Podsumowanie aktualnych wytycznych

Leczenie ukierunkowane na kości stało się ważnym elementem zarządzania pacjentami z przerzutami do kości w celu zmniejszenia częstotliwości i opóźnienia wystąpienia SREs i SSEs (symptomatic skeletal events).44 Bisfosfoniany i inne środki ukierunkowane na kości, takie jak denosumab, wykazały poprawę gęstości mineralnej kości i są odpowiednie dla pacjentów z osteoporozą związaną z leczeniem i/lub przerzutami do kości ze zwiększonym ryzykiem zdarzeń związanych z układem kostnym (SREs).45

Dla raka piersi, raka prostaty i innych guzów litych z przerzutami do kości, American Society of Clinical Oncology zaleca następujące leki i schematy dawkowania:42

  • Kwas zoledronowy (Zometa) dożylnie co 12 tygodni
  • Denosumab (Xgeva) 120 mg podskórnie co 4 tygodnie

Denosumab jest jedynym lekiem zatwierdzonym przez Food and Drug Administration i European Medicines Agency do zapobiegania złamaniom patologicznym spowodowanym osteoporozą u pacjentów poddawanych ADT. Zalecana dawka w tym przypadku wynosi 60 mg podskórnie co sześć miesięcy.39

Obecnie eksperci zalecają rozpoczęcie podawania leków antyresorpcyjnych u pacjentów z rakiem prostaty poddawanych ADT, gdy wynik T-score BMD spadnie poniżej progu -2,5 i występuje jeden lub więcej czynników ryzyka, lub gdy wystąpią złamania biodra i kręgosłupa.46

Ze względu na dostępne dowody, wytyczne Cancer Australia NBOCC nie wspierają stosowania bisfosfonianów w celu zapobiegania przerzutom do kości lub SREs u kobiet z przerzutowym rakiem piersi bez klinicznie jawnych przerzutów do kości. Obecne dowody nie potwierdzają rutynowego stosowania adjuwantowych bisfosfonianów u nieselektywnych kobiet z wczesnym rakiem piersi.1

Podsumowując, profilaktyka przerzutów nowotworowych do kości wymaga systematycznego podejścia obejmującego odpowiednią ocenę ryzyka, monitorowanie gęstości kości, stosowanie leków ukierunkowanych na kości (bisfosfonianów lub denosumabu) zgodnie z wytycznymi klinicznymi, suplementację wapnia i witaminy D, zapobieganie ONJ, a także wprowadzenie zmian stylu życia. W każdym przypadku wybór strategii profilaktycznej powinien być dostosowany do indywidualnego pacjenta, biorąc pod uwagę rodzaj nowotworu, stadium choroby, czynniki ryzyka i preferencje pacjenta.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Materiały źródłowe

  • #1 Treatment and Prevention of Bone Metastases from Breast Cancer: A Comprehensive Review of Evidence for Clinical Practice
    https://www.mdpi.com/2077-0383/3/1/1
    Bone is the most common site of metastasis from breast cancer. Bone metastases from breast cancer are associated with skeletal-related events (SREs) including pathological fractures, spinal cord compression, surgery and radiotherapy to bone, as well as bone pain and hypercalcemia, leading to impaired mobility and reduced quality of life. […] With regards to prevention, there is no evidence that oral bisphosphonates can prevent bone metastases in advanced breast cancer without skeletal involvement. Several phase III clinical trials have evaluated bisphosphonates as adjuvant therapy in early breast cancer to prevent bone metastases. The current published data do not support the routine use of bisphosphonates in unselected patients with early breast cancer for metastasis prevention. […] Given the available evidence, the Cancer Australia NBOCC Guidelines do not support the use of bisphosphonates to prevent bone metastases or SREs in women with metastatic breast cancer without clinically evident bone metastasis. […] Current evidence do not support the routine use of adjuvant bisphosphonates in unselected women with early breast cancer.
  • #2 New drug combination offers potential to prevent bone metastasis | Cancerworld Magazine
    https://cancerworld.net/new-drug-combination-prevent-bone-metastasis/
    A combination of existing drugs may inhibit development of bone metastasis in breast cancer patients. […] Since there are currently no efficient treatments to prevent or inhibit bone metastasis, better understanding of the underlying mechanisms is essential to enable development of novel therapeutic strategies. […] Taken together, these results suggest that combining IL1Beta and TIGIT neutralisation is an effective treatment strategy to attenuate BC [breast cancer] bone metastasis by sustaining and promoting anti-tumour immunity. […] Clinical trials, stresses Erez, will be needed to verify the effectiveness of the new therapeutic strategy. Such trials may be facilitated by the fact that human drugs targeting TIGIT and IL1Beta are already available.
  • #3 Bone Metastases | Cancer Spread to Bones | American Cancer Society
    https://www.cancer.org/cancer/managing-cancer/advanced-cancer/bone-metastases.html
    When cancer cells spread to the bone, they block or speed up the action of the osteoblasts and osteoclasts, too much bone is broken down or too much bone is made. Either of these changes can make bones break easier than normal. […] Finding and treating bone metastases early can help prevent problems later. […] This can often be prevented if the bone metastasis is found early. […] Medicines may be given to try and strengthen the bones which can help prevent fractures. […] Treatment with one of these drugs can help prevent further bone damage and events related to weakened bones such as fractures, hypercalcemia, and spinal cord compression.
  • #4 FDA Approves Amgen’s XGEVA(TM) (Denosumab) for the Prevention of Skeletal-Related Events in Patients with Bone Metastases from Solid Tumors | Amgen Inc.
    https://investors.amgen.com/news-releases/news-release-details/fda-approves-amgens-xgevatm-denosumab-prevention-skeletal
    Amgen Inc. (Nasdaq: AMGN) today announced that the U.S. Food and Drug Administration (FDA) has approved XGEVA(TM) (denosumab), the first and only RANK Ligand inhibitor for the prevention of skeletal-related events (SREs) in patients with bone metastases from solid tumors. […] The primary goal of treatment for bone metastases is to prevent the occurrence of debilitating and costly bone complications, which can disrupt a patient’s life and cause disability, pain and hospitalization. […] Based on the compelling science and robust clinical evidence seen with XGEVA, I expect this new option to quickly become a mainstay of cancer care and to play an important role in reducing the incidence of debilitating bone complications in patients with advanced cancer. […] XGEVA is an innovative therapy that significantly reduces debilitating and costly SREs. This can result in cost offsets due to the reduced incidence of SREs and related medical costs.
  • #5 Results Published in The Lancet Demonstrate Superiority of XGEVA(TM) (Denosumab) in the Prevention of Bone Complications for Men With Bone Metastases From Advanced Prostate Cancer| Amgen
    https://www.amgen.com/newsroom/press-releases/2011/02/results-published-in-the-lancet-demonstrate-superiority-of-xgevatm-denosumab-in-the-prevention-of-bone-complications-for-men-with-bone-metastases-from-advanced-prostate-cancer
    Bone metastases represent a significant risk for advanced prostate cancer patients due to the potential for serious bone complications such as fracture and spinal cord compression. […] The primary goal of treatment for bone metastases is to prevent the occurrence of debilitating and costly bone complications, which can disrupt a patient’s life and cause disability, pain and hospitalization. […] Administered as a single 120 mg subcutaneous injection every four weeks, XGEVA provides a new option for urologists and oncologists to prevent serious bone complications in men with prostate cancer.
  • #6 Treatment and Prevention of Bone Metastases | Nebraska Hematology Oncology – Cancer Care Treatment Blood Disorders Clinical Trials Lincoln Nebraska (NE)
    https://www.yourcancercare.com/types-of-cancer/bone-cancer/bone-metastases/treatment-and-prevention-of-bone-metastases
    The management for bone metastases depends largely on the degree of bone damage once the metastases are diagnosed. […] Prevention of bone metastases may be possible in some patients who are at high risk of developing bone metastases through treatment with bisphosphonate drugs. Bisphosphonate drugs can effectively prevent loss of bone that occurs from metastatic bone damage, reduce the risk of fractures, and decrease pain. […] Bisphosphonate drugs can effectively prevent loss of bone that occurs from metastatic lesions, reduce the risk of fractures, and decrease pain. […] Bisphosphonates have been shown to prevent or delay bone destruction and related pain in clinical trials involving patients with bone metastases related to: Breast cancer, Prostate cancer, Lung cancer, Multiple myeloma, Renal cell carcinoma.
  • #7 Prevention of Osteonecrosis of the Jaw in Patients with Bone Metastases Treated with Bisphosphonates | Anticancer Research
    https://ar.iiarjournals.org/content/34/5/2477
    Bisphosphonates (BPs) are potent inhibitors of osteoclast-mediated bone resorption and are widely used in the treatment of bone metastases. […] The keystone in management of ONJ is prevention, and the risk of developing ONJ during treatment with zoledronic acid is reduced by implementing preventive measures. […] Screening of the oral cavity and dental care was suggested as mandatory preventive measures for ONJ in patients receiving BPs. […] At our Center, we have implemented internal guidelines in the management of patients with bone metastases from solid tumors, in order to prevent any kind of complication, particularly ONJ. […] The keystone in management of ONJ is its prevention. ONJ is a manageable and preventable condition, and the risk of development it during treatment with BPs can be reduced by implementing preventive measures.
  • #8 Bisphosphonates in the Prevention and Treatment of Bone Metastases
    https://www.cancernetwork.com/view/bisphosphonates-prevention-and-treatment-bone-metastases
    Bisphosphonates have an established role in treating tumor-induced hypercalcemia and decreasing the incidence of skeletal-related events. Recent data suggest that these agents may also prevent skeletal metastases. This review explains how cancer metastasizes to bone and how bisphosphonates may block this process, with a summary of clinical trials supporting the use of bisphosphonates to treat and prevent bone metastases. For skeletal metastases in patients with breast cancer, multiple myeloma, or other solid tumors, bisphosphonates are important adjuncts to systemic therapy. […] Ongoing trials are evaluating the preventive role of the third-generation bisphosphonates in breast cancer patients. Until the results of these trials are presented, bisphosphonates should only become a component of adjuvant treatment in the context of a clinical trial.
  • #9 Treatment and Prevention of Bone Metastases – Virginia Cancer Institute
    https://www.vacancer.com/cancer/bone-cancer/bone-metastases/treatment-and-prevention-of-bone-metastases/
    Prevention of bone metastases may be possible in some patients who are at high risk of developing bone metastases through treatment with bisphosphonate drugs. Bisphosphonate drugs can effectively prevent loss of bone that occurs from metastatic bone damage, reduce the risk of fractures, and decrease pain. […] Bisphosphonate drugs can effectively prevent loss of bone that occurs from metastatic lesions, reduce the risk of fractures, and decrease pain. […] Bisphosphonate drugs that are FDA-approved for the treatment of cancer-related skeletal complications include Zometa (zoledronic acid) and Aredia (pamidronate). […] Bisphosphonates have been shown to prevent or delay bone destruction and related pain in clinical trials involving patients with bone metastases related to: Breast cancer, Prostate cancer, Lung cancer, Multiple myeloma, Renal cell carcinoma.
  • #10 :: JBC :: Journal of Breast Cancer
    https://ejbc.kr/DOIx.php?id=10.4048/jbc.2022.25.e39
    BPs are analogs of endogenous pyrophosphates that replace carbon atoms instead of the central atom of oxygen. […] The mechanisms by which BPs prevent osteoclast-mediated bone resorption involve the inhibition of osteoclast formation from immature precursor cells, apoptosis induction of mature osteoclasts, or direct inhibition of resorption. […] Recently, the administration of BPs as adjuvant therapy has been recommended for postmenopausal patients with breast cancer. […] According to the results of the SWOG S0307 trial, clodronate, ibandronate, and zoledronic acid may provide similar DFS and OS benefits. […] The present study had certain limitations. […] In conclusion, the results of this meta-analysis suggest a promising effect of BPs on DFS, OS, locoregional, distant, and bone metastasis among perimenopausal women survivors of breast cancer.
  • #11
    http://www.current-pharmaceutical-design.com/articles/17457/-prevention-and-treatment-of-bone-metastases-
    Certain primary tumours including breast and prostate cancers have a particular propensity for metastasis to bone. Metastatic bone disease can have significant impact on morbidity and mortality of cancer patients. Skeletal-morbidity (spinal cord compression, hypercalcaemia, fracture, need for radiotherapy and surgery to bone) can be effectively reduced by bisphosphonates, a class of antiresorptive drugs. […] Additionally, there is an exciting body of evidence that suggests these drugs may have anti-tumour effects that may be exploited to prevent or delay the development of bone metastases. Reported effects include inhibition of cancer cell migration, adhesion and invasion as well as anti-angiogenic and immunomodulating effects. […] Some recently reported randomised clinical studies go part way to support their use in clinical practice at earlier stages of the disease to prevent bone metastases. However, further results are awaited before routine clinical use in the adjuvant setting can be recommended.
  • #12 Prevention of bone metastases and management of bone health in early breast cancer | Breast Cancer Research | Full Text
    https://breast-cancer-research.biomedcentral.com/articles/10.1186/bcr2768
    The unique potential of bisphosphonates to prevent bone metastases may be that they have both direct and indirect anticancer activity (targeting the cancer cells and bone). […] The potential anticancer activity of adjuvant bisphosphonate therapy for reducing disease recurrence has been examined in several clinical trials in women with early-stage breast cancer. […] Although trials of oral bisphosphonates (clodronate and pamidronate) have produced variable results, recent clinical trials of intravenous ZOL have demonstrated somewhat more consistent anticancer benefits in the adjuvant setting. […] Taken together, these data are intriguing and suggest that bisphosphonates can have anticancer effects on the primary tumor and on disseminated CSCs. […] The available evidence clearly indicates that bone health is an important consideration when initiating therapy for women with early breast cancer. […] In addition to observed beneficial effects on BMD, recent data suggest there is also a potential for disease recurrence advantages with bisphosphonates.
  • #13 Treatment and Prevention of Bone Metastases – Virginia Cancer Institute
    https://www.vacancer.com/cancer/bone-cancer/bone-metastases/treatment-and-prevention-of-bone-metastases/
    The bisphosphonate drugs Zometa and Aredia continue to be evaluated in clinical trials in order to determine their ability to decrease skeletal complications from cancer, reduce osteoporosis, and prevent the spread of cancer in bones. Other bisphosphonate drugs such as clodronate and Boniva are also being evaluated in clinical trials. Results from a clinical trial presented at the 2004 annual meeting of the American Society of Clinical Oncology suggest that clodronate may prevent or delay bone metastases from occurring and improve survival for patients with early stage breast cancer.
  • #14 Prevention of Bone Metastases in Breast Cancer Patients. Therapeutic Perspectives
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4449698/
    One in four breast cancer patients is at risk of developing bone metastases in her life time. The early prevention of bone metastases is a crucial challenge. It has been suggested that the use of zoledronic acid (ZOL) in the adjuvant setting may reduce the persistence of disseminated tumor cells and thereby might improve outcome, specifically in a population of patients with a low estrogen microenvironment. […] More recently, the results of a large meta-analysis from 41 randomized trials comparing a bisphosphonate (BP) to placebo or to an open control have been presented at the 2013 San Antonio Breast Cancer Meeting. Data on 17,016 patients confirm that adjuvant BPs, irrespective of the type of treatment or the treatment schedule and formulation (oral or intra-venously (IV)), significantly reduced bone recurrences and improved breast cancer survival in postmenopausal women.
  • #15 Bone-Targeted Agents and Metastasis Prevention
    https://www.mdpi.com/2072-6694/14/15/3640
    Bone metastases are common in cancer patients and the role of bone-targeted agents in prevention of metastasis have been evaluated in multiple clinical trials over the past 20 years. […] Results show that in breast cancer the use of adjuvant bisphosphonates (and possibly denosumab) reduce bone metastases and breast cancer deaths in postmenopausal women. […] Currently, the bone-targeted agents, such as the bisphosphonates and denosumab, provide the best option to potentially influence the processes involved in metastasis. […] Adjuvant bisphosphonates are recommended as adjuvant treatment in postmenopausal women with early breast cancer deemed at intermediate to high risk of disease recurrence. […] While denosumab is a highly effective agent for the prevention of fractures associated with treatment-induced bone loss, it does not appear to modify the clinical course of breast cancer. […] Further research is needed to identify strategies to prevent disease recurrence in premenopausal breast cancer and other diseases associated with the development of bone metastases.
  • #16
    https://link.springer.com/article/10.1007/s00774-023-01434-x
    The use of bone-targeted treatments has transformed the clinical care of many patients with metastatic breast cancer. […] Results show that in breast cancer the use of adjuvant bisphosphonates reduce bone metastases and breast-cancer deaths in postmenopausal women. […] Adjuvant bisphosphonates are now part of standard clinical guidelines for postmenopausal women with early breast cancer at intermediate to high risk of recurrence. […] MAF testing of primary tumours may improve patient selection for treatment.
  • #17 Treatment Options for Patients With mCRPC: Prevention of Bone Metastases
    https://decisionpoint.medscape.com/oncology/viewarticle/973762
    Bone metastases are reported in 80% of patients with prostate cancer and are the most common site of metastasis in this population. […] Men with prostate cancer have elevated markers of bone resorption, which suggests osteoclastic activity; thus, the use of osteoclast-targeting agents is a preferred treatment for the reduction of bone complications in this population. […] Therefore, osteoclast-targeting agents are a rational approach to reduce bone health complications among CRPC patients. […] The anti-RANKL antibody denosumab, which prevents the action of the RANKL with its receptor RANK, causing rapid suppression of bone absorption, is approved for use in castration-resistant prostate cancer patients to prevent bone complications. […] Most studies with bone-targeting agents were conducted because no or few survival-prolonging treatments for these diseases existed.
  • #18 Treatment Options for Patients With mCRPC: Prevention of Bone Metastases
    https://decisionpoint.medscape.com/oncology/viewarticle/973762
    However, current guidance indicates starting bone-targeting agents—zoledronate or denosumab—upon diagnosis of bone metastasis. […] Treatment with an oral bisphosphonate such as alendronic acid can help to reduce the incidence of fractures. […] Offer bone-protective agents to men with mCRPC and skeletal metastases, to prevent the development of osseous complications. […] The US Food and Drug Administration has approved denosumab for the prevention of bone loss and fractures in men undergoing ADT; the agent was also approved for the prevention of SREs in patients with mCRPC and bone metastases. […] When compared to zoledronic acid, denosumab was shown to be superior in the prevention of skeletal-related events.
  • #19 Does denosumab have a role in metastasis prevention? | Nature Reviews Urology
    https://www.nature.com/articles/nrurol.2011.196
    Results of a large phase III randomized controlled trial recently published online in the Lancet have shown that denosumab can delay the onset of bone metastasis in patients with castration-resistant prostate cancer (CRPC). […] The question now is how this finding should be translated into clinical practice could denosumab be administered as a preventative agent in patients who have CRPC that has not yet spread to bone? […] Denosumab is a human monoclonal antibody raised against the receptor activator of nuclear factor B ligand (RANKL). It was approved by the FDA for the prevention of bone-related events in patients with metastatic prostate cancer based on phase III trial data published earlier this year, which demonstrated that denosumab could delay such events for longer than zoledronic acid in men with confirmed bone metastasis.
  • #20
    https://journals.lww.com/jaaosglobal/fulltext/2020/08000/bisphosphonates_versus_denosumab_for_prevention_of.1.aspx
    Metastasis to the bone is one of the most common complications associated with advanced cancer. Patients with bone metastases are at risk of devastating skeletal related events, including pathological fractures. […] The aim of this study was to analyze the efficacy of zoledronic acid (ZA) versus denosumab in the prevention of pathological fractures in patients with bone metastases from advanced cancers by evaluating all available randomized controlled trials (RCTs) on this subject. […] Denosumab was superior to ZA in reducing the likelihood of pathological fractures, when all tumor types were combined (odds ratio [OR] 0.86, 95% confidence interval [CI], 0.74 to 0.99, P = 0.04). […] Denosumab moderately reduces the likelihood of pathological fractures in comparison to ZA in patients with bone metastases with statistical significance.
  • #21 The Medical Letter Home Page | The Medical Letter, Inc.
    https://secure.medicalletter.org/TML-article-1356c
    The FDA, which recently approved subcutaneous (SC) administration of denosumab (Prolia Amgen) for treatment of postmenopausal osteoporosis, has now approved the same drug with a different brand name (Xgeva Amgen) and dosage for prevention of skeletal-related events (such as pathologic fracture, spinal cord compression or radiation to bone) in patients with bone metastases from solid tumors. […] A prospective, randomized, double-blind trial in 1901 patients with bone metastases from castration-resistant prostate cancer found that denosumab 120 mg injected SC every 4 weeks, compared to the bisphosphonate zoledronic acid (Zometa) 4 mg IV, delayed the time to a first skeletal event by 3.6 months (20.7 vs. 17.1 months). […] In 1776 patients with bone metastases from solid tumors or multiple myeloma, the mean time to a first skeletal event was 20.6 months with SC denosumab and 16.3 months with IV zoledronic acid. […] 2. A Lipton and C Goessl. Clinical development of anti-RANKL therapies for treatment and prevention of bone metastasis. Bone 2011; 48:96.
  • #22 Xgeva (Denosumab) for the Prevention of Metastatic Bone Cancer – Clinical Trials Arena
    https://www.clinicaltrialsarena.com/marketdata/xgeva-cancer/
    Denosumab, with median time of 19 months, was superior to Zometa with 14.4 months of median time to first on-study SRE. […] Results of the study showed that Xgeva was more effective than Zometa in delaying the time of SREs in patients suffering from advanced breast cancer. […] Results showed that Xgeva was superior to Zometa in delaying the time and the primary endpoint was met.
  • #23
    https://journals.lww.com/jaaosglobal/fulltext/2020/08000/bisphosphonates_versus_denosumab_for_prevention_of.1.aspx
    Based on efficacy alone, denosumab may be an alternative to ZA for advanced tumors to prevent pathological fractures, a major cause of morbidity associated with significant bone pain and disability. […] This meta-analysis shows that denosumab is better in reducing the likelihood of pathological fractures compared with ZA in patients with bone metastases. […] Further large-scale studies are required to confirm the effectiveness of the medications to reduce pathological fractures in advanced cancers.
  • #24 Overview | Denosumab for the prevention of skeletal-related events in adults with bone metastases from solid tumours | Guidance | NICE
    https://www.nice.org.uk/guidance/ta265
    Evidence-based recommendations on denosumab (XGEVA) for the prevention of skeletal-related events in adults with bone metastases from solid tumours. […] NICE recommends denosumab as a possible treatment for preventing complications that result from cancer spreading to the bone from solid tumours, except for prostate cancer, if the person would otherwise be prescribed a type of drug called a bisphosphonate. […] In people with cancer that has spread to the bone from solid tumours, except breast and prostate cancer, NICE recommended denosumab because it works better than bisphosphonates. Although it also costs more than other treatments, this was justified by the benefits it provided.
  • #25 Bone-modifying agents for bone metastasis in patients with breast cancer
    https://www.kosinmedj.org/journal/view.php?number=1286
    The bone is the most common location of breast cancer metastasis. Bone metastasis causes pain and skeletal-related events (SREs), and affects the quality of life and survival of breast cancer patients. Bone-modifying agents, including bisphosphonates and denosumab, reduce the risk of SREs in these patients. […] The management of patients with bone metastases aims to control symptoms, minimize the risk of SREs, stabilize the bone, and preserve and restore function. Bone-modifying agents, bisphosphonates and denosumab, significantly reduce the risk of and delay SREs in patients with bone metastases from various cancer types, including breast cancer. […] The ESMO 2020 guidelines recommend starting zoledronate or denosumab in all breast cancer patients with bone metastasis, whether they are symptomatic or not, at diagnosis of bone metastasis. […] Bone-modifying agents, bisphosphonate and denosumab, are effective in reducing SREs in breast cancer patients with bone metastasis; however, survival benefit are controversial.
  • #26 Bone Metastases Treatment | XGEVA® (denosumab) for HCPs
    https://www.xgevahcp.com/
    XGEVA is indicated for the prevention of skeletal-related events in patients with multiple myeloma and in patients with bone metastases from solid tumors. […] XGEVA (denosumab) is a subcutaneous injection for the prevention of skeletal-related events in patients with multiple myeloma and in patients with bone metastases from solid tumors. […] In a prespecified, integrated analysis of 3 pivotal trials, XGEVA prevented bone complications 8.2 months longer than ZA. […] Data from double-blind, double-dummy, active-controlled trials comparing XGEVA 120 mg Q4W with ZA 4 mg Q4W for the prevention of bone complications in 5,723 patients with bone metastases from solid tumors or multiple myeloma. […] XGEVA is indicated for the prevention of skeletal-related events in patients with multiple myeloma and in patients with bone metastases from solid tumors.
  • #27 Bisphosphonates and prevention of metastases: the AZURE study | Breast Cancer Online | Cambridge Core
    https://www.cambridge.org/core/journals/breast-cancer-online/article/bisphosphonates-and-prevention-of-metastases-the-azure-study/F4E1BB1E8A46AC68B5F97A5BC75DE10B
    The literature therefore clearly shows the potential and impressive antineoplastic properties of bisphosphonates, particularly third-generation agents in vitro. However, as bisphosphonates are bound so tightly to the bone, how relevant their in vitro antitumour effects will be upon circulating metastatic cells needs further elucidation. […] The use of bisphosphonates is an adjuvant therapeutic strategy worthy of investigation with preclinical evidence of direct antitumour effects and synergy with chemotherapy agents. Results of previous small-scale trials have been inconclusive. Two large trials (NSABP-B34 and AZURE) have completed accrual and are anticipated to provide definitive results in the next few years.
  • #28 :: WJMH :: World Journal of Men’s Health
    https://wjmh.org/DOIx.php?id=10.5534/wjmh.190044
    Bone health in prostate cancer patients represents a prerequisite for acceptable quality of life and optimal outcome of this disease. The major threat for bone health in prostate cancer displays cancer treatment induced bone loss as well as the development of bone metastases. […] Therefore, current concepts in the treatment of PC focus on the prolongation of metastases-free survival and particularly on the prevention of SREs to provide optimal outcome for the patient. […] To avoid bone loss after initiation of pharmaceutical cancer treatment including ADT in PC, patients should be evaluated with regard to fracture risk, BMD, serum vitamin D, and calcium levels before and during therapy. […] Lifestyle changes to avoid loss in BMD e.g., moderate physical exercise, avoidance of smoking and reduction of alcohol intake are recommended.
  • #29 Bone health and therapeutic agents in advanced prostate cancer
    https://www.imrpress.com/journal/FBL/27/1/10.31083/j.fbl2701034/htm
    Furthermore, European guidelines on the treatment of genitourinary tumors recommend treatment with antiresorptive therapy if the annual bone loss is >5% in patients receiving ADT. […] The adequate intake or supplementation of calcium and vitamin D in patients receiving ADT supplements is reflected in clinical guidelines. […] Studies that employ densitometry for patient evaluation have reported that these supplements attenuate the loss of BMD during ADT, especially during the first year. […] The EAU, NCCN and ESMO recommend the supplementation of vitamin D deficit in patients under ADT: 800–1000 UI/day of vitamin D3 and 1000–1200 mg/day of calcium (from food and supplements). […] Denosumab is the only drug approved by the Food and Drug Administration and the European Medicines Agency for the prevention of pathologic fractures caused by osteoporosis in patients under ADT. […] The recommended dose in this setting is 60 mg subcutaneously every six months. […] The aim of this review is to analyse the correct assessment of bone health, as well as the main targeted treatments and their association with specific oncological treatments for PCa patients.
  • #30 Bone Metastases and Mortality – Can We Be Doing More?
    https://grandroundsinurology.com/bone-metastases-and-mortality/
    So basically, in my world, I think the best OTC choice is the Caltrate, which is 600+ D3, it gives you 800 IU cholecalciferol and then they recommend getting the rest of that calcium from your diet. […] Of course, bisphosphonates have been a wonderful breakthrough available the last 15 years or so, they inhibit osteoclast activity, reduce bone resorption, and they can increase the bone mineral density. […] The other thing that we have out there is the RANK ligand inhibitor denosumab that also increases bone density by about the same amount over several years, and it reduces the incidence of vertebral body fractures by about 70% and hip fractures by about 40%. […] National Osteoporosis Foundation really wants us, and this is a general statement about mens health, look at really the risk of a man having significant morbidity and mortality. Think about medical-based therapy if you have any man in a mens health clinic regardless of prostate cancer if he has had a vertebral body or hip fracture.
  • #31 Bone Metastases and Mortality – Can We Be Doing More?
    https://grandroundsinurology.com/bone-metastases-and-mortality/
    If we turn to the NCCN Guidelines, they clearly support the minute you have castrate resistant prostate cancer with identifying metastatic lesions in the bone, it is strongly recommended that you or actually they say consider bone resorptive therapies with either bisphosphonates or denosumab in that group of patients.
  • #32 Xgeva (Denosumab) for the Prevention of Metastatic Bone Cancer – Clinical Trials Arena
    https://www.clinicaltrialsarena.com/marketdata/xgeva-cancer/
    Xgeva (denosumab) is a preventive medicine developed by Amgen to check the spread of cancer to the bones. […] Current Indication: Prevention of Bone Metastasis and SRE’s. […] The FDA additionally approved the drug for its application in preventing the spread of cancer to the bones. […] Xgeva also received approval in Canada for minimising the risk of developing SREs in patients with bone metastasis from breast cancer, prostate cancer, non-small cell lung cancer and other solid tumours. […] Amgen received marketing authorisation for the drug in July 2011 for the prevention of SREs in adults with bone metastases from solid tumours. […] The Phase III trial included a randomised, double-blind study to compare the delaying time of first-on study SREs of Xgeva and Zometa in advanced cancer patients.
  • #33
    https://insight.jci.org/articles/view/90874
    Advanced breast cancer is frequently associated with skeletal metastases and accelerated bone loss. […] Here, we demonstrate, using orthotopic and intratibial models of 4T1 murine and MDA-MB-231 human breast cancer tumors, that anabolic PTH decreases both tumor engraftment and the incidence of spontaneous skeletal metastasis in mice. […] In conclusion, PTH treatment in mice alters the bone microenvironment, resulting in decreased cancer cell engraftment, reduced incidence of metastases, preservation of bone microarchitecture and prolonged survival. […] We hypothesize that intermittent PTH administration alters the bone microenvironment, rendering it less favorable for breast cancer cell colonization. […] Overall, these results demonstrate that, in a model of spontaneous metastasis using 4T1 primary tumors, intermittent PTH substantially reduces skeletal metastases, without affecting primary tumor growth or metastases to other internal organs.
  • #34 Less-Frequent Zoledronic Acid in Patients with Bone Metastases – NCI
    https://www.cancer.gov/news-events/cancer-currents-blog/2017/zoledronic-acid-bone-metastasis
    Patients with cancer that has spread to their bones can receive less-frequent treatments to prevent fractures and other bone-related complications without sacrificing efficacy of the treatment, results from a large clinical trial show. […] The standard practice of giving zoledronic acid every 4 weeks to patients with bone metastases does not have a strong clinical rationale, he added. There was certainly evidence that the drug persists in the body for a long time and carries out its effect for a long time. […] Although no significant reduction in side effects was seen with less-frequent zoledronic acid administration, there are other advantages to giving the drug less often, Dr. Himelstein explained. […] Less frequent treatments would likely also reduce expenses. […] Any [treatment regimen] that is less frequent as opposed to more frequent, while maintaining effectiveness, is going to have advantages, he added.
  • #35 Metastatic Bone Cancer, Bone Metastases | Froedtert & MCW
    https://www.froedtert.com/metastatic-bone-disease
    As part of your cancer treatment, your team may be able to take steps to lessen the chances that the cancer will spread to your bones. Chemotherapy and targeted therapy can control how cancer cells grow and spread. Radiation therapy can also prevent cancer from spreading to the bones. […] Additionally, we do whatever we can to prevent fractures. A fracture can be very complicated and limit the types of treatment you can have. […] Bone tumors that are small and painless and have a low risk of causing fractures can be treated to keep the disease from getting worse and to prevent fractures. Treatments may include: Radiation therapy alone, Systemic treatments (Hormonal therapy, Immunotherapy or targeted therapies, Chemotherapy, Medications to strengthen bones). […] Systemic treatments may be combined with radiation therapy to keep the small tumors from growing and spreading.
  • #36 Comparing Radiation Therapy to Usual Care for Patients With High-Risk Bone Asymptomatic Metastases | Division of Cancer Prevention
    https://prevention.cancer.gov/clinical-trials/clinical-trials-search/nct06745024
    Major Program NCI Community Oncology Research Program Research Group Community Oncology and Prevention Trials Sponsor NRG Oncology Status Not yet recruiting ClinicalTrials.gov ID For more information, see ClinicalTrials.gov NCT06745024 This phase III trial compares the effect of adding radiation therapy to usual care on the occurrence of bone-related complications in cancer patients with high-risk bone metastases that are not causing symptoms (asymptomatic). […] Evidence has shown that preventative radiation therapy may be effective in lowering the number of bone metastases-related complications, however, it is not known if this approach is superior to usual care. […] Adding radiation therapy to usual care may be more effective in preventing bone-related complications than usual care alone in cancer patients with asymptomatic high-risk bone metastases.
  • #37 Bone health and therapeutic agents in advanced prostate cancer
    https://www.imrpress.com/journal/FBL/27/1/10.31083/j.fbl2701034/htm
    For all the above reasons, it is important to conduct a proper evaluation to establish preventive measures. […] Bisphosphonates and drugs that target osteoclast receptors such as denosumab, in addition to calcium and vitamin D supplements, play an important role in the prevention and reduction of osteopenia/osteoporosis in patients with bone metastases and in those receiving ADT. […] The treatment options for advanced PCa that act on bone metastasis by combining ADT with docetaxel, new hormonal agents and/or radiotherapy have substantially increased in the last few years and highlight the necessity of an adapted bone protection strategy. […] Before any treatment for PCa is started, the assessment of BMD is useful for identifying those patients with osteopenia or osteoporosis and for establishing the risk of fracture.
  • #38 Bone health and therapeutic agents in advanced prostate cancer
    https://www.imrpress.com/journal/FBL/27/1/10.31083/j.fbl2701034/htm
    The basic tool for evaluating BMD is bone densitometry through a dual energy X-ray absorptiometry of the femoral neck. […] The World Health Organization establishes a cut-off point to define osteoporosis (and therefore a high risk of fracture) of 2.5 standard deviations below the average of a female young adult (T-score ≤-2.5), and the same is used for males. […] Briot et al. published a series of recommendations to evaluate which patients with PCa under ADT have a risk of fracture and, therefore, would be candidates for treatment with bone-protecting agents (BPA). […] They propose the evaluation of BMD before the start of ADT and recommend the prescription of antiresorptive therapy if T score < -2.5 or between -1.5 and -2.5 with concurrent factors such as BMI < 19, age > 75 years, cardiovascular disease, or frequent falls.
  • #39 Bone health and therapeutic agents in advanced prostate cancer
    https://www.imrpress.com/journal/FBL/27/1/10.31083/j.fbl2701034/htm
    Furthermore, European guidelines on the treatment of genitourinary tumors recommend treatment with antiresorptive therapy if the annual bone loss is >5% in patients receiving ADT. […] The adequate intake or supplementation of calcium and vitamin D in patients receiving ADT supplements is reflected in clinical guidelines. […] Studies that employ densitometry for patient evaluation have reported that these supplements attenuate the loss of BMD during ADT, especially during the first year. […] The EAU, NCCN and ESMO recommend the supplementation of vitamin D deficit in patients under ADT: 800–1000 UI/day of vitamin D3 and 1000–1200 mg/day of calcium (from food and supplements). […] Denosumab is the only drug approved by the Food and Drug Administration and the European Medicines Agency for the prevention of pathologic fractures caused by osteoporosis in patients under ADT. […] The recommended dose in this setting is 60 mg subcutaneously every six months. […] The aim of this review is to analyse the correct assessment of bone health, as well as the main targeted treatments and their association with specific oncological treatments for PCa patients.
  • #40 Bone Metastases and Mortality – Can We Be Doing More?
    https://grandroundsinurology.com/bone-metastases-and-mortality/
    Osteoporosis and Bone Metastasis Prevention and Treatment: So basically, for both osteoporosis, and well talk about in a couple of minutes, bone metastasis, theres prevention, and theres also treatment, so basically, the mainstay, if you do anything at all, the mainstay are common sense things, avoid alcohol, avoid smoking, physical activity, healthy diet, healthy lifestyle, but vitamin D supplementation and the recommended dose right now is somewhere between 1000 and 1250 IU using vitamin D, but again you have to have calcium along with the vitamin D for it to be beneficial. […] Calcium supplementation has been an interesting moving target. It used to be take as much calcium as you want, but there has been studies out there that showed that men who take too much calcium, greater than 1000 a day, maybe at increased risk of a cardiovascular mortality, and it may be as much as 20%.
  • #41 How Bone Metastases From Cancer Are Treated
    https://www.verywellhealth.com/bone-modifying-drugs-for-cancer-with-bone-metastases-4153981
    The bisphosphonates Aredia and Zometa and the monoclonal antibody denosumab can reduce the risk of fractures. Both classes of medications carry a small risk of osteonecrosis of the jaw. A dental exam is recommended before starting these drugs. […] In addition to reducing fracture risk, these medications can help correct bone loss due to hormonal therapies used for breast and prostate cancers. Both bisphosphonates and denosumab appear to have significant anti-cancer activity. Zometa is also recommended as an add-on treatment for early-stage breast cancer to reduce the chance of bone metastases.
  • #42 How Bone Metastases From Cancer Are Treated
    https://www.verywellhealth.com/bone-modifying-drugs-for-cancer-with-bone-metastases-4153981
    Denosumab was also found to reduce the risk of treatment-related osteoporosis in breast cancer and prostate cancer. […] Scheduling dental exams every three months and using preventive antibiotics for dental procedures may reduce the risk. […] Before you start treatment with either denosumab or bisphosphonates, you should have a thorough dental exam looking for evidence of gum disease. Any dental work you need should be done before starting these drugs. […] For breast cancer, prostate cancer, and other solid tumors with bone metastases, the American Society of Clinical Oncology recommends these drugs and dosage schedules. […] Bone metastases can reduce your quality of life and lower your chance of survival. Bone-modifying agents are a relatively new approach and are now recommended early on after a diagnosis of bone metastases for many cancers.
  • #43 Treatments for Prostate Cancer Spread to Bones | American Cancer Society
    https://www.cancer.org/cancer/types/prostate-cancer/treating/treating-pain.html
    If the cancer has grown outside the prostate, a major goal of treatment is preventing or slowing the spread of the cancer to the bones. […] Bisphosphonates can be used: To help slow the growth of cancer that has spread to the bones and help delay or prevent fractures. […] Denosumab can be used: To help prevent or delay problems like fractures in men whose cancer has already spread to the bones. […] Maintaining good oral hygiene by flossing and brushing, making sure that dentures fit properly, and having regular dental checkups may also help prevent ONJ. […] Radiation therapy can help reduce bone pain, especially if the pain is limited to one or only a few areas of bone. […] These drugs can be used to treat prostate cancer that has spread to many bones. […] Radium-223 has also been shown to help men who have prostate cancer spread only to their bones to live longer. […] Kyphoplasty is a minor surgery to stabilize a painful collapsed bone in a spine weakened by prostate cancer.
  • #44 Osteoclast inhibitors for patients with bone metastases from breast, prostate, and other solid tumors – UpToDate
    https://www.uptodate.com/contents/osteoclast-inhibitors-for-patients-with-bone-metastases-from-breast-prostate-and-other-solid-tumors
    Osteoclast inhibitors (also referred to as antiresorptive agents, bone modifying agents, or bone targeting agents), such as bisphosphonates and denosumab, significantly reduce the frequency of and delay the time to onset of skeletal-related events (SREs) in patients with bone metastases from a wide variety of cancer types. […] Osteoclast inhibition has become an important component of managing patients with bone metastases to reduce the frequency and delay the onset of SREs and SSEs.
  • #45 Bone health and therapeutic agents in advanced prostate cancer
    https://www.imrpress.com/journal/FBL/27/1/10.31083/j.fbl2701034/htm
    Prostate cancer is the most frequent genitourinary tumor worldwide. Maintaining an optimum bone health throughout the natural course of prostate cancer is an important aspect in the management of this disease, particularly in this at risk population of older and frail patients who experience bone loss related to androgen-deprivation therapy (ADT) and/or patients who develop bone metastases. […] Bisphosphonates and other bone targeted agents such as denosumab have shown an improvement in bone mineral density and are suited for patients with treatment-related osteoporosis and/or bone metastases with an increased risk of skeletal-related events (SREs). […] The aim of this review is to analyse key aspects of bone health and therapies that can prevent the occurrence of SREs throughout the clinical course of prostate cancer, and how to combine them with new available treatments in this setting.
  • #46 :: WJMH :: World Journal of Men’s Health
    https://wjmh.org/DOIx.php?id=10.5534/wjmh.190044
    Currently, experts recommend the initiation of antiresorptive drugs in PC patients under ADT as soon as BMD T-score decreases under the threshold of 2.5 and one or more risk factors, or hip and vertebral fractures occur. […] Bisphosphonates are an established pharmaceutical option to prevent or treat osteoporosis in PC patients receiving ADT. […] Denosumab, a fully humanized immunoglobulin G2-anti-RANKL antibody, was evaluated in 1,904 CRPC patients compared to standard of care ZA regarding time to first on study SRE. […] The preventive effect of denosumab in terms of metastasis development was investigated in a multicenter Phase III trial in 1,432 CRPC patients. […] A more recent approach in local control of disease in oligometastatic PC patients displays the metastasis directed therapy (MDT) which suggested an improved progression-free survival in several retrospective investigations. […] Bone health in PC patient is crucial for an acceptable QoL and for the optimal outcome for the patient. Therefore, several pharmaceuticals targeting bone metabolism and androgen pathway had been introduced especially in advanced stage PC patients.

Zobacz więcej

działanie immunomodulujące terapia adjuwantowa osteoblast osteoporoza mikrośrodowisko kostne ibandronian lek antyresorpcyjny densytometria kości klodronian osteopenia gęstość mineralna kości ligand RANK kwas zoledronowy szpiczak mnogi osteoklast pamidronian aktywność osteoklastyczna rak piersi martwica kości szczęki rak nerki powikłanie kostne rak prostaty przerzut nowotworowy do kości rak płuc hiperkalcemia ucisk rdzenia kręgowego denosumab radioterapia niedrobnokomórkowy rak płuc złamanie patologiczne terapia deprywacji androgenów działanie antyangiogenne bisfosfonian