Choroba zastawek serca
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba zastawek serca obejmuje dysfunkcję jednej lub więcej z czterech zastawek serca (mitralna, aortalna, trójdzielna, płucna), manifestującą się stenozą lub niedomykalnością, co prowadzi do upośledzenia efektywności pompowania krwi i może skutkować niewydolnością serca. Etiologia jest zróżnicowana, obejmując wady wrodzone, zmiany degeneracyjne, infekcje (np. gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia) oraz powikłania po zawale serca. Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym (osłuchiwanie szmerów, ocena tętna, ciśnienia krwi, objawów zastoju płucnego) oraz monitorowaniu parametrów hemodynamicznych i echokardiograficznych. Interwencje pielęgniarskie koncentrują się na monitorowaniu saturacji SpO2, kontroli objawów niewydolności serca, edukacji pacjenta, optymalizacji farmakoterapii (beta-blokery, diuretyki, inhibitory ACE, leki przeciwzakrzepowe) oraz wsparciu psychospołecznym. Szczególną uwagę zwraca się na profilaktykę infekcji, w tym zapalenia wsierdzia, poprzez higienę jamy ustnej i stosowanie profilaktyki antybiotykowej u pacjentów z wysokim ryzykiem.
- Wprowadzenie do choroby zastawek serca
- Ocena i diagnostyka pielęgniarska
- Diagnozy pielęgniarskie w chorobie zastawek serca
- Opieka farmakologiczna
- Przygotowanie do zabiegu i opieka pooperacyjna
- Edukacja pacjenta i modyfikacja stylu życia
- Wielodyscyplinarne podejście do opieki
- Rehabilitacja kardiologiczna
- Specjalne populacje i okoliczności
- Innowacyjne metody leczenia i badania kliniczne
- Podsumowanie planu opieki pielęgniarskiej
Wprowadzenie do choroby zastawek serca
Choroba zastawek serca to schorzenie, w którym jedna lub więcej z czterech zastawek serca (mitralna, aortalna, trójdzielna i płucna) nie funkcjonuje prawidłowo. Zastawki te działają jak drzwi, które otwierają się i zamykają, kontrolując przepływ krwi wewnątrz serca i zapewniając jej przepływ w odpowiednim kierunku. W przypadku choroby zastawek serca, może dojść do zwężenia zastawki (stenoza) lub jej niedomykalności (regurgitacja), co wpływa na zdolność serca do efektywnego pompowania krwi.12
Choroba zastawek serca może mieć różne przyczyny, w tym wady wrodzone, zmiany związane z wiekiem, infekcje (takie jak gorączka reumatyczna czy infekcyjne zapalenie wsierdzia), choroby tkanki łącznej, a także uszkodzenia spowodowane zawałem serca. Szacuje się, że choroba zastawek serca dotyka ponad 5 milionów Amerykanów rocznie i prowadzi do około 25 000 zgonów każdego roku.34
Łagodne przypadki choroby zastawek serca mogą nie powodować problemów, ale cięższe przypadki mogą osłabić serce i prowadzić do niewydolności serca. Wczesne rozpoznanie i leczenie choroby zastawek serca ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania powikłaniom i poprawy jakości życia pacjentów.56
Ocena i diagnostyka pielęgniarska
Kompleksowa ocena pielęgniarska jest kluczowa dla identyfikacji objawów choroby zastawek serca. Pielęgniarka powinna przeprowadzić dokładny wywiad medyczny, koncentrując się na wcześniejszych rozpoznaniach choroby zastawek serca, w tym rodzaju zajętej zastawki i czasie rozpoznania.7
Badanie fizykalne
Pielęgniarka powinna przeprowadzić dokładne badanie fizykalne, koncentrując się na układzie sercowo-naczyniowym i oddechowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na tony serca, wykrywając wszelkie szmery, trzaski lub nieprawidłowe dźwięki, które mogą wskazywać na nieprawidłowości zastawek.89
- Osłuchiwanie serca w celu wykrycia szmerów, które mogą wskazywać na nieprawidłowy przepływ krwi przez zastawki
- Ocena tętna pod kątem siły i rytmu (regularny czy nieregularny)
- Palpacja obwodowych tętnic
- Ocena ciśnienia krwi i częstości akcji serca
- Sprawdzanie czy występują objawy zastoju płucnego, takie jak trzeszczenia w płucach
Ocena układu krążenia
Należy ocenić stan układu sercowo-naczyniowego, aby określić, czy występuje zmniejszona perfuzja tkanek. Jeśli krew nie przepływa do przodu lub cofa się, może to powodować zastój płucny prowadzący do obrzęku płuc. Mogłoby to spowodować zmniejszenie SpO2, trzeszczenia w płucach, a nawet pojawienie się różowej, pienistej plwociny.12
Pielęgniarka powinna również ocenić, czy występują objawy niewydolności serca, takie jak zmęczenie, duszność podczas wysiłku, zwiększony kaszel, krwioplucie, liczne infekcje dróg oddechowych, orthopnoe lub duszność nocna.13
Monitorowanie i badania diagnostyczne
Regularnie monitoruj parametry hemodynamiczne, w tym wyniki echokardiograficzne i inne istotne testy diagnostyczne, aby ocenić skuteczność interwencji w optymalizacji przepływu krwi i zapobieganiu powikłaniom.14
Należy niezwłocznie powiadomić lekarza o nowych lub nagłych szmerach, zwłaszcza jeśli towarzyszą im oznaki słabej perfuzji lub obrzęku płuc.15
Diagnozy pielęgniarskie w chorobie zastawek serca
Opracowanie dokładnych diagnoz pielęgniarskich jest kluczowe dla zapewnienia skutecznej opieki pacjentom z chorobą zastawek serca. Diagnozy pielęgniarskie zapewniają ramy do zaspokojenia konkretnych potrzeb pacjenta i promowania optymalnego zdrowia układu sercowo-naczyniowego.16
Zmniejszony rzut serca
Choroba zastawek serca może prowadzić do zmniejszonego rzutu serca, co skutkuje nieadekwatnym natlenowaniem tkanek i zastoju płucnym. Upośledzony wymiana gazowa może objawiać się dusznością, obniżonym poziomem saturacji tlenem i sinicą.17
Interwencje pielęgniarskie mogą obejmować:
- Monitorowanie parametrów życiowych, w tym poziomów saturacji tlenem
- Podawanie tlenu zgodnie z zaleceniami
- Ułożenie pacjenta w pozycji siedzącej lub półsiedzącej w celu optymalizacji rozszerzenia płuc
- Zachęcanie do ćwiczeń głębokiego oddychania i efektywnych technik kaszlu
- Monitorowanie równowagi płynów i podawanie leków moczopędnych zgodnie z zaleceniami w celu zmniejszenia zastoju płucnego
Nietolerancja aktywności
Choroba zastawek serca może ograniczać rzut serca, prowadząc do zmniejszonego przepływu krwi do tkanek obwodowych. Może to skutkować zmniejszoną tolerancją na wysiłek, zmęczeniem i ogólnym osłabieniem, ograniczając zdolność pacjenta do podejmowania aktywności fizycznej.19
Interwencje pielęgniarskie mogą obejmować:
- Ocenę tolerancji aktywności pacjenta i ustalenie podstawowej wydolności funkcjonalnej
- Zachęcanie do stopniowej aktywności i ćwiczeń w granicach ograniczeń pacjenta
- Monitorowanie parametrów życiowych i poziomów saturacji tlenem przed, w trakcie i po aktywności
- Zapewnienie okresów odpoczynku i zachęcanie do rozłożenia aktywności, aby zapobiec zmęczeniu
- Współpraca z fizjoterapeutami i terapeutami zajęciowymi w celu opracowania indywidualnego programu ćwiczeń
Nadmierna objętość płynów
Choroba zastawek serca może zakłócać normalne mechanizmy równowagi płynów, prowadząc do zatrzymania płynów i zwiększonego ciśnienia żylnego. Zwiększa to ryzyko nadmiernej objętości płynów, co może objawiać się obrzękiem obwodowym, rozszerzeniem żył szyjnych i zastoju płucnym.21
