profilaktyka u pacjentów leczonych dużymi dawkami kortykosteroidów
Wskazanie
Profilaktyka u pacjentów leczonych dużymi dawkami kortykosteroidów jest kluczowym elementem opieki medycznej, mającym na celu zapobieganie poważnym działaniom niepożądanym związanym z długotrwałą kortykosteroidoterapią. Wskazanie to obejmuje pacjentów przyjmujących wysokie dawki steroidów (zwykle powyżej 7,5-10 mg prednizonu dziennie lub ekwiwalentu) przez okres dłuższy niż 3 miesiące, szczególnie w schorzeniach takich jak choroby autoimmunologiczne, stany zapalne, po przeszczepach narządów czy w chorobach hematologicznych.
Głównym elementem profilaktyki jest zapobieganie osteoporozie posteroidowej poprzez suplementację wapnia (1000-1500 mg/dobę) i witaminy D (800-2000 IU/dobę). W przypadkach wysokiego ryzyka złamań stosuje się bisfosfoniany, takie jak Alendronian (Ostenil, Ostolek), Risedronian (Risendros) czy Zoledronian (Zometa, Desinobon). Alternatywnie można zastosować denosumab (Prolia) lub teryparatyd (Forsteo) w przypadkach ciężkiej osteoporozy.
Istotnym elementem jest również profilaktyka zakażeń oportunistycznych, szczególnie pneumocystozy (PCP). U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka stosuje się kotrimoksazol (Bactrim, Biseptol) w dawce profilaktycznej. Należy również rozważyć szczepienia przeciwko grypie, pneumokokom oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B przed rozpoczęciem terapii kortykosteroidami.
Profilaktyka choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy jest kolejnym ważnym aspektem. Stosuje się inhibitory pompy protonowej jak omeprazol (Helicid, Losec, Gasec), pantoprazol (Controloc, Nolpaza) lub antagonisty receptora H2 jak ranitydyna (Ranigast, Zantac). Dodatkowym elementem jest monitorowanie glikemii oraz profilaktyka cukrzycy posteroidowej poprzez odpowiednią dietę i w razie potrzeby leczenie hipoglikemizujące.
Największe trudności w profilaktyce u pacjentów leczonych dużymi dawkami kortykosteroidów obejmują zrównoważenie korzyści terapeutycznych z działaniami niepożądanymi, kompleksowe podejście do licznych potencjalnych powikłań oraz indywidualizację leczenia. Problematyczne jest również utrzymanie compliance pacjenta ze względu na złożoność schematów profilaktycznych i polipragmazję. Istotnym wyzwaniem jest również systematyczna ocena ryzyka powikłań i monitorowanie funkcji narządów zagrożonych toksycznością steroidów, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Nystatyna Teva – Tabletki dojelitowe – 500 000 j.m.
Produkt leczniczy zawiera 500 000 j.m. nystatyny w postaci tabletki dojelitowej oraz 0,85 mg sodu jako substancję pomocniczą. Lek stosuje się w leczeniu grzybic przewodu pokarmowego. Może być również stosowany profilaktycznie u pacjentów przyjmujących duże dawki antybiotyków lub kortykosteroidów. Tabletki mają postać białych, okrągłych, dwustronnie wypukłych form dojelitowych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Nystatyna Teva – Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej i stosowania w jamie ustnej – 2 400 000 j.m./5 g
Produkt leczniczy zawiera nystatynę jako substancję czynną oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza, kwas benzoesowy i parabeny. Jest dostępny w formie granulatu do sporządzenia zawiesiny doustnej i stosowania w jamie ustnej. Stosuje się go głównie w leczeniu grzybic przewodu pokarmowego, w tym jamy ustnej oraz przełyku. Może być również używany profilaktycznie u pacjentów poddawanych terapii antybiotykami lub kortykosteroidami.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku