Leki w grupie
„tiazolidynodiony”
Tiazolidynodiony (TZD), znane również jako glitazony, to grupa doustnych leków przeciwcukrzycowych stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2. Działają one jako agoniści receptorów jądrowych PPAR-γ (receptorów aktywowanych przez proliferatory peroksysomów typu gamma), zwiększając wrażliwość tkanek na insulinę, głównie w tkance tłuszczowej, mięśniach szkieletowych i wątrobie. Dzięki temu mechanizmowi tiazolidynodiony zmniejszają insulinooporność, co prowadzi do lepszego wykorzystania glukozy przez tkanki i obniżenia stężenia glukozy we krwi.
Do najważniejszych tiazolidynodionów należą: pioglitazon (dostępny w Polsce pod nazwami handlowymi Actos, Pioglitazone Accord, Pioglitazone Bioton) oraz rosiglitazon (wycofany z rynku europejskiego w 2010 roku ze względu na zwiększone ryzyko sercowo-naczyniowe). Wcześniej stosowano również troglitazon, który został wycofany z rynku ze względu na hepatotoksyczność.
Największe zalety stosowania tiazolidynodionów obejmują skuteczne zmniejszenie insulinooporności, długotrwałą poprawę kontroli glikemii, korzystny wpływ na profil lipidowy (szczególnie pioglitazon) oraz niskie ryzyko hipoglikemii w monoterapii. Leki te mogą być szczególnie przydatne u pacjentów z zespołem metabolicznym i stłuszczeniem wątroby niezwiązanym z alkoholem (NAFLD).
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tiazolidynodionów to przede wszystkim retencja płynów prowadząca do obrzęków i zwiększonego ryzyka niewydolności serca (przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością serca w klasie III-IV wg NYHA), zwiększone ryzyko złamań kości (szczególnie u kobiet), wzrost masy ciała oraz potencjalne zwiększenie ryzyka sercowo-naczyniowego (dotyczyło głównie rosiglitazonu). Pioglitazon wiązany jest również z niewielkim zwiększeniem ryzyka raka pęcherza moczowego przy długotrwałym stosowaniu.
Tiazolidynodiony mogą być stosowane w monoterapii lub w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, takimi jak metformina, pochodne sulfonylomocznika czy inhibitory DPP-4. Ze względu na swój mechanizm działania, wymagają obecności endogennej insuliny, dlatego nie są skuteczne w cukrzycy typu 1.
Warto podkreślić, że w aktualnych algorytmach leczenia cukrzycy typu 2, pioglitazon jest uznawany za lek dalszego wyboru, głównie ze względu na profil bezpieczeństwa i dostępność nowszych grup leków przeciwcukrzycowych o korzystniejszym stosunku korzyści do ryzyka.
Lista leków w tej grupie
-
Pioglitazone Bioton – Tabletki – 30 mg
Lek zawiera pioglitazon w postaci chlorowodorku oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych pacjentów, szczególnie tych z nadwagą, gdy dieta i aktywność fizyczna nie przynoszą wystarczającej kontroli glikemii. Może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z metforminą, sulfonylomocznikiem lub insuliną. Leczenie wymaga regularnej oceny efektywności co 3 do 6 miesięcy, aby potwierdzić korzyści terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Pioglitazone Bioton – Tabletki – 15 mg
Produkt leczniczy zawiera pioglitazon w postaci chlorowodorku w dawkach 15 mg, 30 mg lub 45 mg oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu cukrzycy typu 2 jako lek drugiego lub trzeciego rzutu, zwłaszcza u pacjentów z nadwagą, którzy nie osiągają odpowiedniej kontroli glikemii za pomocą diety, aktywności fizycznej lub innych leków. Może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z metforminą, pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. Leczenie wymaga regularnego monitorowania efektywności i dostosowania terapii w zależności od odpowiedzi pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Pioglitazone Bioton – Tabletki – 45 mg
Lek zawiera pioglitazon w postaci chlorowodorku w dawkach 15 mg, 30 mg lub 45 mg oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu cukrzycy typu 2, zwłaszcza u pacjentów z nadwagą, którzy nie osiągają odpowiedniej kontroli glikemii przy diecie i aktywności fizycznej lub mają przeciwwskazania do metforminy. Może być stosowany jako monoterapia lub w połączeniu z metforminą, pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. Leczenie wymaga regularnej oceny skuteczności co 3 do 6 miesięcy, aby dostosować terapię do potrzeb pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku