hiperkortyzolemia
Hiperkortyzolemia oznacza podwyższony poziom kortyzolu we krwi. Kortyzol, nazywany hormonem stresu, jest wydzielany przez korę nadnerczy pod kontrolą osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Jego nadmiar może wynikać z różnych przyczyn, od egzogennych (np. długotrwała terapia glikokortykosteroidami) po endogenne (np. choroba Cushinga, zespół Cushinga, nowotwory wydzielające ACTH).
Klinicznie hiperkortyzolemia objawia się charakterystycznymi zmianami, takimi jak: twarz księżycowata, bawoli kark, otyłość centralna przy jednoczesnym zaniku mięśni kończyn, rozstępy skórne, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, osteoporoza i zaburzenia psychiczne. Długotrwale podwyższony poziom kortyzolu prowadzi do poważnych powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych.
Diagnostyka hiperkortyzolemii obejmuje testy przesiewowe (test hamowania deksametazonem, oznaczanie wolnego kortyzolu w dobowej zbiórce moczu, rytm dobowy kortyzolu) oraz badania różnicujące przyczynę zaburzenia. Leczenie zależy od etiologii – może obejmować operację (w przypadku gruczolaków przysadki lub nadnerczy), farmakoterapię (np. metyrapon, ketokonazol) lub radioterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Budixon Neb 0,5 mg/ml
Budezonid, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i itrakonazol, mogą zwiększać stężenie budezonidu w osoczu nawet czterokrotnie (np. itrakonazol 200 mg/dobę z budezonidem 1000 μg wziewnie), co znacząco podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W związku z tym zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub, jeśli jest to konieczne, wydłużenie odstępów między dawkami, rozważenie redukcji dawki budezonidu oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Podobne środki ostrożności dotyczą leków zawierających kobicystat, które również hamują CYP3A4 i zwiększają ryzyko toksyczności glikokortykosteroidów.
budezonid wziewny, Budixon Neb, czynność kory nadnerczy, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, enzym CYP3A4, estrogen, farmakokinetyka budezonidu, hiperkortyzolemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nelfinawir, niewydolność przysadki mózgowej, osteoporoza, rytonawir, steroidowy środek antykoncepcyjny, test stymulacji ACTH