Lęk
Choroba zastawek serca może powodować znaczny stres fizyczny i emocjonalny, prowadząc do lęku i strachu. Pacjenci mogą martwić się swoim rokowaniem, ograniczeniami w aktywności oraz koniecznością inwazyjnych interwencji lub operacji.22
Interwencje pielęgniarskie mogą obejmować:
- Ocenę poziomu lęku pacjenta i obaw emocjonalnych
- Dostarczanie edukacji i informacji na temat choroby zastawek serca, jej leczenia i opcji terapeutycznych
- Zachęcanie pacjenta do wyrażania obaw i zapewnienie aktywnego słuchania i wsparcia emocjonalnego
- Uczenie technik relaksacyjnych, takich jak ćwiczenia głębokiego oddychania i stopniowa relaksacja mięśni
- Skierowanie pacjenta do usług doradczych lub grup wsparcia w razie potrzeby
Deficyt wiedzy
Pacjenci z chorobą zastawek serca mogą mieć ograniczoną wiedzę na temat swojego schorzenia, w tym jego przyczyn, opcji leczenia i strategii samoopieki. Zapewnienie edukacji i informacji wzmacnia pacjentów do aktywnego uczestnictwa w opiece i podejmowania świadomych decyzji.24
Opieka farmakologiczna
Leczenie farmakologiczne jest istotnym elementem zarządzania chorobą zastawek serca, szczególnie w łagodnych do umiarkowanych przypadkach lub jako leczenie uzupełniające dla pacjentów oczekujących na zabieg chirurgiczny lub tych, którzy nie są kandydatami do operacji.
Podawanie leków
Należy podawać leki zgodnie z zaleceniami w celu optymalizacji kurczliwości i rzutu serca, w tym:
- Beta-blokery – do kontroli częstości akcji serca i zmniejszenia obciążenia serca
- Leki moczopędne – do kontroli zastoju płucnego i obrzęku
- Inhibitory ACE – do zmniejszenia obciążenia następczego i poprawy funkcji serca
- Blokery receptora angiotensyny II – alternatywa dla pacjentów nietolerujących inhibitorów ACE
- Leki przeciwzakrzepowe – dla pacjentów z migotaniem przedsionków lub mechanicznymi zastawkami serca
Oceniaj przestrzeganie zaleceń dotyczących leków i skuteczność interwencji farmakologicznych w leczeniu choroby zastawek serca. Zwracaj uwagę na wszelkie przeszkody w przestrzeganiu zaleceń i dostosuj schematy leczenia według potrzeb.27
Edukacja dotycząca leków
Pielęgniarka powinna:
- Współpracować z pacjentem w celu opracowania harmonogramu przyjmowania leków
- Nauczać o nazwie, dawkowaniu, działaniu, skutkach ubocznych oraz wszelkich interakcjach między lekami lub lekami a żywnością
- Edukować pacjentów o konieczności regularnego monitorowania poziomów INR w przypadku stosowania leków przeciwzakrzepowych
- Pouczać pacjentów o znaczeniu przestrzegania reżimu lekowego i regularnych wizyt kontrolnych
Przygotowanie do zabiegu i opieka pooperacyjna
Zapewnienie skutecznej opieki przedoperacyjnej i pooperacyjnej dla osób poddawanych operacji zastawki serca jest kluczowym elementem planu opieki pielęgniarskiej. Obejmuje to kompleksową ocenę, edukację i wsparcie, aby zoptymalizować wyniki i zapewnić płynny proces zdrowienia.30
Przygotowanie przedoperacyjne
Pielęgniarka powinna:
- Edukować pacjenta o wymaganiach pooperacyjnych po operacji wymiany zastawki
- Wyjaśnić, że pacjenci, którzy otrzymują sztuczne zastawki, będą wymagać dożywotniej terapii przeciwzakrzepowej
- Informować pacjentów o środkach ostrożności związanych z terapią przeciwzakrzepową, w tym używaniu elektrycznych maszynek do golenia i miękkich szczoteczek do zębów
- Wyjaśnić, jak często będą potrzebować monitorowania, jeśli w ogóle
- Przeprowadzić ocenę przedoperacyjną stanu sercowo-naczyniowego i oddechowego
Opieka pooperacyjna
Po operacji zastawki serca pielęgniarka powinna:
- Monitorować parametry hemodynamiczne
- Obserwować pod kątem objawów krwawienia
- Zarządzać bólem, podając przepisane leki przeciwbólowe
- Monitorować odpowiedź pacjenta na interwencje związane z leczeniem bólu
- Zachęcać do technik relaksacyjnych, takich jak głębokie oddychanie i prowadzona wizualizacja, aby zmniejszyć lęk i percepcję bólu
- Zapewnić spokojne i wspierające środowisko, aby złagodzić lęk, który może zaostrzać ból
Pacjenci mogą doświadczać powikłań pooperacyjnych, takich jak migotanie przedsionków (występuje u około jednej trzeciej pacjentów), powikłania naczyniowe i krwotoczne, udar, blok serca wymagający czasowej lub stałej stymulacji, zaburzenia czynności nerek, zapalenie osierdzia lub infekcje.35
Profilaktyka infekcyjnego zapalenia wsierdzia
Higiena jamy ustnej jest niezbędna dla zapobiegania zapaleniu wsierdzia po naprawie zastawki. Może się to wydawać błahe, ale to OGROMNA sprawa. Dowody wykazały, że bakterie z jamy ustnej są wysoce prawdopodobne do przeniesienia (przemieszczenia) do serca i zagnieżdżenia się w/na zastawkach.36
Interwencje pielęgniarskie powinny obejmować:
- Przestrzeganie ścisłych protokołów higieny rąk przed i po każdym kontakcie z pacjentem
- Monitorowanie temperatury pacjenta i oznak infekcji
- Edukowanie pacjenta i rodziny na temat objawów i oznak infekcji oraz kiedy należy szukać pomocy medycznej
- Współpracę z zespołem opieki zdrowotnej w celu wdrożenia odpowiednich środków zapobiegania infekcjom podczas zabiegów inwazyjnych lub interwencji chirurgicznych
- Podawanie profilaktycznych antybiotyków zgodnie z zaleceniami przed zabiegami inwazyjnymi, jeśli są wskazane
Profilaktyka antybiotykowa jest uzasadniona u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem rozwoju infekcyjnego zapalenia wsierdzia, w tym u pacjentów z przezcewnikowymi zastawkami podczas zabiegów stomatologicznych wysokiego ryzyka.38
Edukacja pacjenta i modyfikacja stylu życia
Edukacja pacjentów z chorobą zastawek serca na temat modyfikacji stylu życia, przestrzegania zaleceń dotyczących leków i znaczenia regularnych wizyt kontrolnych jest kluczowa dla zarządzania objawami, zapobiegania powikłaniom i poprawy ogólnego zdrowia układu sercowo-naczyniowego.39
Zalecenia dotyczące stylu życia
Pielęgniarka powinna edukować pacjentów o następujących zmianach stylu życia:
- Dieta przyjazna sercu, np. więcej owoców, warzyw, ryb, chudego mięsa, pełnych ziaren i innych produktów wysokobłonnikowych
- Ograniczenie sodu, cukru i alkoholu
- Aktywność fizyczna zgodnie z zaleceniami lekarza
- Utrzymanie zdrowej wagi ciała
- Zaprzestanie palenia tytoniu
- Zarządzanie innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie i wysoki poziom cholesterolu
Samoopieka i monitorowanie
Instrukcje dla pacjenta powinny obejmować:
- Codzienne ważenie się
- Zgłaszanie przyrostu masy ciała o 2 funty w ciągu 1 dnia lub 5 funtów w ciągu 1 tygodnia
- Pomoc pacjentowi w planowaniu aktywności i okresów odpoczynku, aby osiągnąć styl życia akceptowalny dla pacjenta
- Rozpoznawanie objawów, które wymagają natychmiastowej uwagi medycznej
- Przestrzeganie harmonogramu przyjmowania leków
Profilaktyka infekcji
Pacjentów należy pouczyć o:
- Unikaniu infekcji, takich jak COVID-19, przeziębienia i grypa
- Otrzymaniu szczepionki przeciwko pneumokokom
- Corocznym szczepieniu przeciwko grypie
- Aktualnych szczepieniach przeciwko COVID-19
- Dbaniu o zęby i dziąsła oraz regularnych wizytach u stomatologa
- Potrzebie przyjmowania antybiotyków przed niektórymi zabiegami stomatologicznymi lub chirurgicznymi, jeśli mieli naprawę lub wymianę zastawki
Wielodyscyplinarne podejście do opieki
Zindywidualizowana kontrola przez wielodyscyplinarny zespół w klinice zastawek serca jest potrzebna do oceny zmieniających się potrzeb danej osoby i dostosowania opieki i wsparcia do każdej osoby w czasie.46
Skład zespołu wielodyscyplinarnego
Zespół opieki nad pacjentem z chorobą zastawek serca może obejmować:47
- Koordynatora zastawek do umawiania spotkań i prowadzenia pacjenta przez leczenie
- Chirurga serca, który operuje zastawki serca i tętnice
- Kardiologa, lekarza serca, który jest ekspertem w chorobach serca
- Kardiologa interwencyjnego, eksperta w obrazowaniu serca i wykorzystaniu cewników (małych rurek) do naprawy lub wymiany zastawek serca
- Innych ekspertów, takich jak anestezjolodzy kardiologiczni, pielęgniarki specjalizujące się w opiece nad sercem i specjaliści intensywnej terapii
Koordynacja opieki
Po zdiagnozowaniu stenozy mitralnej, pacjent powinien zostać poinformowany o potrzebie operacji. Ci, którzy pozostają bezobjawowi, będą potrzebować corocznych badań, w tym echokardiogramów. Pacjenci z kołataniem serca mogą wymagać monitora Holtera w celu potwierdzenia obecności arytmii przedsionkowych. Wielu z tych pacjentów będzie potrzebować antykoagulacji warfaryną. Dlatego farmaceuta powinien upewnić się, że comiesięczne badania krwi są wykonywane w celu zapewnienia terapeutycznej antykoagulacji.48
Czas interwencji w chorobie zastawek serca jest kluczowym determinantem ich skuteczności. Czas operacji powinien być ustalony przez wielodyscyplinarny zespół, który obejmuje specjalistę chorób zakaźnych i kardiologów.4950
Rehabilitacja kardiologiczna
Rehabilitacja kardiologiczna jest ważnym elementem opieki po operacji zastawki serca. Badania pokazują, że chodzenie i poruszanie się wkrótce po zabiegu lub operacji pomaga poprawić rekonwalescencję.51
Rehabilitacja kardiologiczna to nadzorowany medycznie program ćwiczeń, mający na celu pomoc w powrocie do zdrowia po zabiegu. Pacjent uczy się zdrowych nawyków życiowych i technik radzenia sobie ze stresem, z dodatkowymi wskazówkami dotyczącymi leków, aby pomóc sercu w odzyskaniu zdrowia i utrzymaniu jak najlepszej kondycji.52
Wsparcie psychologiczne
Odpowiednie wsparcie, aby pomóc pacjentom rozwinąć odpowiednie mechanizmy radzenia sobie i zaspokoić ich potrzeby psychologiczne, musi być częścią wielodyscyplinarnej opieki oferowanej im, najlepiej od momentu diagnozy.53
Wsparcie psychospołeczne powinno obejmować:
- Wsparcie emocjonalne dla pacjentów i rodzin, zajmowanie się lękami i niepokojami związanymi z chorobą i jej leczeniem
- Ułatwianie grup wsparcia lub poradnictwa w razie potrzeby
- Zachęcanie pacjentów do angażowania się w regularną, umiarkowaną aktywność fizyczną, zgodnie z tolerancją i zaleceniami lekarza
- Zapewnienie wskazówek dotyczących modyfikacji diety, w tym diety niskosodowej i przyjaznej sercu
Specjalne populacje i okoliczności
Choroba zastawek serca w ciąży
Konieczne są ostrożne i regularne badania kontrolne u pacjentów z chorobą zastawek serca podczas ciąży.55 Ciąża może pogorszyć objawy choroby zastawek serca.56
Ważne jest, aby zasięgnąć porady specjalisty od serca, jeśli jesteś w ciąży lub chcesz zajść w ciążę. Kobiety z chorobą zastawek serca potrzebują specjalistycznego monitorowania podczas ciąży. Kardiolodzy i specjaliści medycyny matczyno-płodowej zapewniają niezbędną opiekę.5758
Dysproporcje w leczeniu choroby zastawek serca
Istnieją zauważalne dysproporcje w diagnostyce i leczeniu choroby zastawek serca wśród populacji afroamerykańskich, latynoskich i azjatyckich. Kobiety również częściej są niedodiagnozowane z chorobą zastawek serca w porównaniu do mężczyzn.59
W Providence rozumiemy, że wpływ chorób serca jest większy w społecznościach marginalizowanych.60
Innowacyjne metody leczenia i badania kliniczne
Centrum Medyczne UVM jest jednym z wybranej grupy szpitali, które uczestniczą w badaniach klinicznych w celu oceny rewolucyjnych metod leczenia. Trwają badania kliniczne dotyczące leczenia ciężkiej stenozy aortalnej. Tę nową metodę leczenia chirurgicznego nazywa się przezcewnikową wymianą zastawki aortalnej (TAVR), znaną również jako przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej (TAVI).61
Leczenie choroby zastawek serca stale ewoluuje, a my jesteśmy na czele tych zmian.62
Wiele chorób zastawek serca, które tradycyjnie były leczone operacją na otwartym sercu, ma teraz mniej inwazyjne alternatywy. TEER i TAVR to dwie z tych małoinwazyjnych procedur leczenia choroby zastawek serca.63
Przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej (TAVR)
TAVR może złagodzić objawy stenozy zastawki aortalnej i może poprawić przeżycie u osób, które nie mogą poddać się operacji lub mają wysokie ryzyko powikłań chirurgicznych.64
Podczas TAVR, lekarze współpracują, aby wymienić zastawkę aortalną za pomocą cewników. Ta małoinwazyjna technika pozwala na wprowadzenie nowej zastawki aortalnej wewnątrz chorej zastawki aortalnej bez konieczności przeprowadzania tradycyjnej operacji na otwartym sercu.65
Przezcewnikowa naprawa zastawki mitralnej
Teraz dostępna jest przezcewnikowa naprawa zastawki mitralnej za pomocą urządzenia MitraClip.66
Procedura ta jest minimalnie inwazyjną procedurą opartą na cewniku dla pacjentów z objawową, degeneracyjną i funkcjonalną niedomykalnością mitralną (MR), którzy mogą być zbyt chorzy na operację.67
Podsumowanie planu opieki pielęgniarskiej
Regularnie oceniaj odpowiedź pacjenta na interwencje pielęgniarskie i modyfikuj plan opieki w razie potrzeby. Monitoruj objawy pacjenta, wydolność funkcjonalną, poziom bólu, poziom lęku i wszelkie oznaki powikłań. Współpracuj z zespołem opieki zdrowotnej, aby zapewnić kompleksową opiekę i zoptymalizować wyniki pacjenta.68
Rozumiesz, że decyzja o wyborze spośród różnych opcji leczenia choroby zastawek serca może wydawać się przytłaczająca dla pacjentów i ich rodzin. Dostarczasz pacjentowi i jego rodzinie informacji potrzebnych do podjęcia świadomej decyzji.69
Czas rekonwalescencji po zabiegu choroby zastawek serca zależy od rodzaju zastosowanego leczenia i ogólnego stanu zdrowia. Techniki przezcewnikowe zazwyczaj wymagają jednodniowego pobytu w szpitalu, podczas gdy procedury na otwartym sercu mogą wymagać od dwóch do czterech dni pobytu w szpitalu.70
Uważasz, że jesteś kluczowym członkiem zespołu. Twoi opiekunowie odpowiedzą na wszystkie Twoje pytania, będą informować Cię o tym, czego się spodziewać, i dadzą jasne instrukcje dotyczące kontroli.71
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.