Leki w grupie
„beta-2-mimetyki długo działające”

Beta-2-mimetyki długo działające (LABA – Long-Acting Beta-2 Agonists) to leki rozszerzające oskrzela, stosowane głównie w leczeniu przewlekłych chorób obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Działają poprzez selektywne pobudzanie receptorów beta-2-adrenergicznych w mięśniach gładkich oskrzeli, co prowadzi do ich rozkurczu i zmniejszenia oporu w drogach oddechowych. W przeciwieństwie do beta-2-mimetyków krótko działających (SABA), efekt terapeutyczny LABA utrzymuje się przez 12-24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz lub dwa razy na dobę.

Do najważniejszych beta-2-mimetyków długo działających należą: formoterol (Foradil, Oxodil, Zafiron), salmeterol (Serevent), indakaterol (Onbrez Breezhaler), olodaterol (Striverdi Respimat), wilanterol (dostępny tylko w preparatach złożonych jak Relvar Ellipta, Anoro Ellipta) oraz arformoterol i tulobuterol. Wśród nowszych przedstawicieli tej grupy warto wymienić ultra-długo działające (ULABA) substancje jak indakaterol, olodaterol i wilanterol, których działanie może utrzymywać się do 24 godzin.

Największą zaletą stosowania LABA jest długotrwały efekt bronchodylatacyjny, który zapewnia lepszą kontrolę objawów, zwłaszcza nocnych i porannych, oraz zmniejsza częstość stosowania leków doraźnych. Poprawiają jakość życia pacjentów poprzez redukcję duszności, zwiększenie tolerancji wysiłku i ograniczenie zaostrzeń choroby. Dodatkowo, preparaty w formie wziewnej zapewniają miejscowe działanie leku przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej.

Należy pamiętać, że LABA nie powinny być stosowane w monoterapii astmy oskrzelowej ze względu na ryzyko paradoksalnego pogorszenia kontroli choroby i zwiększenia ryzyka ciężkich zaostrzeń, a nawet zgonu. Dlatego w astmie zawsze łączy się je z glikokortykosteroidami wziewnymi (ICS). Inne potencjalne działania niepożądane obejmują: drżenie mięśniowe, tachykardię, zaburzenia rytmu serca, hipokaliemię oraz tolerancję na efekt bronchodylatacyjny przy długotrwałym stosowaniu. U pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi wymagają szczególnej ostrożności.

Beta-2-mimetyki długo działające możemy podzielić na dwie podgrupy: klasyczne LABA o czasie działania 12 godzin (formoterol, salmeterol) oraz ultra-długo działające ULABA (indakaterol, olodaterol, wilanterol) o czasie działania do 24 godzin. Różnią się one nie tylko czasem działania, ale również szybkością początku efektu terapeutycznego – formoterol i indakaterol działają szybciej niż salmeterol. Dostępne są w różnych systemach inhalacyjnych (DPI, MDI, SMI), często w preparatach złożonych z ICS (dla astmy) lub lekami przeciwcholinergicznymi (dla POChP).

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl