nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego
Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor) to najczęstszy mezenchymalny nowotwór przewodu pokarmowego. Wywodzi się z komórek Cajala lub ich prekursorów, które odpowiadają za regulację perystaltyki jelit. GISTy najczęściej występują w żołądku (60-70% przypadków), jelicie cienkim (20-30%), a rzadziej w jelicie grubym, przełyku i innych lokalizacjach pozaprzewodowych.
Patogeneza GIST wiąże się głównie z mutacjami aktywującymi w genach KIT (CD117) lub PDGFRA, które prowadzą do konstytutywnej aktywacji kinaz tyrozynowych. Mutacje te występują w około 85-90% przypadków GIST i mają kluczowe znaczenie w diagnostyce i doborze terapii celowanej. Rzadziej nowotwór ten rozwija się w ramach zespołów genetycznych, takich jak neurofibromatoza typu 1, zespół Carneya-Stratakisa czy triada Carneya.
Diagnostyka GIST opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI, endoskopia), a rozpoznanie potwierdzane jest badaniem histopatologicznym z oceną immunohistochemiczną (CD117, DOG1) i analizą molekularną. Ocena ryzyka złośliwości uwzględnia lokalizację, wielkość guza oraz indeks mitotyczny. Leczenie obejmuje resekcję chirurgiczną oraz terapię celowaną inhibitorami kinaz tyrozynowych (imatynib, sunitynib, regorafenib) w przypadkach nawrotowych, przerzutowych lub wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib MSN 50 mg
Sunitynib, będący inhibitorem kinaz tyrozynowych (ATC: L01EX01), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie receptorów PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET, które odgrywają kluczową rolę w proliferacji nowotworów, neoangiogenezie i przerzutach. Jego aktywny metabolit utrzymuje efekt terapeutyczny, co potwierdzono w badaniach klinicznych obejmujących GIST oporne na imatynib, przerzutowy rak nerkowokomórkowy (MRCC) oraz nieoperacyjne nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET). W GIST, sunitynib stosowany w dawce 50 mg wg schematu 4/2 wykazał medianę czasu do progresji (TTP) wynoszącą 28,9 tygodnia (95% CI: 21,3–34,1) w porównaniu do 5,1 tygodnia (95% CI: 4,4–10,1) w grupie placebo, co było istotne statystycznie (p < 0,001).
angiogeneza nowotworowa, badanie podwójnie ślepe, badanie randomizowane, białaczka, czynnik stymulujący powstawanie kolonii, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, GIST, imatynib, inhibitor kinazy białkowej, neoangiogeneza, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź obiektywna, onkogeneza, oporność na leczenie, pierwszorzędowy punkt końcowy, płytkowy czynnik wzrostu, progresja nowotworu, przerzuty nowotworowe, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak nerkowokomórkowy, receptor kinazy tyrozynowej, sunitynib, terapia cytokinami, współczynnik ryzyka