Wskazania do stosowania
Terlipresyna
Terlipresyna, analog wazopresyny, jest kluczowym lekiem w leczeniu ostrych powikłań nadciśnienia wrotnego, przede wszystkim krwawienia z żylaków przełyku oraz zespołu wątrobowo-nerkowego (ZWN) typu 1. W przypadku krwawienia z żylaków przełyku, terlipresyna działa poprzez skurcz naczyń trzewnych i obniżenie ciśnienia w układzie wrotnym, co zmniejsza ryzyko dalszego krwawienia. Preparaty takie jak Glypressin, Terlipressin SUN, Terlipressin acetate Altan oraz Terlipressini acetas EVER Pharma zawierają 0,1 mg/ml do 0,17 mg/ml terlipresyny, a dawka w ampułce wynosi 0,85 mg (1 mg octanu terlipresyny). Wskazaniem do stosowania jest także ZWN typu 1, jednak tylko Terlipressin acetate Altan i Terlipressini acetas EVER Pharma posiadają rejestrację do tego wskazania, stosowane są w połączeniu z albuminami w celu poprawy perfuzji nerkowej i odwrócenia niewydolności nerek. Zawartość sodu w preparatach waha się od 1,142 mmol (26,272 mg) do 3,68 mg/ml, co wymaga uwagi u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu.
Wskazania do stosowania terlipresyny
Terlipresyna jest substancją czynną należącą do grupy analogów wazopresyny, stosowaną w leczeniu stanów ostrych związanych z nadciśnieniem wrotnym. Na podstawie analizy charakterystyk produktów leczniczych zawierających terlipresyna, można wyróżnić dwa główne wskazania do jej stosowania w praktyce klinicznej.1 2 3 4
Leczenie krwawienia z żylaków przełyku
Krwawienie z żylaków przełyku stanowi podstawowe wskazanie do stosowania terlipresyny, które występuje we wszystkich analizowanych produktach leczniczych (Glypressin, Terlipressin SUN, Terlipressin acetate Altan, Terlipressini acetas EVER Pharma). Krwawienie to jest poważnym, zagrażającym życiu powikłaniem nadciśnienia wrotnego, najczęściej w przebiegu marskości wątroby. Terlipresyna jako substancja kurczącą naczynia krwionośne trzewne i obniżająca ciśnienie w układzie wrotnym, znajduje zastosowanie w opanowaniu aktywnego krwawienia z żylaków przełyku.5 6 7 8
Leczenie zespołu wątrobowo-nerkowego
Drugim istotnym wskazaniem do stosowania terlipresyny jest zespół wątrobowo-nerkowy (ZWN), jednak nie wszystkie produkty zawierające terlipresyny są zarejestrowane w tym wskazaniu. Zespół wątrobowo-nerkowy typu 1 charakteryzuje się gwałtownie postępującą niewydolnością nerek u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby. Terlipresyna w tym przypadku, poprzez zwiększenie perfuzji nerkowej, wspomaga funkcję nerek i może zapobiegać progresji ich niewydolności.9 10
Należy zauważyć, że tylko dwa preparaty spośród analizowanych mają rejestrację w tym wskazaniu:
- Terlipressin acetate Altan – wskazany do leczenia doraźnego zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1, zdefiniowanego zgodnie z kryterium ICA (International Club of Ascites)
- Terlipressini acetas EVER Pharma – wskazany do leczenia nagłych przypadków zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1, zgodnie z kryteriami IAC (International Ascites Club)
11 12
Porównanie dostępnych preparatów terlipresyny
Poniżej przedstawiono charakterystykę różnych preparatów zawierających terlipresyny dostępnych na rynku farmaceutycznym, które mogą być stosowane przez lekarzy w zależności od wskazania klinicznego:
| Nazwa produktu leczniczego | Stężenie | Zawartość substancji czynnej | Zarejestrowane wskazania | Zawartość sodu |
|---|---|---|---|---|
| Glypressin | 0,1 mg/ml terlipresyny (0,12 mg/ml octanu terlipresyny) | 1 ampułka 8,5 ml zawiera 0,85 mg terlipresyny (1 mg octanu terlipresyny) | Krwawienie z żylaków przełyku | 1,33 mmol (30,7 mg) sodu/ampułkę |
| Terlipressin acetate Altan | 0,1 mg/ml terlipresyny (0,12 mg/ml octanu terlipresyny) | 1 ampułka 8,5 ml zawiera 0,85 mg terlipresyny (1 mg octanu terlipresyny) | Krwawienie z żylaków przełyku; Zespół wątrobowo-nerkowy typu 1 | 1,33 mmol (30,6 mg) sodu/ampułkę |
| Terlipressin SUN | 0,1 mg/ml terlipresyny (0,12 mg/ml octanu terlipresyny) | 1 ampułka 8,5 ml zawiera 0,85 mg terlipresyny (1 mg octanu terlipresyny) | Krwawienie z żylaków przełyku | 1,142 mmol (26,272 mg) sodu/ampułkę |
| Terlipressini acetas EVER Pharma | 0,17 mg/ml terlipresyny (0,2 mg/ml octanu terlipresyny) | 5 ml zawiera 0,85 mg terlipresyny (1 mg octanu terlipresyny); 10 ml zawiera 1,7 mg terlipresyny (2 mg octanu terlipresyny) | Krwawienie z żylaków przełyku; Zespół wątrobowo-nerkowy typu 1 | 3,68 mg sodu/ml |
13 14 15 16
Zalecenia kliniczne dotyczące stosowania terlipresyny
Postępowanie w krwawieniu z żylaków przełyku
W przypadku krwawienia z żylaków przełyku, terlipresyna jest zalecana jako część kompleksowego postępowania medycznego, które często obejmuje również endoskopowe metody tamowania krwawienia. Lek ten jest szczególnie wartościowy w sytuacjach, gdy natychmiastowa endoskopia nie jest możliwa, ponieważ skutecznie obniża ciśnienie w układzie wrotnym, co prowadzi do zmniejszenia ryzyka dalszego krwawienia.17 18
Postępowanie w zespole wątrobowo-nerkowym typu 1
W zespole wątrobowo-nerkowym typu 1, terlipresyna jest obecnie jednym z niewielu farmakologicznych środków o udowodnionej skuteczności. Stosuje się ją łącznie z albumami, co pozwala na poprawę hemodynamiki nerkowej i zwiększenie szansy na odwrócenie procesu niewydolności nerek. Jest to szczególnie istotne u pacjentów oczekujących na przeszczep wątroby.19 20
Uwagi praktyczne dotyczące przepisywania terlipresyny
Podczas zalecania terlipresyny pacjentowi, lekarz powinien wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów:
- Terlipresyna jest dostępna w formie roztworu do wstrzykiwań i powinna być podawana w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel medyczny
- W zależności od wskazania klinicznego, należy wybrać odpowiedni produkt leczniczy – nie wszystkie preparaty terlipresyny są zarejestrowane do leczenia zespołu wątrobowo-nerkowego
- Dawkowanie i czas trwania terapii powinny być dostosowane do konkretnego wskazania oraz stanu klinicznego pacjenta
- Ze względu na zawartość sodu w preparatach, należy zachować ostrożność u pacjentów wymagających ograniczenia spożycia sodu
21 22 23 24
Terlipresyna stanowi ważny element w terapii stanów nagłych związanych z nadciśnieniem wrotnym, szczególnie w krwawieniu z żylaków przełyku oraz zespole wątrobowo-nerkowym typu 1. Wybór odpowiedniego preparatu powinien być podyktowany specyficznym wskazaniem klinicznym oraz indywidualnymi cechami pacjenta, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii.25 26
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania