scyntygrafia gruczołów ślinowych
Wskazanie

Scyntygrafia gruczołów ślinowych to nieinwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca na ocenę funkcji gruczołów ślinowych, głównie przyusznych i podżuchwowych. Badanie to wykorzystuje niewielką dawkę radioizotopu (najczęściej technet-99m w postaci nadtechnecjanu), który po dożylnym podaniu gromadzi się w tkance gruczołowej i jest wydzielany ze śliną.

Wskazaniami do wykonania scyntygrafii gruczołów ślinowych są przede wszystkim: podejrzenie zespołu Sjögrena, ocena dysfunkcji gruczołów ślinowych, diagnostyka suchości jamy ustnej (kserostomii), ocena stanu po radioterapii okolicy głowy i szyi, diagnostyka zmian guzowatych oraz ocena efektów leczenia chorób autoimmunologicznych wpływających na funkcję gruczołów ślinowych.

W leczeniu chorób gruczołów ślinowych, które mogą być diagnozowane przy pomocy scyntygrafii, stosuje się różne preparaty w zależności od przyczyny dysfunkcji. W przypadku zespołu Sjögrena używa się leków immunosupresyjnych, takich jak Metex (metotreksat), Imuran (azatiopryna) czy Encorton (prednizon). Przy suchości jamy ustnej stosuje się preparaty sztucznej śliny (np. Xerostom, Biotène), a także środki stymulujące wydzielanie śliny jak Sialoden (pilocarpina).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z dysfunkcją gruczołów ślinowych to przede wszystkim przewlekły charakter wielu schorzeń (szczególnie autoimmunologicznych), nieodwracalność niektórych zmian (np. po radioterapii), konieczność długotrwałego stosowania leków o potencjalnych działaniach niepożądanych oraz znaczne obniżenie jakości życia pacjentów z powodu suchości jamy ustnej, trudności w połykaniu i mówieniu. Dodatkowym wyzwaniem jest często multidyscyplinarny charakter leczenia wymagający współpracy specjalistów z zakresu reumatologii, laryngologii, stomatologii i medycyny nuklearnej.