Przedawkowanie
Tietyloperazyna

Przedawkowanie tietyloperazyny

Tietyloperazyna, substancja czynna zawarta w preparacie Torecan, jak każda pochodna fenotiazyny, może w przypadku przedawkowania wywołać szereg niebezpiecznych objawów klinicznych. Przedawkowanie może wystąpić niezależnie od postaci farmaceutycznej leku – czy to tabletek powlekanych (6,5 mg), czopków (6,5 mg), czy roztworu do wstrzykiwań (6,5 mg/ml). ¹

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania tietyloperazyny są typowe dla grupy fenotiazyn i obejmują szereg objawów o różnym nasileniu – od stosunkowo łagodnych do zagrażających życiu. W obrazie klinicznym dominują zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia. ²

Nasilenie objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania tietyloperazyny można podzielić na dwie kategorie, zależnie od ciężkości zatrucia:

Objawy mniej nasilone

• Suchość jamy ustnej – typowy objaw antycholinergiczny
• Zawroty głowy – mogą być pierwszy objawem przedawkowania
• Splątanie – zaburzenia orientacji, dezorientacja
• Niedociśnienie ortostatyczne – spadek ciśnienia tętniczego po zmianie pozycji

³

Objawy ciężkie

W cięższych przypadkach zatrucia tietyloperazyną mogą wystąpić objawy zagrażające życiu, takie jak:

• Śpiączka – głębokie zaburzenia świadomości
• Brak odruchów – utrata podstawowych reakcji neurologicznych
• Częstoskurcz – niebezpieczne przyspieszenie rytmu serca
• Depresja oddychania – zmniejszenie częstości i głębokości oddechów
• Zapaść – ostra niewydolność krążenia

⁴

Objawy specyficzne

Dodatkowo przy przedawkowaniu tietyloperazyny mogą wystąpić charakterystyczne dla fenotiazyn:

• Ostre dystonie – nagłe, bolesne skurcze mięśni, szczególnie twarzy i szyi
• Drgawki – napady padaczkowe spowodowane toksycznym działaniem na OUN
• Pobudzenie – paradoksalny objaw przedawkowania neuroleptyków

⁵

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania tietyloperazyny (Torecan) należy wdrożyć natychmiastowe postępowanie ratunkowe. Niestety dla tietyloperazyny, podobnie jak dla innych fenotiazyn, nie opracowano swoistego antidotum, które mogłoby odwrócić jej działanie. ⁶

Leczenie przedawkowania Torecanu jest objawowe i polega na:

1. Monitorowaniu funkcji życiowych pacjenta – ciągły nadzór nad czynnością układu oddechowego i krążenia
2. Leczeniu objawowym – ukierunkowanym na konkretne manifestacje kliniczne przedawkowania

⁷

W zależności od objawów przedawkowania tietyloperazyny należy zastosować odpowiednie postępowanie terapeutyczne:

• Reakcje dystoniczne – wymagają podania leków przeciwparkinsonowskich (np. biperyden)
• Drgawki – leczenie benzodiazepinami (np. diazepam, klonazepam)
• Zapaść krążenia – wymaga zastosowania:
  • środków krwiozastępczych – dla uzupełnienia objętości krwi krążącej
  • leków obkurczających naczynia – dla podtrzymania ciśnienia tętniczego

⁸

Specyficzne wytyczne farmakologiczne

Istotne jest przestrzeganie szczególnych zasad farmakoterapii w przypadku przedawkowania tietyloperazyny:

• Przeciwwskazane jest stosowanie adrenaliny – może dojść do paradoksalnego pogłębienia niedociśnienia (odwrócenie działania adrenaliny przez fenotiazyny)
• Dozwolone jest podanie noradrenaliny – skuteczny lek wazopresyjny w przypadku zapaści krążeniowej wywołanej przedawkowaniem

⁹

Przedawkowanie tietyloperazyny stanowi poważny stan kliniczny wymagający kompleksowego podejścia terapeutycznego i monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Ze względu na brak swoistego antidotum, kluczowe znaczenie ma leczenie objawowe oraz zapobieganie powikłaniom. ¹⁰