Interakcje
Ziele tysiącznika

Preparaty zawierające ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba), takie jak Canephron N, nie wykazują udokumentowanych bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych z innymi lekami. Jednakże istotnym aspektem jest obecność etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, którego stężenie w gotowym produkcie wynosi 16,0-19,5% (V/V). Etanol ten może kumulować się w organizmie przy jednoczesnym stosowaniu z lekami zawierającymi etanol lub glikol propylenowy, co prowadzi do nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń koordynacji psychoruchowej oraz pogorszenia funkcji poznawczych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, barbiturany, opioidy), gdzie ryzyko nasilenia efektów sedatywnych jest wysokie. Ponadto etanol może wpływać na aktywność enzymu CYP2E1, co potencjalnie zmienia metabolizm leków biotransformowanych przez ten izoenzym, wymagając monitorowania stężeń i ewentualnej modyfikacji dawek.

Interakcje substancji „ziele tysiącznika” z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W przypadku produktów leczniczych zawierających ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba), jak na przykład preparat Canephron N, należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje z innymi lekami. Według dostępnych danych klinicznych, bezpośrednie interakcje ziela tysiącznika z innymi produktami leczniczymi nie zostały dotychczas w pełni udokumentowane i nie są powszechnie znane.1

Interakcje farmakodynamiczne

Pomimo braku szczegółowych raportów dotyczących specyficznych interakcji farmakodynamicznych ziela tysiącznika, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi preparatami leczniczymi. Produkty zawierające wyciąg złożony z ziela tysiącznika w połączeniu z korzeniem lubczyku i liściem rozmarynu, takie jak Canephron N, wymagają szczególnej uwagi przy łączeniu z innymi lekami.2

Interakcje farmakokinetyczne

Nie zidentyfikowano dotychczas specyficznych interakcji farmakokinetycznych dla preparatów zawierających ziele tysiącznika. Jednakże należy uwzględnić potencjalny wpływ innych składników takich preparatów, w tym rozpuszczalników używanych w procesie ekstrakcji, na właściwości farmakokinetyczne jednocześnie stosowanych leków.3

Interakcje z alkoholem

Szczególnej uwagi wymaga potencjalna interakcja preparatów zawierających ziele tysiącznika z alkoholem. Preparaty takie jak Canephron N zawierają etanol jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny (59% V/V), a gotowy produkt zawiera 16,0-19,5% (V/V) etanolu.4

Przy jednoczesnym spożywaniu napojów alkoholowych i preparatów zawierających ziele tysiącznika z zawartością etanolu może dochodzić do kumulacji etanolu w organizmie, co może nasilać działania niepożądane związane z alkoholem. Należy poinformować pacjentów o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas stosowania takich preparatów.5

Interakcje z lekami zawierającymi alkohol

Jednoczesne stosowanie preparatów zawierających ziele tysiącznika, które zawierają etanol, z innymi lekami również zawierającymi etanol lub glikol propylenowy może prowadzić do zwiększonego stężenia alkoholu w organizmie. Kumulacja alkoholu może nasilać działanie sedatywne, powodować zaburzenia koordynacji psychoruchowej i pogorszenie funkcji poznawczych.6

Wpływ na działanie innych leków

Alkohol zawarty w preparatach z zielem tysiącznika, takich jak Canephron N, może modyfikować działanie innych jednocześnie przyjmowanych leków. Może to prowadzić do osłabienia lub nasilenia ich działania terapeutycznego, zmiany profilu farmakokinetycznego lub nasilenia działań niepożądanych.7

Szczegółowy opis interakcji z lekami i innymi substancjami

Chociaż brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpośrednich interakcji ziela tysiącznika z innymi lekami, należy wziąć pod uwagę potencjalne interakcje związane z zawartością etanolu w preparatach zawierających ten składnik.8

Potencjalne interakcje z lekami działającymi na OUN

Ze względu na zawartość etanolu w preparatach zawierających ziele tysiącznika, jak Canephron N (16,0-19,5% V/V), należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Interakcja z takimi lekami może prowadzić do nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń koordynacji psychoruchowej oraz zwiększenia ryzyka upadków, szczególnie u osób starszych.9

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Etanol zawarty w preparatach z zielem tysiącznika może wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450, szczególnie izoenzymu CYP2E1. Może to potencjalnie prowadzić do zmiany metabolizmu leków biotransformowanych przez ten układ enzymatyczny, wpływając na ich stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną.10

Tabela potencjalnych interakcji

Grupa leków/substancji Rodzaj interakcji Mechanizm Poziom ważności interakcji Zalecenia
Leki zawierające glikol propylenowy Farmakokinetyczna Kumulacja etanolu w organizmie Umiarkowany Unikać jednoczesnego stosowania
Leki zawierające etanol Farmakokinetyczna Kumulacja etanolu w organizmie Umiarkowany do wysokiego Unikać jednoczesnego stosowania
Leki działające depresyjnie na OUN (benzodiazepiny, barbiturany, opioidowe leki przeciwbólowe) Farmakodynamiczna Nasilenie działania sedatywnego Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub zredukować dawki
Leki przeciwpadaczkowe Farmakodynamiczna i farmakokinetyczna Możliwa zmiana progu drgawkowego oraz metabolizmu leków Umiarkowany Ostrożne stosowanie, monitorowanie stężenia leków przeciwpadaczkowych
Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji Farmakodynamiczna Nasilenie działania sedatywnego Umiarkowany Ostrożne stosowanie
Leki antykoagulacyjne (warfaryna, acenokumarol) Farmakokinetyczna Możliwa zmiana metabolizmu leków Umiarkowany Monitorowanie INR
Napoje alkoholowe Farmakodynamiczna i farmakokinetyczna Kumulacja etanolu w organizmie Wysoki Unikać spożywania alkoholu
Leki metabolizowane przez CYP2E1 Farmakokinetyczna Zmiana aktywności enzymu Umiarkowany Monitorowanie stężenia leków, potencjalna modyfikacja dawki
Leki przeciwcukrzycowe Farmakodynamiczna Możliwe zaburzenia kontroli glikemii Niski do umiarkowanego Monitorowanie stężenia glukozy we krwi
Metformina Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej Niski Ostrożne stosowanie

Powyższa tabela przedstawia potencjalne interakcje preparatów zawierających ziele tysiącznika (jak Canephron N) z uwzględnieniem zawartości alkoholu w tego typu preparatach.11

Zalecenia kliniczne

W praktyce klinicznej, przy przepisywaniu preparatów zawierających ziele tysiącznika, należy uwzględnić następujące zalecenia:12

  • Przeprowadzić dokładny wywiad lekowy przed zaleceniem preparatu zawierającego ziele tysiącznika
  • Poinformować pacjenta o zawartości alkoholu w preparacie oraz o możliwych interakcjach
  • Zalecić unikanie spożywania napojów alkoholowych podczas terapii
  • Zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących leki działające depresyjnie na OUN
  • Rozważyć alternatywne preparaty u pacjentów z chorobami wątroby lub historią uzależnienia od alkoholu

13

W przypadku pacjentów stosujących preparaty zawierające ziele tysiącznika, takie jak Canephron N, należy monitorować potencjalne interakcje, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków. Chociaż bezpośrednie interakcje ziela tysiącznika z innymi lekami nie zostały udokumentowane, zawartość etanolu w takich preparatach może wpływać na działanie innych jednocześnie stosowanych produktów leczniczych.14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl