Dawkowanie i sposób podawania
Ziele dziurawca

Dawkowanie i sposób podawania ziela dziurawca

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.) znajduje zastosowanie w produktach leczniczych o różnych postaciach farmaceutycznych, co determinuje odmienne schematy dawkowania. Właściwe dawkowanie substancji jest kluczowe dla osiągnięcia efektu terapeutycznego przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania produktów zawierających ziele dziurawca.^{1 2}

Dawkowanie preparatów w formie tabletek

Produkty lecznicze zawierające wystandaryzowany wyciąg z ziela dziurawca w postaci tabletek powlekanych, takie jak Depremin 612 mg i Hyperis 612 mg, stosuje się w dawce jednej tabletki (612 mg) raz na dobę. Taka dawka zapewnia odpowiednią ilość substancji czynnych, w tym: 0,6-1,8 mg sumy hiperycyn w przeliczeniu na hiperycynę, 36,72-91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę i nie więcej niż 36,72 mg hyperforyny.^{3 4}

W przypadku produktu Neurapas (zawierającego złożony skład: 60 mg wyciągu z ziela dziurawca, 32 mg wyciągu z ziela męczennicy i 28 mg wyciągu z korzenia kozłka), dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wskazania:⁵

• W łagodzeniu przejściowych, łagodnych zaburzeń nastroju: 2 tabletki powlekane trzy razy na dobę
• W łagodzeniu trudności w zasypianiu na tle nerwowym: 2 tabletki powlekane około pół godziny przed snem

⁶

Produkt Nervomix Forte w postaci kapsułek twardych, zawierający w swoim składzie 35 mg ziela dziurawca (obok innych składników: korzeń kozłka, szyszki chmielu, liść melisy), stosuje się w dawce 2-4 kapsułki 3 razy na dobę, w zależności od nasilenia objawów. Jako środek ułatwiający zasypianie dawka jednorazowa (2-4 kapsułki) powinna być przyjęta od pół godziny do godziny przed snem. Maksymalna dawka dobowa to 12 kapsułek.⁷

Dawkowanie preparatów w formie płynnej

Preparaty płynne zawierające ziele dziurawca charakteryzują się odmiennym schematem dawkowania:

Intractum Hyperici Phytopharm (4,65 g/5 ml) – etanolowy wyciąg ze świeżego ziela dziurawca: zaleca się przyjmowanie 4 razy na dobę po 5 ml produktu leczniczego rozcieńczonego w niewielkiej ilości płynu, najlepiej wody. Zawartość sumy hiperycyn w dawce jednorazowej (5 ml) wynosi 0,05 mg.⁸

Succus Hyperici Phytopharm (2,425 g/2,5 ml) – sok ze świeżego ziela dziurawca: należy przyjmować do 3 razy dziennie po 2,5 ml leku rozcieńczonego w niewielkiej ilości wody.⁹

Digestonic (płyn doustny zawierający w składzie ziele dziurawca oraz inne składniki): tradycyjnie stosuje się 1 łyżeczkę (5 ml) preparatu w ¼ szklanki wody, 3 razy dziennie.¹⁰

Gastrobonisol (płyn doustny zawierający w składzie nalewkę z ziela dziurawca oraz inne składniki): dla dorosłych i młodzieży od 12 lat zaleca się stosowanie od 1 do 3 razy dziennie, w zależności od nasilenia objawów chorobowych, po 2,5 ml leku (do kieliszka wody nalać ok. 1 małej łyżeczki preparatu).¹¹

Krople Żołądkowe i Krople Żołądkowe Amara (krople doustne zawierające w składzie wyciąg ze świeżego ziela dziurawca oraz inne składniki): dawkowanie różni się między preparatami. Dla Kropli Żołądkowych zaleca się dorosłym i młodzieży powyżej 12 lat 30-40 kropli produktu leczniczego rozcieńczonych w 1/4 szklanki wody, stosowanych doraźnie w razie wystąpienia dolegliwości lub 30 minut przed posiłkiem w przypadku braku łaknienia.¹² Natomiast dla Kropli Żołądkowych Amara dorosłym zaleca się: w przypadku braku łaknienia jednorazowo 15 kropli rozcieńczonych w ¼ szklanki wody, stosować od 3 do 6 razy na dobę, 30 minut przed jedzeniem; doraźnie w razie dolegliwości żołądkowych jednorazowo 15 kropli rozcieńczonych w ¼ szklanki wody, stosować do 6 razy na dobę.¹³

Dawkowanie naparów z ziela dziurawca

W przypadku preparatu Dziurawiec fix (ziele dziurawca w saszetkach do zaparzania), dawkowanie dla dorosłych powyżej 18. roku życia wynosi: 1 saszetkę zalać 1 szklanką wrzącej wody, przykryć i odstawić na 15 minut. Pić 2 razy dziennie 1 szklankę świeżo przygotowanego naparu. Należy zawsze stosować świeżo sporządzony napar.¹⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Większość preparatów zawierających ziele dziurawca nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.^{15 16 17 18 19 20 21 22}

Wyjątkiem są:

• Nervomix Forte – może być stosowany u młodzieży od 12 lat w dawce takiej samej jak dla dorosłych.²³
• Gastrobonisol – dawkowanie dla dzieci w wieku od 7 do 11 lat wynosi: od 1 do 3 razy dziennie w zależności od nasilenia objawów chorobowych po 1 ml leku (odmierzyć strzykawką i nalać do kieliszka wody).²⁴

Czas stosowania

Czas stosowania produktów zawierających ziele dziurawca różni się w zależności od wskazania i konkretnego preparatu:

• Depremin 612 mg, Hyperis 612 mg: 6 tygodni. Wystąpienia działania terapeutycznego można oczekiwać w ciągu 4 tygodni leczenia. Jeśli objawy utrzymują się w trakcie stosowania leku, należy poradzić się lekarza.^{25 26}
• Nervomix Forte: nie zaleca się stosowania dłużej niż przez 3 tygodnie. W przypadku, gdy dolegliwości utrzymują się pomimo stosowania leku lub ulegną nasileniu, należy zasięgnąć porady lekarza.²⁷
• Neurapas: jeśli podczas stosowania produktu leczniczego objawy utrzymują się dłużej niż 14 dni należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.²⁸
• Intractum Hyperici Phytopharm: jeśli podczas stosowania produktu leczniczego objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, należy się skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.²⁹
• Succus Hyperici Phytopharm: jeśli objawy nie ustąpią po 7 dniach, należy skonsultować się z lekarzem.³⁰
• Dziurawiec fix:
  • Stosowanie w okresowym wyczerpaniu umysłowym: jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.
  • Objawowe leczenie łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych: jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 1 tydzień podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.³¹
• Krople żołądkowe Amara: jeżeli dolegliwości utrzymują się przez 14 dni podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem.³²

Sposób podawania

Wszystkie preparaty zawierające ziele dziurawca przeznaczone są do podania doustnego:^{33 34 35 36 37 38 39 40}

Dodatkowe zalecenia dotyczące sposobu podawania poszczególnych preparatów:

• Neurapas: produkt należy przyjmować z dostateczną ilością płynu, najlepiej popijając szklanką wody. Nie rozgryzać. Tabletki mogą być przyjmowane niezależnie od posiłków.⁴¹
• Nervomix Forte: przyjmowanych kapsułek nie rozgryzać, popić co najmniej 1/2 szklanki płynu.⁴²
• Gastrobonisol: przed użyciem wstrząsnąć.⁴³

Tabela dawkowania ziela dziurawca

Specjalne grupy pacjentów

Stosowanie u osób starszych

Większość charakterystyk produktów leczniczych nie zawiera specjalnych zaleceń dotyczących stosowania ziela dziurawca u osób starszych. Jedynie w przypadku Kropli Żołądkowych Amara wyraźnie zaznaczono, że dla osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) nie jest wymagana modyfikacja dawki.⁴⁴

Uwagi dotyczące dawkowania

Należy zwrócić uwagę, że przy dawkowaniu produktów zawierających ziele dziurawca konieczne jest przestrzeganie następujących zasad:

• W przypadku naparów z ziela dziurawca (Dziurawiec fix) należy stosować zawsze świeżo sporządzony napar.⁴⁵
• Przy przyjmowaniu produktów w postaci tabletek powlekanych (Neurapas) nie należy ich rozgryzać.⁴⁶
• Kapsułki (Nervomix Forte) należy przyjmować w całości, bez rozgryzania.⁴⁷
• Preparaty płynne przed podaniem należy dokładnie wymieszać z wodą.^{48 49}

Precyzyjne przestrzeganie dawkowania i sposobu podawania ziela dziurawca jest kluczowe dla osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego oraz zapewnienia bezpieczeństwa stosowania. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dawkowania należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie gdy objawy nie ustępują lub nasilają się podczas leczenia.^{50 51}