Przeciwwskazania stosowania
Wirus różyczki

Przeciwwskazania stosowania wirusa różyczki

Substancja czynna wirus różyczki (szczep Wistar RA 27/3) jest składnikiem żywych, atenuowanych szczepionek przeciwko różyczce, jak również szczepionek skojarzonych przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej (MMRV). W przypadku preparatów Priorix i Priorix-Tetra występują określone przeciwwskazania do ich stosowania, które należy dokładnie rozważyć przed podjęciem decyzji o szczepieniu.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki szczepionki

Przeciwwskazaniem do zastosowania preparatów zawierających wirus różyczki jest nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie szczepionki. Dotyczy to również nadwrażliwości na neomycynę, która występuje w śladowych ilościach w preparatach Priorix i Priorix-Tetra. Należy jednak podkreślić, że stwierdzone w wywiadzie kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez neomycynę nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia.^{3 4}

Wcześniejsze wystąpienie reakcji nadwrażliwości po uprzednim podaniu szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce i/lub ospie wietrznej również stanowi przeciwwskazanie do zastosowania preparatów zawierających wirus różyczki.⁵

Niedobory odporności

Ciężki humoralny lub komórkowy niedobór odporności, zarówno pierwotny jak i nabyty, stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania szczepionek zawierających żywy, atenuowany wirus różyczki. Przeciwwskazania obejmują następujące stany:^{6 7}

• Ciężki, złożony niedobór odporności
• Agammaglobulinemia
• AIDS
• Objawowe zakażenie wirusem HIV
• Obniżony właściwy dla wieku odsetek limfocytów T CD4+:
  • u dzieci w wieku poniżej 12 miesięcy – CD4+ <25%
  • u dzieci w wieku między 12 a 35 miesięcy – CD4+ <20%
  • u dzieci w wieku między 36 a 59 miesięcy – CD4+ <15%

^{8 9}

Ciąża

Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania szczepionek zawierających żywy, atenuowany wirus różyczki. Dodatkowo, należy zalecić pacjentkom unikanie zajścia w ciążę przez okres co najmniej 1 miesiąca po zaszczepieniu. Jest to niezbędne ze względu na potencjalne ryzyko uszkodzenia płodu przez żywy, atenuowany wirus różyczki.^{10 11}

Ostre stany chorobowe

Tak jak w przypadku innych szczepionek, u osób w okresie ostrych i ciężkich chorób przebiegających z gorączką podanie szczepionek zawierających wirus różyczki (Priorix, Priorix-Tetra) powinno być odroczone. Warto jednak podkreślić, że łagodna infekcja, taka jak przeziębienie, nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia.^{12 13}

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające ostrożności

Reakcje alergiczne na składniki szczepionki

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne reakcje alergiczne u pacjentów z nadwrażliwością na składniki szczepionek zawierających wirus różyczki. W przypadku preparatów Priorix i Priorix-Tetra są to m.in. substancje pomocnicze takie jak sorbitol (odpowiednio 9 mg i 14 mg na dawkę), śladowe ilości neomycyny oraz inne składniki wymienione w charakterystyce produktu leczniczego.^{14 15}

Uwagi dotyczące zakażenia HIV

W przypadku pacjentów z zakażeniem HIV należy dokładnie ocenić stan immunologiczny, uwzględniając parametry odsetka limfocytów T CD4+. Szczepienie jest przeciwwskazane przy objawowym zakażeniu HIV lub gdy wartości CD4+ są niższe niż określone w wytycznych dla poszczególnych grup wiekowych (jak wymieniono powyżej).^{16 17}

Planowanie ciąży

Przed podaniem szczepionki zawierającej wirus różyczki należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży oraz zaleć stosowanie skutecznej metody antykoncepcji przez co najmniej miesiąc po szczepieniu. W przypadku kobiet planujących ciążę w najbliższym czasie, warto rozważyć odroczenie szczepienia do okresu po urodzeniu dziecka.^{18 19}

Podsumowanie przeciwwskazań

Przy kwalifikacji pacjenta do szczepienia preparatami zawierającymi żywy, atenuowany wirus różyczki należy bezwzględnie wykluczyć następujące przeciwwskazania:^{20 21}

• Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu
• Nadwrażliwość na neomycynę (z wyjątkiem przypadków kontaktowego zapalenia skóry)
• Wcześniejsze reakcje nadwrażliwości po podaniu szczepionek przeciw odrze, śwince, różyczce lub ospie wietrznej
• Ciężkie niedobory odporności (pierwotne lub nabyte)
• Objawowe zakażenie HIV lub obniżony odsetek limfocytów T CD4+ poniżej wartości granicznych dla danej grupy wiekowej
• Ciąża
• Ostre, ciężkie choroby przebiegające z gorączką

^{22 23}

Właściwa ocena przeciwwskazań przed podaniem preparatów zawierających wirus różyczki jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta i powodzenia immunizacji. W przypadku wątpliwości dotyczących kwalifikacji do szczepienia należy rozważyć konsultację ze specjalistą chorób zakaźnych lub immunologiem klinicznym.^{24 25}