Dawkowanie i sposób podawania
Metadon

Dawkowanie i sposób podawania metadonu

Metadon jest substancją stosowaną w leczeniu substytucyjnym uzależnienia od opioidów, którego dawkowanie wymaga szczególnej uwagi klinicznej i indywidualnego dostosowania do potrzeb pacjenta. Należy bezwzględnie przestrzegać krajowych wytycznych dotyczących dawkowania, które mogą różnić się od przedstawionych poniżej schematów.^{1 2}

Zasady ogólne dawkowania

Metadon podawany jest wyłącznie doustnie i pod nadzorem lekarza lub osoby wyznaczonej przez lekarza. Nie wolno podawać metadonu we wstrzyknięciach. Pacjent przyjmuje produkt leczniczy natychmiast po odmierzeniu odpowiedniej dawki przez personel medyczny. Dawka leku nie może być nigdy odmierzana przez samego pacjenta.^{3 4}

Produkt leczniczy można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków. W przypadku koncentratu do sporządzania roztworu doustnego (Misyo), produkt powinien być odpowiednio rozcieńczony przed podaniem przez wykwalifikowany personel medyczny.^{5 6}

Dawkowanie u dorosłych

Dawka metadonu ustalana jest indywidualnie na podstawie występowania objawów odstawiennych oraz samopoczucia pacjenta. Zasadniczo celem leczenia podtrzymującego jest stosowanie najmniejszej możliwej skutecznej dawki.^{7 8}

Dawka początkowa

Zazwyczaj dawka początkowa metadonu wynosi od 10 do 30 mg. U pacjentów, którzy w ostatnim czasie nie stosowali opioidów, pierwsza dawka nie powinna przekraczać 10-20 mg. W przypadkach wysokiej tolerancji na opioidy, dawka początkowa może wynosić od 25 do 40 mg.^{9 10 11}

Po podaniu pierwszej dawki, pacjenta należy obserwować przez pierwsze 3-4 godziny, monitorując potencjalne objawy przedawkowania. Jeśli takie objawy wystąpią, należy kontynuować obserwację co 15 minut. W przypadku zapadnięcia pacjenta w śpiączkę, konieczne jest podanie naloksonu w przedłużonej infuzji.¹²

Dawka podtrzymująca

W trakcie ustalania dawki podtrzymującej zaleca się zwiększanie dawki każdorazowo maksymalnie o 10 mg. Nie należy zwiększać dawki o więcej niż 20 mg tygodniowo. W większości przypadków dawka podtrzymująca wymagana do skutecznego i bezpiecznego leczenia wynosi 60-120 mg na dobę, choć niektórzy pacjenci mogą wymagać większych dawek.^{13 14}

Metadon zwykle podaje się raz na dobę. Częstsze podawanie wiąże się z ryzykiem kumulacji i przedawkowania produktu. Maksymalna zalecana dawka, którą należy stosować rzadko, wynosi 150 mg na dobę (chyba że krajowe przepisy zalecają inaczej). Powodem tego ograniczenia jest zwiększona częstość występowania wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i przypadków zatrzymania krążenia przy wyższych zakresach dawek.^{15 16}

Przejście z innego leczenia

Jeśli pacjent jest jednocześnie leczony produktem zawierającym agonistę lub antagonistę (np. buprenorfinę), dawkę tego produktu należy stopniowo zmniejszać podczas rozpoczynania leczenia metadonem. Jeśli planowane jest przerwanie stosowania metadonu i przejście na podjęzykowe stosowanie buprenorfiny (zwłaszcza w skojarzeniu z naloksonem), dawkę metadonu należy zmniejszyć początkowo do 30 mg na dobę w celu uniknięcia objawów odstawienia indukowanych przez podanie buprenorfiny lub buprenorfiny i naloksonu.^{17 18}

Zakończenie leczenia

Zakończenie leczenia metadonem musi zawsze przebiegać bardzo stopniowo, poprzez zmniejszanie dawki o 5-10 mg w cotygodniowych etapach, na przestrzeni kilku tygodni do kilku miesięcy. W okresie stopniowego zmniejszania dawki koniecznie należy zwracać uwagę na jakikolwiek nawrót objawów odstawiennych, które wymagają powrotu do poprzedniej dawki, oraz na każde wznowienie zachowań typowych dla uzależnionych.^{19 20}

Dawkowanie w grupach specjalnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) zaleca się zmniejszenie dawki metadonu. W tej grupie wiekowej lek może powodować splątanie, dlatego zaleca się uważne monitorowanie pacjentów.^{21 22}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu metadonu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Odstępy pomiędzy dawkami powinny być wydłużone do co najmniej 32 godzin, jeśli szybkość przesączania kłębuszkowego (GFR) wynosi 10-50 ml/min oraz do co najmniej 36 godzin, jeśli GFR jest mniejsza niż 10 ml/min.^{23 24}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu metadonu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ metabolizm metadonu u tych pacjentów zachodzi wolniej niż u pacjentów zdrowych. O ile nie ma przeciwwskazań, metadon należy podawać w dawce mniejszej niż zwykła zalecana dawka, a dalsze dawkowanie należy ustalać na podstawie reakcji pacjenta na leczenie.^{25 26}

Dzieci i młodzież

Brak danych dotyczących stosowania metadonu u pacjentów poniżej 18 lat, dlatego nie zaleca się stosowania tego produktu leczniczego u dzieci i młodzieży.^{27 28}

Sposób podawania

Metadon może być stosowany wyłącznie doustnie i pod nadzorem lekarza. Nie wolno podawać go we wstrzyknięciach. Produkt leczniczy Misyo w postaci koncentratu do sporządzania roztworu doustnego należy rozcieńczyć przed użyciem przez wykwalifikowany personel medyczny.^{29 30 31}

Pacjent otrzymuje odpowiednią dawkę leku od lekarza lub osoby wyznaczonej przez lekarza i przyjmuje ją natychmiast. Wymagana ilość jest odmierzana wyłącznie przez lekarza lub osobę przez niego wyznaczoną.^{32 33}

Produkt leczniczy do stosowania w domu musi być przepisany przez lekarza. Nie wolno wydawać recepty na lek do stosowania w domu, jeśli badania i ustalenia lekarskie prowadzą do wniosku, że pacjent zażywa substancje, które są niebezpieczne w skojarzeniu z leczeniem substytucyjnym, biorąc pod uwagę rozwój tolerancji, jeśli nie została jeszcze osiągnięta stabilna dawka podtrzymująca lub jeśli pacjent nadużywa substancji.^{34 35}

Uwagi szczególne dotyczące zawartości sorbitolu

Należy pamiętać, że produkty lecznicze zawierające sorbitol (Methadone hydrochloride INN-FARM, Misyo) mogą wpływać na biodostępność metadonu u niektórych osób. U tych pacjentów zamiana preparatu zawierającego sorbitol na inny preparat metadonu niezawierający tej substancji może spowodować istotne klinicznie zmiany stężenia metadonu w osoczu krwi. Zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku konieczności zmiany produktu, szczególnie u pacjentów przyjmujących wysokie dawki produktu w leczeniu podtrzymującym oraz monitorowanie stanu klinicznego pacjenta podczas zmiany produktu.^{36 37}

Szczegółowa tabela dawkowania metadonu

^38
39
40

Zalecenia dodatkowe

Leczenie substytucyjne metadonem powinno być przepisywane przez lekarza doświadczonego w leczeniu pacjentów uzależnionych od opioidów (opiatów), najlepiej w ośrodkach specjalizujących się w leczeniu uzależnienia od opioidów.^{41 42}

Lekarze muszą znać i stosować się do aktualnie obowiązujących przepisów i zaleceń zawartych w wytycznych dotyczących leczenia pacjentów uzależnionych od opioidów, łącznie z integrującą terapią psychospołeczną oraz strategiami modyfikacji zachowania, służącymi osiągnięciu optymalnych wyników leczenia.⁴³

W przypadku stosowania Methadone Hydrochloride Molteni w leczeniu uzależnień od heroiny i morfiny, dawkowanie należy skorelować z programem detoksykacji oraz dostosować do stopnia uzależnienia pacjenta.⁴⁴