Działania niepożądane
Lewotyroksyna sodowa
Lekarz powinien być świadomy, że działania niepożądane lewotyroksyny sodowej wynikają głównie z przedawkowania lub przekroczenia indywidualnej tolerancji, manifestując się objawami nadczynności tarczycy. Najczęstsze powikłania dotyczą układu sercowo-naczyniowego i obejmują tachykardię, migotanie przedsionków, kołatanie serca, dusznicę bolesną, nadciśnienie tętnicze oraz ryzyko niewydolności serca i zawału mięśnia sercowego. Objawy ze strony układu nerwowego to m.in. ból głowy, drżenie, drgawki oraz rzekomy guz mózgu u dzieci. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę i bóle brzucha. Warto podkreślić, że u pacjentów z chorobami serca ryzyko poważnych powikłań jest szczególnie wysokie, co wymaga ostrożnego dostosowania dawki i ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
- Ogólna charakterystyka działań niepożądanych
- Układowe działania niepożądane
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
- Reakcje nadwrażliwości
- Inne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- Szczególne grupy ryzyka
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Ogólna charakterystyka działań niepożądanych
Lewotyroksyna sodowa może wywoływać działania niepożądane głównie w przypadku przekroczenia indywidualnej granicy tolerancji lub przedawkowania. Większość objawów niepożądanych wynika z nadmiernego działania hormonalnego i odzwierciedla objawy kliniczne nadczynności tarczycy, szczególnie gdy dawka na początku leczenia jest zwiększana zbyt szybko.12
Przy prawidłowym stosowaniu i monitorowaniu parametrów klinicznych oraz laboratoryjnych, działania niepożądane związane z terapią lewotyroksyną występują rzadko. W przypadku pojawienia się objawów niepożądanych zazwyczaj ustępują one po zmniejszeniu dawki lub okresowym odstawieniu leku.34
Układowe działania niepożądane
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Układ sercowo-naczyniowy jest szczególnie wrażliwy na nadmierne stężenie hormonów tarczycy. Do najczęstszych objawów niepożądanych należą:56
- Zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków, skurcze dodatkowe)
- Tachykardia
- Kołatanie serca
- Dusznica bolesna/dolegliwości dławicowe
- Nadciśnienie tętnicze
- Niewydolność serca
- Zawał mięśnia sercowego
78
Szczególnie u pacjentów z zaburzeniami serca, działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego mogą zagrażać życiu.9
Zaburzenia układu nerwowego
Typowe objawy ze strony układu nerwowego obejmują:1011
- Ból głowy
- Drżenie
- Drgawki
- Rzekomy guz mózgu (szczególnie u dzieci)
12
Zaburzenia psychiczne
Nadmiar lewotyroksyny może powodować pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego z objawami takimi jak:1314
- Niepokój
- Pobudzenie
- Bezsenność
- Niepokój ruchowy
1516
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą obejmować:1718
- Bóle brzucha
- Nudności
- Wymioty
- Biegunka
- Wzmożony apetyt
19
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Objawy skórne mogą wystąpić zarówno jako efekt nadczynności tarczycy jak i w wyniku reakcji nadwrażliwości:2021
- Nadmierne pocenie się
- Obrzęk naczynioruchowy
- Wysypka
- Pokrzywka
- Łysienie u dzieci
22
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego możliwe są następujące objawy:2324
- Osłabienie mięśni
- Kurcze mięśni
- Osteoporoza (przy stosowaniu dawek supresyjnych lewotyroksyny, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, podczas długotrwałego leczenia)
- Przedwczesne zarastanie nasad kości u dzieci
25
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Działania niepożądane związane z układem endokrynologicznym i metabolizmem:2627
- Nadczynność tarczycy (przy przedawkowaniu)
- Zmniejszenie masy ciała
- Zaburzenia miesiączkowania
28
Reakcje nadwrażliwości
W przypadku nadwrażliwości na składniki preparatu lewotyroksyny mogą wystąpić:2930
- Reakcje alergiczne skórne (wysypka, pokrzywka)
- Zaburzenia związane z układem oddechowym (duszność)
- Obrzęk naczynioruchowy
- W pojedynczych przypadkach wstrząs anafilaktyczny
31
Inne działania niepożądane
Dodatkowo mogą wystąpić:3233
- Uderzenia gorąca/zaczerwienienie
- Gorączka
- Nietolerancja wysokiej temperatury (szczególnie u dzieci)
- Zmęczenie
- Ścieśnienie czaszki u niemowląt
34
Tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lewotyroksyny sodowej wraz z częstością ich występowania:
| Klasyfikacja układowa | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, wysypka skórna, świąd, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne | Nieznana |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nadczynność tarczycy, przełom tarczycowy | Często – Nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Wzmożony apetyt, utrata masy ciała, osteoporoza (przy dawkach supresyjnych) | Nieznana |
| Zaburzenia psychiczne | Niepokój, pobudzenie, bezsenność, nerwowość | Bardzo często – Nieznana |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy, drżenie, drgawki, rzekomy guz mózgu (u dzieci) | Bardzo często – Rzadko |
| Zaburzenia serca | Tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, dusznica bolesna, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | Bardzo często – Nieznana |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca, nadciśnienie tętnicze krwi | Nieznana |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, wymioty, nudności, bóle brzucha | Nieznana |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nadmierne pocenie się, wysypka, pokrzywka, łysienie u dzieci | Nieznana |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni, osłabienie mięśni, osteoporoza, przedwczesne zarastanie nasad kości u dzieci | Nieznana |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Nieregularne miesiączkowanie | Nieznana |
| Wady wrodzone | Ścieśnienie czaszki u niemowląt, kraniostenoza | Nieznana |
| Zaburzenia ogólne | Gorączka, zmęczenie, nietolerancja wysokiej temperatury, obrzęki | Nieznana |
35<sup data-drug="Letrox 100" data-section="Działania niepożądane" title="Ocena działań niepożądanych opiera się na następujących określeniach częstości ich występowania: Bardzo często: ≥ 1/10, Często: ≥ 1/100 do < 1/10, Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100, Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000, Bardzo rzadko: 36
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych zaleca się:3738
- Zmniejszenie dobowej dawki leku lub
- Czasowe odstawienie leku na kilka dni
- Po ustąpieniu objawów niepożądanych ostrożne wznowienie leczenia z dostosowaniem dawkowania
Szczególne grupy ryzyka
Pacjenci z chorobami serca
U pacjentów z chorobami serca sercowo-naczyniowe działania niepożądane mogą być szczególnie niebezpieczne i zagrażać życiu. W tej grupie pacjentów konieczne jest wyjątkowo ostrożne dostosowywanie dawki i rygorystyczne monitorowanie.39
Kobiety po menopauzie
Długotrwałe stosowanie dawek supresyjnych lewotyroksyny, szczególnie u kobiet po menopauzie, zwiększa ryzyko osteoporozy.4041
Dzieci
U dzieci mogą wystąpić specyficzne działania niepożądane, takie jak:4243
- Łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (rzekomy guz mózgu)
- Przedwczesne zarastanie nasad kości długich
- Ścieśnienie czaszki u niemowląt
- Łysienie
- Nietolerancja wysokiej temperatury
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:44
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania