Właściwości farmakodynamiczne
Nefopam

Właściwości farmakodynamiczne nefopamu

Nefopam jest substancją czynną należącą do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbólowe – inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, oznaczoną kodem ATC: N02BG06. Pod względem chemicznym nefopam jest pochodną difenhydraminy, otrzymywaną przez cyklizację orfenadryny. Ze względu na to pokrewieństwo strukturalne, podobnie jak jego prekursory, nefopam wykazuje właściwości antycholinergiczne.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania nefopamu nie został w pełni wyjaśniony. Przeprowadzone badania farmakologiczne nie pozwalają na precyzyjne opisanie jego mechanizmu działania.² Wiadomo jednak, że nefopam jest silnym inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Przypuszcza się, że punktem uchwytu działania nefopamu są zstępujące drogi serotoninergiczne.³

Nefopam stymuluje zstępujące szlaki serotoninergiczne, modulując odczuwanie bólu. Hamuje reabsorpcję mediatorów synaptosomalnych, takich jak noradrenalina, dopamina, 5-hydroksytryptofan i GABA. Dodatkowo stymuluje uwalnianie dopaminy i GABA w mózgu.⁴

Siła działania przeciwbólowego

Nefopam jest nienarkotycznym lekiem przeciwbólowym o sile działania słabszej od morfiny, ale silniejszej od kwasu acetylosalicylowego. Po podaniu doustnym siła działania przeciwbólowego nefopamu odpowiada ⅓ siły działania równoważnej wagowo dawki morfiny (zakres 0,18-0,56) lub jest 8,4-10,4 razy większa niż przy zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego. W przypadku dawek przekraczających 300 mg, krzywa działania przeciwbólowego ulega spłaszczeniu.⁵

Porównanie z innymi lekami przeciwbólowymi

Nefopam różni się całkowicie od innych działających ośrodkowo leków przeciwbólowych, takich jak morfina, kodeina, pentazocyna i propoksyfen. Nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych i jego działanie nie jest hamowane przez nalokson. W przeciwieństwie do opioidów, nefopam nie powoduje depresji oddechowej, co zostało potwierdzone w badaniach klinicznych.^{6 7}

Dodatkowe efekty farmakodynamiczne

W wyższych dawkach nefopam wykazuje również działanie cholinolityczne, przeciwhistaminowe oraz miejscowo znieczulające. Na skutek zwiększenia stężenia endogennych katecholoamin w szczelinach synaptycznych wywołuje działanie chronotropowo i inotropowo-dodatnie. Po dożylnym podaniu nefopamu w dawce 0,3 mg/kg masy ciała obserwowano wzrost średniego ciśnienia tętniczego o 13%, zaś pojemności minutowej serca o 10%.⁸

Wpływ nefopamu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie został dokładnie określony. Wiadomo, że może on powodować zarówno pobudzenie i euforię, jak również działanie sedatywne. Nie ustalono dotychczas, czy efekty te są zależne od przyjętej dawki.⁹

Brak niektórych działań typowych dla leków przeciwbólowych

Nefopam nie wykazuje właściwości przeciwgorączkowych ani przeciwzapalnych. Nie hamuje syntezy prostaglandyn in vitro.^{10 11}

Substancja może natomiast wpływać na obniżenie temperatury ciała po wysiłku fizycznym, co prawdopodobnie wynika z silnego działania wzmagającego pocenie się i parowanie potu z powierzchni ciała.¹²

Wpływ na układ pokarmowy

Nefopam nie działa zapierająco, może natomiast powodować opóźnienie opróżniania żołądka.¹³

Potencjał uzależniający

W literaturze medycznej zgłoszono kilka przypadków uzależnienia od nefopamu, jednak ogólny potencjał uzależniający substancji jest znacznie niższy niż w przypadku opioidowych leków przeciwbólowych.¹⁴