Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Terlipresyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania terlipresyny

Terlipresyna, substancja czynna stosowana w leczeniu krwawień z żylaków przełyku oraz zespołu wątrobowo-nerkowego, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Pacjenci przyjmujący terlipresynę powinni pozostawać pod specjalistycznym nadzorem w placówkach wyposażonych w odpowiedni sprzęt do monitorowania układu sercowo-naczyniowego, parametrów hematologicznych oraz stężenia elektrolitów.^{1 2}

Sposób podania

W celu uniknięcia miejscowej martwicy w miejscu podania, terlipresyna musi być podawana wyłącznie drogą dożylną.^{3 4 5 6}

Monitorowanie podczas leczenia

Podczas leczenia terlipresyną należy regularnie monitorować:

• ciśnienie tętnicze krwi
• czynność serca (tętno)
• wysycenie krwi tlenem (saturację)
• stężenie elektrolitów w surowicy (szczególnie sodu i potasu)
• równowagę płynów

^{7 8 9}

Grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Terlipresyna powinna być stosowana ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:^{10 11 12}

• Nadciśnienie tętnicze (szczególnie nieleczone skutecznie)
• Zaburzenia rytmu serca
• Choroby naczyń mózgowych, wieńcowych lub naczyń obwodowych
• Ostry zespół wieńcowy, choroba wieńcowa lub przebyty zawał mięśnia sercowego
• Niewydolność serca
• Przewlekła niewydolność nerek
• Astma oskrzelowa lub inne zaburzenia układu oddechowego
• Wstrząs septyczny (szczególnie z niskim rzutem serca)
• Drgawki w wywiadzie

Terlipresyny nie należy podawać pacjentom we wstrząsie septycznym z niskim rzutem serca.^{13 14}

Zaburzenia elektrolitowe

Terlipresyna wykazuje słabe działanie antydiuretyczne (tylko 3% efektu antydiuretycznego naturalnej wazopresyny), dlatego pacjentów z wywiadem dotyczącym zaburzeń metabolizmu elektrolitów należy monitorować w celu wykrycia ewentualnej hiponatremii i hipokaliemii.^{15 16}

Torsade de pointes

Podczas badań klinicznych i po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. W większości przypadków u pacjentów występowały czynniki predysponujące, takie jak:^{17 18 19}

• wyjściowe wydłużenie odstępu QT
• zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia)
• jednoczesne stosowanie leków powodujących wydłużenie odstępu QT

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania terlipresyny u pacjentów:

• z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie
• z zaburzeniami równowagi elektrolitowej
• przyjmujących jednocześnie leki mogące powodować wydłużenie odstępu QT, takie jak:
  • leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
  • erytromycyna
  • niektóre leki przeciwhistaminowe
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• stosujących leki mogące powodować hipokaliemię lub hipomagnezemię (np. niektóre leki moczopędne)

^{20 21 22}

Martwica skóry

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłoszono przypadki niedokrwienia i martwicy skóry niezwiązanych z miejscem wstrzyknięcia. U pacjentów z obwodowym nadciśnieniem żylnym lub chorobliwą otyłością występuje większa skłonność do tej reakcji. W związku z tym należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania terlipresyny u tych pacjentów.^{23 24 25}

Szczególne ostrzeżenia dotyczące stosowania terlipresyny w zespole wątrobowo-nerkowym

Przed zastosowaniem terlipresyny w leczeniu zespołu wątrobowo-nerkowego (HRS) należy potwierdzić, że pacjent ma ostrą, czynnościową niewydolność nerek, która nie reaguje na odpowiednie leczenie zwiększające objętość osocza.^{26 27}

Zdarzenia sercowo-naczyniowe

U pacjentów z zespołem wątrobowo-nerkowym (HRS) leczonych terlipresyną występuje większe ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego, takich jak niedokrwienie mięśnia sercowego, arytmia, niedokrwienie jelit lub przeciążenie układu krążenia. W związku z tym, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania terlipresyny u pacjentów z chorobami serca lub niedokrwieniem jelit w wywiadzie.²⁸

Pacjenci leczeni terlipresyną z zespołem wątrobowo-nerkowym (HRS) powinni być ściśle monitorowani w celu wykrycia wczesnych oznak:

• niedokrwienia lub niewydolności serca
• arytmii
• niedokrwienia jelit

²⁹

Ponadto, ponieważ większość pacjentów z zespołem wątrobowo-nerkowym (HRS) jest leczona jednocześnie albuminą, pacjenci powinni być również ściśle monitorowani w celu wykrycia jak najwcześniejszych objawów przeciążenia układu krążenia.³⁰

Zaburzenia czynności nerek

Należy unikać stosowania terlipresyny u pacjentów z zaawansowanym zaburzeniem czynności nerek, tj. z wyjściowym stężeniem kreatyniny w surowicy ≥ 442 μmoL/l (5,0 mg/dL), leczonych terlipresyną z powodu zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1, chyba że przewidywane korzyści z leczenia przewyższają ryzyko. W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszoną skuteczność w ustępowaniu zespołu wątrobowo-nerkowego, zwiększone ryzyko występowania działań niepożądanych i zwiększoną śmiertelność w tej grupie pacjentów.^{31 32}

Zaburzenia czynności wątroby

Należy unikać stosowania terlipresyny u pacjentów z ciężką chorobą wątroby, zdefiniowaną jako stan ostry, nałożony na przewlekłą niewydolność wątroby (Acute-on-Chronic Liver Failure, ACLF) stopnia 3 i (lub) z liczbą punktów w skali MELD (Model for End-stage Liver Disease) wynoszącą ≥ 39, leczonych terlipresyną z powodu zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1, chyba że przewidywane korzyści z leczenia przewyższają ryzyko. W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszoną skuteczność w ustępowaniu zespołu wątrobowo-nerkowego, zwiększone ryzyko niewydolności oddechowej i zwiększoną śmiertelność w tej grupie pacjentów.^{33 34}

Zdarzenia ze strony układu oddechowego

U pacjentów leczonych terlipresyną z powodu zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1 zgłaszano przypadki niewydolności oddechowej zakończonej zgonem, w tym niewydolność oddechową spowodowaną przeciążeniem objętościowym płynami.^{35 36}

Pacjentów, u których wystąpiły trudności z oddychaniem lub nasilenie choroby układu oddechowego, należy ustabilizować przed podaniem pierwszej dawki terlipresyny.^{37 38}

Należy zachować ostrożność podczas podawania terlipresyny jednocześnie z albuminą ludzką stosowaną jako standardowe leczenie zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1. W razie wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych niewydolności oddechowej lub przeciążenia objętościowego płynami, należy rozważyć zmniejszenie dawki albuminy ludzkiej. Jeśli objawy ze strony układu oddechowego są ciężkie lub nie ustępują, należy przerwać leczenie terlipresyną.^{39 40}

Posocznica i wstrząs septyczny

U pacjentów leczonych terlipresyną z powodu zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1 zgłaszano przypadki posocznicy i (lub) wstrząsu septycznego, w tym przypadki zakończone zgonem. Pacjentów należy codziennie monitorować w celu wykrycia wszelkich objawów przedmiotowych lub podmiotowych, które mogą wskazywać na rozwój zakażenia.^{41 42}

Szczególne populacje pacjentów

Dzieci i osoby w podeszłym wieku

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia dzieci, młodzieży i osób w podeszłym wieku, zwłaszcza powyżej 70 lat, ponieważ doświadczenie w tych grupach wiekowych jest ograniczone. Nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności, aby można było określić zalecane dawkowanie w tych grupach pacjentów.^{43 44 45 46}

Pacjenci z hipowolemią

U pacjentów z hipowolemią często występuje nasilone zwężenie naczyń oraz nietypowe reakcje ze strony serca. W nagłych przypadkach, wymagających natychmiastowego leczenia, przed odesłaniem pacjenta do szpitala należy rozważyć objawy hipowolemii.^{47 48}

Kobiety w ciąży

Podczas ciąży terlipresynę należy stosować tylko w przypadku zdecydowanej konieczności i zawsze pod ścisłą kontrolą lekarską.⁴⁹

Informacje o zawartości sodu

Produkty lecznicze zawierające terlipresynę zawierają sód. Ilość sodu w ampułkach z terlipresyną przedstawia się następująco:

Zawartość sodu należy wziąć pod uwagę u pacjentów stosujących dietę niskosodową.^{50 51 52 53}