nieinwazyjny rak nabłonkowy pęcherza moczowego
Wskazanie

Nieinwazyjny rak nabłonkowy pęcherza moczowego (inaczej rak powierzchowny pęcherza moczowego lub rak in situ) to nowotwór złośliwy ograniczony do warstwy nabłonkowej pęcherza, który nie nacieka głębszych warstw ściany pęcherza. Zgodnie z klasyfikacją TNM określany jest jako Ta, Tis (carcinoma in situ) lub T1. Stanowi około 70-80% wszystkich nowo zdiagnozowanych nowotworów pęcherza moczowego.

Głównym objawem raka pęcherza moczowego jest bezbolesny krwiomocz, który występuje u około 80% pacjentów. Inne objawy mogą obejmować dysurię, częstomocz oraz parcia naglące. Diagnostyka opiera się na cystoskopii z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz cytologii moczu.

Podstawową metodą leczenia nieinwazyjnego raka pęcherza moczowego jest przezcewkowa elektroresekcja guza (TURBT), która służy zarówno do diagnostyki, jak i leczenia. Po zabiegu stosuje się chemioterapię dopęcherzową w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu. W Polsce stosowane są leki takie jak Mitomycin C (Mitomycin C Kyowa, Mitomycin Accord), Doxorubicin (Adriblastina, Doxorubicinum Accord) czy Epirubicin (Episindan, Epirubicin Ebewe).

W przypadku guzów wysokiego ryzyka nawrotu lub carcinoma in situ, zaleca się immunoterapię dopęcherzową BCG (bacillus Calmette-Guérin). W Polsce dostępne są preparaty BCG pod nazwami BCG-MEDAC oraz Onko BCG. Terapia BCG stymuluje układ odpornościowy do walki z komórkami nowotworowymi.

Największym wyzwaniem w leczeniu nieinwazyjnego raka pęcherza moczowego jest wysoki odsetek nawrotów, sięgający nawet 70% w ciągu 5 lat od leczenia pierwotnego. Około 10-30% przypadków może również progresować do postaci inwazyjnej, co wymaga bardziej agresywnego leczenia. Dlatego kluczowe jest regularne monitorowanie pacjentów poprzez cystoskopie kontrolne oraz cytologię moczu.

Kolejnym problemem jest oporność na immunoterapię BCG, która występuje u około 30-40% pacjentów. W takich przypadkach opcje terapeutyczne są ograniczone i mogą obejmować radykalną cystektomię (usunięcie pęcherza) lub zastosowanie nowych terapii, jak na przykład Pembrolizumab (Keytruda) u wybranych pacjentów. Istotnym wyzwaniem pozostaje również toksyczność miejscowa i ogólnoustrojowa terapii dopęcherzowych, która może prowadzić do przerwania leczenia.