Przedawkowanie
Prydynol

Przedawkowanie prydynolu, substancji o działaniu przeciwcholinergicznym stosowanej m.in. w preparatach Myditin (3,02 mg prydynolu mezylanu) oraz Pridinol Zentiva (5 mg prydynolu chlorowodorku), prowadzi do objawów atropinowych obejmujących układ nerwowy, krążenia, pokarmowy, moczowy oraz wzrokowy. Klinicznie obserwuje się rozszerzenie źrenic (mydriaza), zaburzenia akomodacji, suchość błon śluzowych, tachykardię, hipotensję, niedrożność porażenną jelit, zatrzymanie moczu oraz objawy neuropsychiatryczne od pobudzenia po psychozy i omamy. Nasilenie objawów koreluje z dawką i indywidualną wrażliwością, przy czym preparat Pridinol Zentiva wiąże się z wyższym ryzykiem poważnych powikłań niż Myditin. Występują trzy stopnie przedawkowania: łagodne (suchość błon, rozszerzenie źrenic, tachykardia), umiarkowane (dodatkowo wzrost ciśnienia śródgałkowego, hipotensja, upośledzenie funkcji poznawczych) oraz ciężkie (pełne spektrum objawów, w tym niedrożność jelit i zaburzenia psychiczne).

Przedawkowanie prydynolu

Przedawkowanie substancji czynnej prydynol może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów klinicznych o charakterze atropinowym, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Prydynol, jako substancja przeciwcholinergiczna, stosowana w preparatach takich jak Myditin czy Pridinol Zentiva, przy przyjęciu w dawkach przekraczających zalecane, powoduje nasilenie działania antycholinergicznego, co stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.1

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania prydynolu wynikają z jego działania przeciwcholinergicznego i mają charakter atropinowy. Spektrum objawów klinicznych obejmuje zaburzenia funkcjonowania wielu układów organizmu – od układu nerwowego, przez układ krążenia, po układ pokarmowy i moczowy.2

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka
Układ wzrokowy Rozszerzenie źrenic (mydriaza)
Zaburzenia akomodacji
Nieostre widzenie
Wzrost ciśnienia śródgałkowego
Zaburzenia widzenia mogą być pierwszym objawem przedawkowania
Błony śluzowe Suchość błon śluzowych Dotyczy jamy ustnej, gardła, nosa
Układ pokarmowy Niedrożność porażenna jelit Prowadzi do braku perystaltyki i zatrzymania pasażu treści pokarmowej
Układ moczowy Zatrzymanie moczu Może wymagać cewnikowania pęcherza moczowego
Układ sercowo-naczyniowy Przyśpieszenie czynności serca (tachykardia)
Obniżenie ciśnienia tętniczego (hipotensja)
Zaburzenia hemodynamiczne mogą prowadzić do niewydolności krążenia
Ośrodkowy układ nerwowy Upośledzenie sprawności intelektualnej
Pobudzenie psychoruchowe
Psychozy
Omamy
Od łagodnych zaburzeń świadomości do pełnoobjawowych psychoz

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania prydynolu wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego, obejmującego zarówno działania zmierzające do eliminacji substancji z organizmu, jak i leczenie objawowe.3

Eliminacja prydynolu z organizmu

W przypadku ostrego przedawkowania prydynolu u pacjenta przytomnego może zachodzić konieczność przeprowadzenia płukania żołądka w celu eliminacji niewchłoniętej jeszcze substancji.4

Leczenie podtrzymujące

Konieczne jest zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych pacjenta, w tym monitorowanie i wspomaganie układu krążenia oraz oddechowego. Należy prowadzić stałą kontrolę parametrów hemodynamicznych i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.5

Farmakoterapia specyficzna

W leczeniu przedawkowania prydynolu stosuje się fizostygminęinhibitor acetylocholinesterazy, który przechodzi przez barierę krew-mózg i znosi objawy atropinowe. Fizostygminę podaje się w dawce 1-2 mg.6

W przypadku preparatu Myditin rekomenduje się powolne podawanie dożylne salicylanu fizostygminy, jeśli nasilenie objawów przedawkowania tego wymaga.7

Różnicowanie nasilenia objawów

Objawy przedawkowania prydynolu mogą mieć różne nasilenie w zależności od przyjętej dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta. W przypadku preparatu Pridinol Zentiva, zawierającego 5 mg prydynolu chlorowodorku, ryzyko poważnych objawów przedawkowania jest wyższe niż w przypadku Myditinu zawierającego 3,02 mg prydynolu (w postaci 4 mg prydynolu mezylanu).8 9

Objawy przedawkowania według nasilenia
  • Łagodne przedawkowanie – suchość błon śluzowych, rozszerzenie źrenic, nieostre widzenie, tachykardia
  • Umiarkowane przedawkowanie – nasilone objawy łagodnego przedawkowania oraz zaburzenia akomodacji, wzrost ciśnienia śródgałkowego, hipotensja, upośledzenie sprawności intelektualnej
  • Ciężkie przedawkowanie – wszystkie powyższe objawy oraz niedrożność porażenna jelit, zatrzymanie moczu, pobudzenie psychoruchowe, psychozy, omamy

10

Zapobieganie przedawkowaniu

Zapobieganie przedawkowaniu prydynolu obejmuje ścisłe przestrzeganie zalecanego dawkowania oraz monitorowanie pacjentów z grup zwiększonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek oraz osoby przyjmujące inne leki o działaniu przeciwcholinergicznym.11 12

Należy szczególnie ostrożnie podchodzić do preparatów prydynolu u pacjentów, którzy mogą mieć trudności w przestrzeganiu zaleceń dotyczących dawkowania, np. z zaburzeniami poznawczymi. W takich przypadkach wskazane jest zapewnienie nadzoru nad przyjmowaniem leków przez pacjenta.13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl