Leki w grupie
„glikokortykosteroidy wziewne”

Glikokortykosteroidy wziewne (wGKS) to grupa leków przeciwzapalnych stosowanych w terapii chorób obturacyjnych dróg oddechowych, przede wszystkim astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Działają one miejscowo w drogach oddechowych, hamując proces zapalny poprzez zmniejszenie produkcji cytokin prozapalnych, zmniejszenie napływu komórek zapalnych oraz hamowanie reakcji późnej fazy alergicznej.

Do najważniejszych substancji czynnych z grupy glikokortykosteroidów wziewnych należą: budezonid (Pulmicort, Miflonide, Budelin), flutykazon propionian (Flixotide, Flutixon), beklometazon dipropionian (Becloforte, Cortare), cyklezonid (Alvesco), mometazon (Asmanex), flunisolid oraz triamcynolon. Są one dostępne w postaci inhalatorów ciśnieniowych (pMDI), inhalatorów proszkowych (DPI) oraz zawiesin do nebulizacji.

Największą zaletą glikokortykosteroidów wziewnych jest ich miejscowe działanie przeciwzapalne, co pozwala na znaczne zmniejszenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych w porównaniu z podawaniem doustnym. wGKS stanowią podstawę leczenia przeciwzapalnego w astmie, a przy regularnym stosowaniu zmniejszają częstość zaostrzeń, poprawiają funkcję płuc, łagodzą objawy choroby oraz poprawiają jakość życia pacjentów. W POChP są one zwykle stosowane w połączeniu z długo działającymi beta-2-mimetykami (LABA).

Pomimo miejscowego podawania, glikokortykosteroidy wziewne mogą wywoływać działania niepożądane. Do najczęstszych należą: kandydoza jamy ustnej i gardła, chrypka, kaszel oraz skłonność do siniaczeń. Przy stosowaniu wysokich dawek przez dłuższy czas istnieje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma czy jaskra. Ryzyko to można zminimalizować poprzez stosowanie inhalatora z komorą inhalacyjną oraz płukanie jamy ustnej po inhalacji.

Glikokortykosteroidy wziewne można podzielić na generacje w zależności od ich potencjału przeciwzapalnego i profilu bezpieczeństwa. Do pierwszej generacji zalicza się beklometazon, który charakteryzuje się stosunkowo wysokim ryzykiem działań ogólnoustrojowych. Druga generacja to budezonid i flutykazon, które mają korzystniejszy profil bezpieczeństwa. Trzecia generacja to cyklezonid i mometazon – proleki aktywowane w płucach, o minimalnej biodostępności ogólnoustrojowej i najlepszym profilu bezpieczeństwa.

Na rynku dostępne są również preparaty łączone zawierające glikokortykosteroid wziewny z długo działającym beta-2-mimetykiem (np. Symbicort – budezonid/formoterol, Seretide – flutykazon/salmeterol, Fostex – beklometazon/formoterol), które zapewniają efekt synergistyczny w leczeniu astmy i POChP, upraszczając schemat terapii i poprawiając compliance pacjentów.

Lista leków w tej grupie

  1. 02.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl