Działania niepożądane
Prydynol

Prydynol, stosowany w formie mezylanu (Myditin) oraz chlorowodorku (Pridinol Zentiva), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków o działaniu przeciwcholinergicznym. Działania te obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, niestabilny chód, bóle głowy, zaburzenia koordynacji i mowy), układu pokarmowego (suchość w jamie ustnej, nudności, ból brzucha, biegunka), narządu wzroku (przemijające zaburzenia widzenia, rozszerzenie źrenic, ryzyko przełomu jaskrowo-rzęskowego), układu sercowo-naczyniowego (początkowa bradykardia, następnie tachykardia, arytmie, zapaść krążeniowa) oraz układu moczowego (zaburzenia mikcji, ostre zatrzymanie moczu u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma objawami o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych powikłań, takich jak przełom jaskrowo-rzęskowy, zapaść krążeniowa oraz ostre zatrzymanie moczu, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Działania niepożądane prydynolu

Prydynol, występujący w lekach takich jak Myditin (w postaci mezylanu) oraz Pridinol Zentiva (w postaci chlorowodorku), może wywoływać szereg działań niepożądanych u pacjentów. Działania te są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z przyjętymi standardami medycznymi. W przypadku stosowania prydynolu w zalecanych dawkach terapeutycznych, działania niepożądane występują rzadko lub niezbyt często i zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku.1

Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia działań niepożądanych podczas jednoczesnego stosowania prydynolu z innymi lekami o działaniu przeciwcholinergicznym, co może nasilać profil działań niepożądanych.2

Przy stosowaniu produktu Pridinol Zentiva warto zauważyć, że objawy niepożądane związane z dawkami terapeutycznymi mogą przypominać te występujące przy przedawkowaniu, choć zazwyczaj mają łagodniejszy przebieg i wymagają jedynie korekty dawkowania.3

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Dla prawidłowej interpretacji częstości występowania działań niepożądanych stosuje się następującą klasyfikację:4

  • Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

5

Częstość występowania działań niepożądanych dla leku Myditin została oszacowana na podstawie prospektywnego niekontrolowanego badania klinicznego z udziałem 1369 pacjentów. W przypadku spontanicznych zgłoszeń działań niepożądanych częstość nie może być określona ze względu na brak rzeczywistej wartości referencyjnej i są one klasyfikowane jako „częstość nieznana”.6

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane układu nerwowego

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego występują zawroty głowy i niestabilny chód, które mogą pojawić się jako jedne z objawów przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami przeciwcholinergicznymi.7 Do innych działań niepożądanych ze strony układu nerwowego o częstości nieznanej należą bóle głowy, zaburzenia mowy, zaburzenia uwagi, zaburzenia koordynacji, zaburzenia smaku, drżenie oraz parestezje.8

W przypadku Pridinol Zentiva bóle i zawroty głowy występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000).9

Działania niepożądane układu pokarmowego

W zakresie układu pokarmowego prydynol może powodować suchość w jamie ustnej, która może wystąpić szczególnie podczas równoczesnego stosowania z innymi lekami przeciwcholinergicznymi.10 Inne działania niepożądane z częstością nieznaną obejmują nudności, ból brzucha, biegunkę oraz wymioty.11

Według danych dla leku Pridinol Zentiva, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej występują często (≥1/100 do <1/10).12

Działania niepożądane dotyczące narządu wzroku

Prydynol może wywoływać przemijające zaburzenia widzenia, w tym rozszerzenie źrenic, trudności z akomodacją, nadwrażliwość na światło oraz niewielki wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.13

Do działań niepożądanych dotyczących narządu wzroku o częstości nieznanej należą również zaburzenia akomodacji, zaburzenia widzenia oraz poważne powikłanie w postaci przełomu jaskrowo-rzęskowego w jaskrze z zamkniętym kątem przesączania.14

Działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego

W zakresie układu sercowo-naczyniowego prydynol może powodować początkowo bradykardię, a następnie tachykardię.15 Inne działania niepożądane o częstości nieznanej obejmują arytmię, zapaść krążeniową oraz niedociśnienie.16

Działania niepożądane układu moczowo-płciowego

Prydynol może wywoływać zaburzenia mikcji, które mogą pojawić się jako jeden z objawów, szczególnie podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami przeciwcholinergicznymi.17 W przypadku działań niepożądanych o częstości nieznanej obserwowano również ostre zatrzymanie moczu u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego.18

Reakcje alergiczne i skórne

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują reakcje nadwrażliwości takie jak świąd alergiczny, rumień, obrzęk błony śluzowej oraz duszność.19 Ponadto, przy stosowaniu prydynolu mogą wystąpić zaczerwienienie i suchość skóry.20

W przypadku Pridinol Zentiva, wysypka skórna jest opisywana jako rzadkie działanie niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000).21

Zaburzenia psychiczne

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić niepokój, lęk, depresja oraz halucynacje.22

Inne działania niepożądane

Do innych działań niepożądanych o częstości nieznanej należą osłabienie mięśni w zakresie układu mięśniowo-szkieletowego oraz zmęczenie, astenia i uczucie gorąca w zakresie zaburzeń ogólnych.23

W przypadku Pridinol Zentiva, niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) mogą wystąpić ropne zapalenia ślinianek w wyniku zahamowania wydzielania śliny.24

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie prydynolu wiąże się z pewnymi szczególnymi zagrożeniami, które wymagają ostrożności i monitorowania ze strony lekarza prowadzącego.

Zagrożenia dla układu sercowo-naczyniowego

Szczególnie niebezpieczne mogą być działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego, takie jak zapaść krążeniowa i arytmie, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.25 Zmienny wpływ na rytm serca (początkowo bradykardia, następnie tachykardia) może być szczególnie niebezpieczny u pacjentów z istniejącymi chorobami serca.

Zagrożenia dla narządu wzroku

Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem prydynolu jest możliwość wystąpienia przełomu jaskrowo-rzęskowego u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, co stanowi stan nagły w okulistyce i wymaga pilnej interwencji.26 Ponadto, zaburzenia widzenia mogą zwiększać ryzyko wypadków, szczególnie u osób starszych.

Zagrożenia dla układu moczowego

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, ze względu na ryzyko ostrego zatrzymania moczu, które stanowi stan wymagający pilnej interwencji urologicznej.27

Zagrożenia dla układu nerwowego i psychicznego

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy może objawiać się zaburzeniami koordynacji, zawrotami głowy i niestabilnym chodem, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.28 Ponadto, wystąpienie halucynacji stanowi potencjalnie niebezpieczne działanie niepożądane, które może prowadzić do zaburzeń zachowania.29

Reakcje alergiczne

Występujące niezbyt często reakcje nadwrażliwości, szczególnie te objawiające się obrzękiem błony śluzowej i dusznością, mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz interwencji medycznej.30

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, niestabilny chód Bardzo rzadko (Myditin)
Rzadko (Pridinol Zentiva)
Może zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
Bóle głowy Częstość nieznana (Myditin)
Rzadko (Pridinol Zentiva)
Mogą wymagać dostosowania dawki
Zaburzenia uwagi, zaburzenia koordynacji Częstość nieznana Mogą upośledzać codzienne funkcjonowanie
Drżenie, parestezje, zaburzenia smaku, zaburzenia mowy Częstość nieznana Mogą wpływać na jakość życia pacjenta
Zaburzenia oka Rozszerzenie źrenic, trudności z akomodacją Niezbyt często Przemijające zaburzenia widzenia
Nadwrażliwość na światło Niezbyt często Może wymagać unikania jasnego światła
Przełom jaskrowo-rzęskowy w jaskrze z zamkniętym kątem przesączania Częstość nieznana Stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji okulistycznej
Zaburzenia serca i naczyń Bradykardia, następnie tachykardia Niezbyt często Zmienne działanie chronotropowe
Arytmia Częstość nieznana Może wymagać monitorowania kardiologicznego
Zapaść krążeniowa, niedociśnienie Częstość nieznana Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
Zaburzenia żołądka i jelit Suchość w jamie ustnej Często (Pridinol Zentiva)
Niezbyt często (Myditin)
Objaw typowo antycholinergiczny, może prowadzić do pragnienia
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Często (Pridinol Zentiva) Ogólne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
Zaparcia Niezbyt często Może wymagać modyfikacji diety lub stosowania środków przeczyszczających
Nudności, ból brzucha, biegunka, wymioty Częstość nieznana Mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia mikcji Niezbyt często Mogą objawiać się jako trudności w oddawaniu moczu
Ostre zatrzymanie moczu w łagodnym rozroście gruczołu krokowego Częstość nieznana Stan nagły wymagający pilnej interwencji urologicznej
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (świąd alergiczny, rumień, obrzęk błony śluzowej) Niezbyt często Reakcje alergiczne wymagające odstawienia leku
Duszność w przebiegu reakcji nadwrażliwości Niezbyt często Potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zaburzenia psychiczne Niepokój Rzadko Może nasilać istniejące zaburzenia lękowe
Lęk, depresja Rzadko Może wymagać konsultacji psychiatrycznej
Halucynacje Rzadko Poważne zaburzenie percepcji wymagające odstawienia leku
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Osłabienie mięśni Częstość nieznana Może upośledzać mobilność i zwiększać ryzyko upadków
Zaburzenia skóry Zaczerwienienie i suchość skóry Niezbyt często Typowy objaw antycholinergiczny
Wysypka Rzadko (Pridinol Zentiva) Objaw skórnej reakcji alergicznej
Zaburzenia ogólne Zmęczenie, astenia Częstość nieznana Mogą upośledzać codzienne funkcjonowanie
Uczucie gorąca Częstość nieznana Objaw dyskomfortu termicznego
Zakażenia Ropne zapalenia ślinianek Niezbyt często (Pridinol Zentiva) Wynik zahamowania wydzielania śliny, wymaga leczenia przeciwbakteryjnego

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych po zastosowaniu prydynolu, zalecane jest wdrożenie następujących działań:31

  • Zmniejszenie dawki leku – często wystarczające przy łagodnych działaniach niepożądanych
  • Odstawienie leku – konieczne w przypadku ciężkich działań niepożądanych lub reakcji nadwrażliwości
  • Leczenie objawowe – w zależności od rodzaju i nasilenia objawów niepożądanych
  • Pilna interwencja medyczna – w przypadku zagrażających życiu działań niepożądanych, takich jak zapaść krążeniowa, przełom jaskrowy czy ostre zatrzymanie moczu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.32

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl