Działania niepożądane
Ziele tysiącznika

Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba) jest składnikiem preparatu Canephron N, który wykazuje działanie lecznicze, jednak może powodować działania niepożądane, głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, wymioty oraz biegunka, występujące z częstością od 1% do 10% (≥1/100 do <1/10). Objawy te zazwyczaj mają charakter łagodny i ustępują samoistnie, jednak w przypadku nasilenia konieczne jest nawodnienie i ewentualne przerwanie leczenia. Ponadto, preparat może wywoływać reakcje alergiczne i nadwrażliwości o nieznanej częstości występowania, manifestujące się wysypką, świądem, obrzękiem czy dusznością, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej w ciężkich przypadkach.

Działania niepożądane substancji ziele tysiącznika

Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba) jest jednym z głównych składników złożonego wyciągu zawartego w produkcie leczniczym Canephron N. Substancja ta, wraz z korzeniem lubczyku i liściem rozmarynu, tworzy kompozycję o działaniu leczniczym, jednak jak każdy środek farmakologiczny może powodować działania niepożądane.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W dokumentacji medycznej produktu Canephron N, zawierającego ziele tysiącznika, działania niepożądane sklasyfikowano według międzynarodowego systemu MedDRA w następujące kategorie częstości występowania:2

  • Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
  • Często (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

3

Zaburzenia ze strony układu pokarmowego

W kontekście ziela tysiącznika zawartego w preparacie Canephron N, najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe pojawiają się często (≥1/100 do <1/10), co oznacza, że występują u 1-10% pacjentów stosujących lek. Do najczęstszych dolegliwości z tej grupy należą:4

  • Nudności – uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej z towarzyszącą potrzebą wymiotowania
  • Wymioty – gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta, często poprzedzone nudnościami
  • Biegunka – zwiększona częstotliwość wypróżnień lub luźne stolce

5

Reakcje nadwrażliwości i alergiczne

Drugim istotnym typem działań niepożądanych związanych z ziele tysiącznika są zaburzenia układu immunologicznego. Pacjenci mogą doświadczać reakcji alergicznych i/lub reakcji nadwrażliwości. Częstość występowania tych reakcji jest określona jako nieznana, co oznacza, że na podstawie dostępnych danych nie można precyzyjnie określić, jak często występują.6

Należy podkreślić, że w przypadku wystąpienia pierwszych symptomów nadwrażliwości i/lub reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe przerwanie przyjmowania leku Canephron N zawierającego ziele tysiącznika. Jest to działanie profilaktyczne, mające na celu zapobieżenie potencjalnym poważniejszym powikłaniom.7

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego ziele tysiącznika do obrotu, istotne jest stałe monitorowanie jego bezpieczeństwa. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane przez personel medyczny do odpowiednich instytucji nadzorujących, takich jak Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie produktu na rynek. Ciągłe monitorowanie umożliwia bieżącą ocenę stosunku korzyści do ryzyka podczas stosowania preparatów zawierających ziele tysiącznika.9

Zestawienie działań niepożądanych ziela tysiącznika

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis objawów Postępowanie
Układ pokarmowy Nudności Często (≥1/100 do <1/10) Uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej z towarzyszącą potrzebą wymiotowania Objawowe, zazwyczaj ustępuje samoistnie
Wymioty Często (≥1/100 do <1/10) Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta Nawodnienie, w przypadku nasilenia – przerwanie leczenia
Biegunka Często (≥1/100 do <1/10) Zwiększona częstotliwość wypróżnień lub luźne stolce Nawodnienie, w przypadku nasilenia – przerwanie leczenia
Układ immunologiczny Reakcje alergiczne i/lub nadwrażliwości Częstość nieznana Wysypka, świąd, obrzęk, duszność lub inne objawy alergiczne Natychmiastowe przerwanie przyjmowania leku, w ciężkich przypadkach interwencja medyczna
Potencjalne ryzyko związane z działaniami niepożądanymi

Chociaż większość działań niepożądanych związanych z ziele tysiącznika ma charakter łagodny i przemijający, niektóre mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na:10

W kontekście produktu Canephron N, zawierającego ziele tysiącznika, należy również mieć na uwadze, że preparat zawiera etanol (16,0-19,5% V/V), co może stanowić dodatkowy czynnik ryzyka u niektórych grup pacjentów, choć samo ziele tysiącznika nie ma bezpośredniego związku z tym aspektem.11

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl