Leksykon wskazań
na literę „K”

Wskazania na „K”, strona 5 z 5

• kamica układu moczowego

  Kamica układu moczowego to schorzenie polegające na tworzeniu się złogów (kamieni) w różnych częściach układu moczowego – nerkach, moczowodach, pęcherzu moczowym lub cewce moczowej. Najczęstszym typem kamieni są złogi wapniowe (około 80% przypadków), ale występują również kamienie struwitowe, moczanowe i cystynowe. Choroba może być bezobjawowa lub manifestować się jako kolka nerkowa – nagły, silny ból promieniujący od pleców do pachwiny, często z towarzyszącymi nudnościami, wymiotami i krwiomoczem.

• kaszel z zalegającą wydzieliną

  Kaszel z zalegającą wydzieliną to objaw charakteryzujący się odruchowym, gwałtownym wydechem powietrza z dróg oddechowych, któremu towarzyszy obecność wydzieliny (plwociny) zalegającej w drogach oddechowych. Ten rodzaj kaszlu, określany jako kaszel produktywny, najczęściej występuje w przebiegu infekcji dróg oddechowych, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), astmy oskrzelowej, rozstrzeni oskrzeli, mukowiscydozy oraz w konsekwencji palenia tytoniu.

• konizacja szyjki macicy

  Konizacja szyjki macicy to zabieg chirurgiczny polegający na stożkowym wycięciu fragmentu szyjki macicy. Wskazaniem do wykonania konizacji jest obecność zmian przedrakowych lub podejrzanych komórek wykrytych podczas badania cytologicznego. Najczęściej wykonuje się ją w przypadku stwierdzenia zmian śródnabłonkowych dużego stopnia (HSIL, CIN 2 lub CIN 3), gdy istnieje ryzyko transformacji nowotworowej.

• krwawienie

  Krwawienie to proces polegający na wydostawaniu się krwi z uszkodzonych naczyń krwionośnych. Może mieć charakter zewnętrzny (widoczny na powierzchni ciała) lub wewnętrzny (do jam ciała lub tkanek). Przyczyny krwawienia są różnorodne, od urazów mechanicznych, przez choroby naczyniowe, zaburzenia krzepnięcia, do powikłań chirurgicznych i położniczych.

• kandidemia u pacjentów bez neutropenii

  Kandidemia to grzybicze zakażenie krwi wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida, które może prowadzić do ciężkiej sepsy. U pacjentów bez neutropenii (czyli z prawidłową lub nieznacznie obniżoną liczbą neutrofilów) kandydemia stanowi poważne zagrożenie, szczególnie w warunkach szpitalnych. Występuje najczęściej u osób hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, po zabiegach chirurgicznych, z cewnikami naczyniowymi, żywieniem pozajelitowym lub stosujących antybiotyki szerokospektralne.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błon śluzowych i sąsiednich tkanek przed procedurami diagnostycznymi w obrębie narządów płciowych i odbytu

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błon śluzowych i sąsiednich tkanek przed procedurami diagnostycznymi w obrębie narządów płciowych i odbytu to ważny element przygotowania pacjenta do badań diagnostycznych, takich jak kolonoskopia, sigmoidoskopia, cystoskopia, czy badania ginekologiczne. Celem takiego postępowania jest zmniejszenie ryzyka infekcji i zakażeń podczas wykonywania procedur inwazyjnych.

• krwawienie dziąseł

  Krwawienie dziąseł to objaw wskazujący najczęściej na zapalenie dziąseł (gingivitis) lub bardziej zaawansowaną chorobę przyzębia (periodontitis). Występuje zwykle podczas szczotkowania zębów, używania nici dentystycznej lub nawet spontanicznie. Główną przyczyną jest nagromadzenie płytki nazębnej, która zawiera bakterie wywołujące stan zapalny. Inne czynniki ryzyka obejmują niedobory witaminowe (szczególnie witaminy C i K), zaburzenia krzepnięcia krwi, cukrzycę, palenie tytoniu oraz niektóre leki (np. przeciwzakrzepowe).

• kosmówczak

  Kosmówczak (łac. choriocarcinoma) to rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z trofoblastu (tkanki łożyskowej). Najczęściej rozwija się po ciąży zaśniadowej, ale może również wystąpić po porodzie, poronieniu lub ciąży pozamacicznej. Charakteryzuje się szybkim wzrostem i wczesnym tworzeniem przerzutów drogą krwionośną, najczęściej do płuc, pochwy, mózgu i wątroby.

• kontrolowana hiperstymulacja jajników w ramach technik wspomaganego rozrodu

  Kontrolowana hiperstymulacja jajników (COH – Controlled Ovarian Hyperstimulation) to procedura medyczna stosowana w ramach technik wspomaganego rozrodu (ART), mająca na celu indukcję wzrostu wielu pęcherzyków jajnikowych jednocześnie. W naturalnym cyklu miesiączkowym dojrzewa zazwyczaj tylko jeden pęcherzyk jajnikowy, natomiast przy zastosowaniu COH możliwe jest uzyskanie wielu oocytów, co zwiększa szanse na uzyskanie zarodków dobrej jakości podczas procedur zapłodnienia pozaustrojowego.

• kandydoza pochwy i sromu

  Kandydoza pochwy i sromu to powszechne zakażenie grzybicze wywoływane najczęściej przez Candida albicans, choć mogą je powodować również inne gatunki z rodzaju Candida. Charakteryzuje się białym, serowatym upławami, świądem, pieczeniem oraz zaczerwienieniem okolic pochwy i sromu. Grzybica często występuje u kobiet przyjmujących antybiotyki, chorujących na cukrzycę, w ciąży lub z obniżoną odpornością.

• kwasica

  Kwasica to stan, w którym dochodzi do zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, polegający na nadmiernym gromadzeniu kwasów lub utracie zasad. Wyróżniamy kwasicę metaboliczną (związaną z zaburzeniami metabolicznymi) oraz oddechową (spowodowaną niewydolnością wentylacyjną płuc). Kwasica charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35 i może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu.

• krwawienie z owrzodzenia trawiennego

  Krwawienie z owrzodzenia trawiennego stanowi poważne powikłanie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy. Występuje, gdy wrzód uszkadza naczynia krwionośne w ścianie przewodu pokarmowego, prowadząc do krwawienia do światła przewodu pokarmowego. Objawia się wymiotami treścią przypominającą fusy kawy, smolistymi stolcami (melena), bólem brzucha, osłabieniem, zawrotami głowy oraz objawami wstrząsu hipowolemicznego w ciężkich przypadkach.

• koarktacja aorty

  Koarktacja aorty to wrodzona wada serca polegająca na zwężeniu światła aorty, najczęściej występująca tuż za odejściem lewej tętnicy podobojczykowej. Stanowi około 5-8% wszystkich wrodzonych wad serca. U pacjentów obserwuje się nadciśnienie tętnicze w górnej części ciała i obniżone ciśnienie w dolnej, co może prowadzić do różnicy w tętnie między kończynami górnymi i dolnymi.

• krwawienie na tle zaburzeń czynnościowych

  Krwawienie na tle zaburzeń czynnościowych to nieprawidłowe krwawienie z macicy, które nie jest związane z patologią organiczną, taką jak nowotwory, polipy czy ciąża. Jest to często efekt zaburzeń w obrębie osi podwzgórze-przysadka-jajniki, prowadzących do braku owulacji i nieregularnych cykli miesiączkowych. Zaburzenia te mogą występować zarówno u nastolatek, u których oś hormonalna nie jest jeszcze w pełni dojrzała, jak i u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, gdy funkcja jajników stopniowo wygasa.

• kontrolowane obniżanie ciśnienia

  Kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego (hipotensja kontrolowana) to technika anestezjologiczna stosowana podczas operacji, która polega na celowym obniżeniu ciśnienia tętniczego pacjenta w celu zmniejszenia krwawienia śródoperacyjnego. Jest szczególnie przydatna podczas zabiegów, w których precyzyjna kontrola krwawienia ma kluczowe znaczenie, jak operacje neurochirurgiczne, ortopedyczne (np. endoprotezoplastyka stawu biodrowego), laryngologiczne czy operacje twarzowo-szczękowe.

• krwawienie poporodowe

  Krwawienie poporodowe (poporodowy krwotok) to nadmierna utrata krwi po porodzie, przekraczająca 500 ml po porodzie drogami naturalnymi lub 1000 ml po cięciu cesarskim. Jest to stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji, ponieważ stanowi jedną z głównych przyczyn śmiertelności matek na całym świecie. Krwawienie poporodowe najczęściej występuje w ciągu pierwszych 24 godzin po porodzie (wczesne) lub między 24 godziną a 12 tygodniem po porodzie (późne).

• komorowe zaburzenia rytmu

  Komorowe zaburzenia rytmu serca stanowią grupę arytmii wywodzących się z komór serca, poniżej układu Hisa-Purkinjego. Mogą występować jako pojedyncze przedwczesne pobudzenia komorowe (PVCs), nieutrwalone częstoskurcze komorowe (nsVT), utrwalone częstoskurcze komorowe (VT) oraz migotanie komór (VF). Zaburzenia te mogą być objawem strukturalnej choroby serca (np. choroba wieńcowa, kardiomiopatia, wady zastawkowe) lub występować w sercu strukturalnie prawidłowym.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki po procedurze diagnostycznej w obrębie odbytu

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki po procedurze diagnostycznej w obrębie odbytu jest istotnym elementem opieki pooperacyjnej po badaniach takich jak anoskopia, rektoskopia czy kolonoskopia. Ma na celu zapobieganie zakażeniom, redukcję stanu zapalnego oraz przyspieszenie gojenia ewentualnych mikrourazów powstałych podczas procedury diagnostycznej.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki po procedurze diagnostycznej w obrębie narządu płciowego

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki po procedurze diagnostycznej w obrębie narządu płciowego to ważny element postępowania medycznego stosowany w celu zapobiegania infekcjom po inwazyjnych procedurach diagnostycznych, takich jak biopsja, histeroskopia, kolposkopia czy inne badania wymagające naruszenia ciągłości tkanek. Procedury te zwiększają ryzyko zakażeń, które mogą prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie narządów miednicy mniejszej czy posocznica.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki po procedurze diagnostycznej w obrębie jamy ustnej

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki po procedurze diagnostycznej w obrębie jamy ustnej stanowi istotny element profilaktyki przeciwzakaźnej w stomatologii. Wskazanie to obejmuje szereg procedur, takich jak biopsje, ekstrakcje, zabiegi implantologiczne czy periodontologiczne, które naruszają ciągłość tkanek jamy ustnej, stwarzając ryzyko zakażeń miejscowych.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed procedurą diagnostyczną w obrębie odbytu

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed procedurą diagnostyczną w obrębie odbytu jest istotnym elementem przygotowania pacjenta do badań proktologicznych. Zastosowanie środków antyseptycznych ma na celu zmniejszenie liczby patogenów w miejscu planowanej procedury, co minimalizuje ryzyko infekcji oraz zapewnia lepszą widoczność podczas badania.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed procedurą diagnostyczną w obrębie narządu płciowego

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed procedurą diagnostyczną w obrębie narządu płciowego jest istotnym elementem przygotowania pacjenta do badań ginekologicznych, urologicznych czy procedur diagnostycznych. Stosuje się je w celu redukcji flory bakteryjnej, zapobiegania zakażeniom jatrogennym oraz minimalizacji ryzyka powikłań infekcyjnych po procedurach inwazyjnych.

• krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed procedurą diagnostyczną w obrębie jamy ustnej

  Krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed procedurą diagnostyczną w obrębie jamy ustnej to procedura mająca na celu zmniejszenie liczby drobnoustrojów w jamie ustnej przed przeprowadzeniem badań diagnostycznych. Stosuje się ją, aby zminimalizować ryzyko rozprzestrzenienia się bakterii i innych patogenów do krwiobiegu lub sąsiednich tkanek podczas procedur inwazyjnych, takich jak biopsje, pobieranie materiału do badań mikrobiologicznych czy endoskopie jamy ustnej.

• konieczność szybkiej alkalizacji moczu

  Konieczność szybkiej alkalizacji moczu to wskazanie medyczne występujące w różnych stanach klinicznych, gdy istnieje potrzeba szybkiego podniesienia pH moczu. Najczęściej dotyczy to przypadków zatruć kwasami, zatruć salicylanami (np. aspiryną), niektórymi lekami (m.in. metotreksat, sulfonamidy), a także w przypadku kamicy moczowej spowodowanej kwaśnym pH moczu (zwłaszcza kamicy cystynowej i moczanowej).

• kwasica mleczanowa

  Kwasica mleczanowa to poważne zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu charakteryzujące się zwiększonym stężeniem kwasu mlekowego we krwi (powyżej 5 mmol/l) oraz obniżeniem pH krwi poniżej 7,35. Występuje w sytuacjach niedoboru tlenu w tkankach, co prowadzi do nasilenia beztlenowej glikolizy i nadprodukcji mleczanów. Najczęstsze przyczyny to wstrząs (kardiogenny, hipowolemiczny, septyczny), ciężka niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niektóre nowotwory oraz działania niepożądane leków (zwłaszcza metforminy u pacjentów z niewydolnością nerek).

• kondycjonowanie przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego

  Kondycjonowanie przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego to procedura przygotowawcza, której celem jest stworzenie odpowiednich warunków do przyjęcia przeszczepu. Polega na zastosowaniu wysokich dawek chemioterapii, czasem w połączeniu z radioterapią, w celu zniszczenia chorobowych komórek szpiku, stworzenia przestrzeni dla nowych komórek oraz zahamowania układu immunologicznego pacjenta, by zapobiec odrzuceniu przeszczepu.

• kandydoza powierzchowna

  Kandydoza powierzchowna to grzybicza infekcja wywoływana przez drożdżaki z rodzaju Candida (najczęściej Candida albicans), obejmująca błony śluzowe, skórę i jej przydatki. Najczęściej dotyczy jamy ustnej (pleśniawki), gardła, przełyku, pochwy, fałdów skórnych oraz paznokci. Predysponują do niej: zaburzenia odporności, cukrzyca, antybiotykoterapia, stosowanie kortykosteroidów, ciąża, otyłość oraz nadmierna wilgotność skóry.

• krótkie zabiegi przeprowadzane w warunkach ambulatoryjnych

  Krótkie zabiegi przeprowadzane w warunkach ambulatoryjnych to procedury medyczne, które można wykonać poza oddziałem szpitalnym, nie wymagają one hospitalizacji pacjenta. Zabiegi te charakteryzują się niskim ryzykiem powikłań, krótkim czasem trwania (zwykle poniżej 2 godzin) oraz możliwością szybkiego powrotu pacjenta do domu tego samego dnia. Typowe przykłady obejmują drobne zabiegi chirurgiczne, biopsje, endoskopie diagnostyczne czy zabiegi dermatologiczne.

• kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego w przypadku zwiększenia ciśnienia po zabiegu operacyjnym

  Kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego po zabiegu operacyjnym to kluczowy element opieki pooperacyjnej, szczególnie w przypadkach, gdy dochodzi do gwałtownego wzrostu wartości ciśnienia. Nadciśnienie pooperacyjne może wystąpić u 20-75% pacjentów, w zależności od rodzaju przeprowadzonego zabiegu i indywidualnych czynników ryzyka. Jest to zjawisko szczególnie niebezpieczne w pierwszych 24-48 godzinach po operacji, kiedy to może prowadzić do powikłań takich jak krwawienie pooperacyjne, zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.

• kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego w przypadku zwiększenia ciśnienia w trakcie zabiegu operacyjnego

  Kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego w trakcie zabiegu operacyjnego (tzw. hipotensja kontrolowana) to technika anestezjologiczna polegająca na celowym, czasowym obniżeniu ciśnienia tętniczego pacjenta w celu zmniejszenia krwawienia śródoperacyjnego. Wskazanie to jest istotne podczas zabiegów, w których nadmierne krwawienie może utrudniać pole operacyjne i zwiększać ryzyko powikłań, np. w chirurgii twarzowo-szczękowej, neurochirurgii, ortopedii czy chirurgii naczyniowej.

• krzywica hipofosfatemiczna

  Krzywica hipofosfatemiczna to genetycznie uwarunkowane zaburzenie metabolizmu fosforanów, charakteryzujące się niskim stężeniem fosforanów w surowicy krwi, mimo prawidłowego stężenia witaminy D. Najczęstszą postacią jest krzywica hipofosfatemiczna związana z chromosomem X, spowodowana mutacją genu PHEX, co prowadzi do zwiększonego wydzielania czynnika FGF23, który hamuje reabsorpcję fosforanów w nerkach.

• krwotok

  Krwotok to stan nagłego, nadmiernego i niekontrolowanego wypływu krwi z uszkodzonych naczyń krwionośnych. Może być zewnętrzny (widoczny na powierzchni ciała) lub wewnętrzny (do jam ciała lub narządów). Krwotoki klasyfikuje się również ze względu na rodzaj uszkodzonego naczynia na tętnicze, żylne i włośniczkowe. Stan ten zawsze stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

• krwawienie naczyniowe

  Krwawienie naczyniowe to proces, w którym krew wydostaje się z uszkodzonych naczyń krwionośnych – tętnic, żył lub naczyń włosowatych. Może występować zewnętrznie (widoczne na powierzchni ciała) lub wewnętrznie (ukryte w jamach ciała lub tkankach). Przyczyny obejmują urazy mechaniczne, zaburzenia krzepnięcia, choroby naczyń krwionośnych lub działania niepożądane leków przeciwzakrzepowych.

• krwawienie z dziąseł

  Krwawienie z dziąseł to objaw często świadczący o zapaleniu dziąseł (gingivitis) lub bardziej zaawansowanej chorobie przyzębia (periodontitis). Występuje najczęściej podczas szczotkowania zębów, używania nici dentystycznej lub nawet spontanicznie. Główną przyczyną jest nagromadzenie płytki bakteryjnej wzdłuż linii dziąseł, która prowadzi do stanu zapalnego.

• krew w kale

  Krew w kale (hematochezja lub melena) to objaw, który może wskazywać na różne schorzenia przewodu pokarmowego. Hematochezja to świeża, jasna krew widoczna w stolcu, natomiast melena to czarny, smolisty stolec zawierający strawioną krew. Obecność krwi w kale zawsze wymaga diagnostyki, gdyż może być oznaką zarówno łagodnych stanów (np. hemoroidy), jak i poważnych chorób (np. nowotwór jelita grubego).

• kłykciny kończyste

  Kłykciny kończyste (łac. condylomata acuminata) to brodawki płciowe wywoływane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typy 6 i 11. Zmiany te występują na narządach płciowych, w okolicy odbytu, a czasem w jamie ustnej. Charakteryzują się wyraźnie uwypuklonymi, miękkimi narośla o nierównej, brodawkowatej powierzchni przypominającej kalafior.

• kamica dróg moczowych złożona z kwasu moczowego i moczanów

  Kamica dróg moczowych złożona z kwasu moczowego i moczanów to schorzenie polegające na tworzeniu się złogów (kamieni) w układzie moczowym, zbudowanych głównie z kwasu moczowego lub jego soli. Ten rodzaj kamicy występuje najczęściej u pacjentów z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia) oraz kwaśnym pH moczu (poniżej 5,5), co sprzyja krystalizacji kwasu moczowego.

• kurcz mięśniowy

  Kurcz mięśniowy (spazm) to nagłe, mimowolne i bolesne skurcze mięśni, które mogą dotyczyć pojedynczych mięśni lub całych grup mięśniowych. Najczęściej występują w kończynach dolnych, szczególnie w łydkach, ale mogą pojawić się w dowolnej lokalizacji. Kurcze mięśniowe mogą być spowodowane wieloma czynnikami, w tym odwodnieniem, niedoborem elektrolitów (szczególnie potasu, magnezu i wapnia), nadmiernym wysiłkiem fizycznym, długotrwałym utrzymywaniem jednej pozycji czy też uciskiem nerwów.

• karmienie piersią

  Karmienie piersią to naturalny sposób odżywiania noworodków i niemowląt, rekomendowany przez WHO jako wyłączny sposób żywienia przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka, a następnie w połączeniu z odpowiednim wprowadzaniem pokarmów uzupełniających do 2 roku życia lub dłużej. Mleko matki zawiera optymalny skład odżywczy dostosowany do potrzeb dziecka, przeciwciała wzmacniające odporność oraz enzymy wspomagające trawienie.

• krótkotrwałe miejscowe znieczulenie skóry

  Krótkotrwałe miejscowe znieczulenie skóry to procedura stosowana w celu czasowego zniesienia czucia bólu i dotyku w określonym obszarze skóry. Jest powszechnie wykorzystywane przed drobnymi zabiegami dermatologicznymi (biopsje, usuwanie zmian skórnych), procedurami kosmetycznymi, a także w celu złagodzenia bólu związanego z nakłuciem żył czy iniekcjami. Znieczulenie miejscowe blokuje przewodnictwo nerwowe w obrębie nerwów czuciowych, co skutkuje czasowym brakiem odczuwania bodźców.

• krwiak pourazowy

  Krwiak pourazowy to gromadzenie się krwi w tkankach lub w jamach ciała, które powstaje w wyniku urazu lub obrażenia. Może występować w różnych lokalizacjach, takich jak podskórne, podokostnowe, śródmózgowe, podtwardówkowe, nadtwardówkowe, czy w narządach miąższowych. Krwiaki pourazowe są najczęściej wynikiem urazów mechanicznych, takich jak uderzenia, upadki, wypadki komunikacyjne lub urazy sportowe.

• krwiak pooperacyjny

  Krwiak pooperacyjny to nagromadzenie krwi w miejscu operacji, powstające na skutek uszkodzenia naczyń krwionośnych podczas zabiegu chirurgicznego. Występuje jako powikłanie w 1-5% zabiegów chirurgicznych, a częstość jego występowania zależy od rodzaju i rozległości operacji. Szczególnie narażeni są pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe, z zaburzeniami krzepnięcia lub chorobami wątroby.