25-dihydroksy-witamina D3
25-dihydroksy-witamina D3 (25(OH)D3), zwana również kalcydiolem, to główna forma krążąca witaminy D3 w organizmie. Powstaje w wątrobie w wyniku hydroksylacji witaminy D3 (cholekalcyferolu) przez enzym 25-hydroksylazę. Jest to istotny metabolit pośredni w procesie aktywacji witaminy D.
Oznaczenie stężenia 25-dihydroksy-witaminy D3 we krwi stanowi najlepszy wskaźnik całkowitego zaopatrzenia organizmu w witaminę D. Prawidłowe stężenie 25(OH)D3 w surowicy powinno wynosić 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l). Wartości poniżej 20 ng/ml świadczą o niedoborze, a poniżej 10 ng/ml o ciężkim niedoborze witaminy D.
25-dihydroksy-witamina D3 ulega dalszej przemianie w nerkach do formy aktywnej biologicznie – 1,25-dihydroksy-witaminy D3 (kalcytriolu). Proces ten jest ściśle regulowany przez parathormon, stężenie wapnia i fosforanów w surowicy. 25(OH)D3 wykazuje dłuższy okres półtrwania (2-3 tygodnie) niż kalcytriol, co czyni ją lepszym markerem do monitorowania statusu witaminy D.
Niedobór 25-dihydroksy-witaminy D3 wiąże się z licznymi konsekwencjami zdrowotnymi, takimi jak krzywica u dzieci, osteomalacja i osteoporoza u dorosłych, a także zwiększone ryzyko chorób autoimmunologicznych, nowotworowych, sercowo-naczyniowych i infekcyjnych. Suplementacja witaminą D prowadzi do wzrostu stężenia 25(OH)D3, co stanowi podstawę terapii w przypadkach niedoboru.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sewelamer – Wskazania do stosowania
Węglan sewelameru jest wskazany do kontroli hiperfosfatemii u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (CKD), zarówno poddawanych dializie (hemodializa lub dializa otrzewnowa), jak i tych bez dializy, u których stężenie fosforanów w surowicy wynosi ≥ 1,78 mmol/l. Mechanizm działania polega na wiązaniu fosforanów w przewodzie pokarmowym, co zapobiega ich wchłanianiu i pomaga utrzymać prawidłowe stężenie fosforanów w surowicy. Terapia węglanem sewelameru powinna być elementem kompleksowego leczenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, obejmującego suplementację wapnia, podawanie 1,25-dihydroksy-witaminy D₃ lub jej analogów oraz inne metody zapobiegające osteodystrofii nerkowej.
25-dihydroksy-witamina D3, choroba nerek, dializa otrzewnowa, dializoterapia, dysfagia, gospodarka fosforanowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, hiperfosfatemia, leczenie nerkozastępcze, osteodystrofia nerkowa, powikłanie sercowo-naczyniowe, przewlekła choroba nerek, suplementacja wapnia, węglan sewelameru, wtórna nadczynność przytarczyc, zwapnienie naczyń krwionośnych - Leksykon substancji czynnych
Sewelamer – Właściwości farmakodynamiczne
Sewelamer jest niewchłanialnym, usieciowanym polimerem wiążącym fosforany w przewodzie pokarmowym poprzez protonowane grupy aminowe, co skutkuje obniżeniem stężenia fosforanów w surowicy. W badaniach klinicznych u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych hemodializie, węglan sewelameru (dawka trzy razy dziennie) wykazał równoważność terapeutyczną z chlorowodorkiem sewelameru, utrzymując średnie stężenia fosforanów na poziomie około 1,5–1,7 mmol/l. Sewelamer nie zawiera wapnia, co zmniejsza ryzyko hiperkalcemii w porównaniu do leków wiążących fosforany oparte na związkach wapnia. Ponadto, lek wiąże kwasy żółciowe, co prowadzi do obniżenia cholesterolu całkowitego i LDL o 15-39% bez wpływu na triglicerydy, HDL i albuminy, jednak może zakłócać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K). W monoterapii sewelamer nie wykazuje spójnego wpływu na stężenie parathormonu (iPTH), dlatego w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc zaleca się jego stosowanie w ramach terapii skojarzonej, obejmującej suplementację wapnia i witaminy D lub jej analogów.
25-dihydroksy-witamina D3, chlorowodorek sewelameru, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, gospodarka fosforanowo-wapniowa, gospodarka wapniowa, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, iPTH, kod ATC, kwasy żółciowe, parathormon, powierzchnia ciała, przewlekła choroba nerek, sewelamer, stężenie fosforanów, układ pokarmowy, węglan sewelameru, wiązanie fosforanów, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wtórna nadczynność przytarczyc, żywica jonowymienna