rak in situ
Wskazanie

Rak in situ (rak przedinwazyjny, CIS) to wczesna postać nowotworu złośliwego, w której komórki nowotworowe nie przekroczyły błony podstawnej i nie naciekają otaczających tkanek. Jest to stadium przednowotworowe, które przy braku leczenia może przekształcić się w inwazyjną postać raka. Rak in situ może występować w różnych lokalizacjach, m.in. w skórze, szyjce macicy, piersi, oskrzelach czy pęcherzu moczowym.

W przypadku raka in situ szyjki macicy (CIN III) stosuje się metody zabiegowe, takie jak konizacja (wycięcie stożka szyjki macicy) przy użyciu skalpela, elektrody pętlowej (LEEP) lub lasera. W przypadku raka in situ piersi (DCIS) podstawowym leczeniem jest zabieg chirurgiczny – lumpektomia lub mastektomia, często z następową radioterapią. W niektórych przypadkach dodatkowo stosuje się tamoksyfen (Nolvadex, Tamoxifen-EGIS) lub inhibitory aromatazy jak anastrozol (Anastrozol Bluefish, Egistrozol) czy letrozol (Aromek, Lametta).

Dla raka in situ pęcherza moczowego (CIS) stosuje się immunoterapię BCG (BCG Medac, BCG szczep RIVM) lub mitomycynę C (Mitomycin C Kyowa) podawaną dopęcherzowo. Przy raku in situ skóry (choroba Bowena) wykorzystuje się krioterapię, leczenie miejscowe 5-fluorouracylem (Efudix) lub imikwimodem (Aldara), fotodynamiczną terapię lub chirurgiczne wycięcie zmiany.

Największe trudności w leczeniu raka in situ wiążą się z jego prawidłowym rozpoznaniem, gdyż często nie daje on objawów klinicznych i wykrywany jest przypadkowo podczas badań przesiewowych. Wyzwaniem jest także określenie optymalnego zakresu leczenia – z jednej strony wystarczająco radykalnego, by zapobiec rozwojowi inwazyjnego nowotworu, z drugiej – oszczędzającego zdrowe tkanki. W przypadku rozległych zmian wieloogniskowych trudności może sprawiać całkowite usunięcie wszystkich ognisk choroby. Dodatkowym problemem jest ryzyko nawrotu oraz możliwość rozwoju inwazyjnego raka mimo leczenia, co wymaga długotrwałej obserwacji pacjenta.