Dawkowanie i sposób podawania
Lewotyroksyna sodowa

Dawkowanie i sposób podawania lewotyroksyny sodowej

Lewotyroksyna sodowa jest syntetycznym odpowiednikiem naturalnego hormonu tarczycy T4 (tyroksyny), stosowanym w leczeniu niedoczynności tarczycy, wola obojętnego, zapobieganiu nawrotom po resekcji wola, jako terapia supresyjna w raku tarczycy oraz w terapii skojarzonej z lekami przeciwtarczycowymi w leczeniu nadczynności tarczycy. Prawidłowe dawkowanie tej substancji jest kluczowe dla skutecznej terapii, a indywidualizacja dawki stanowi podstawę bezpiecznego leczenia.¹

Zasady ogólne dawkowania

Indywidualną dawkę dobową lewotyroksyny należy określić na podstawie wyników badań laboratoryjnych i oceny klinicznej pacjenta. U niektórych pacjentów w trakcie leczenia obserwuje się zwiększone stężenia T4 i fT4, dlatego lepszym parametrem kontrolnym dla dalszej terapii jest wyjściowe stężenie w surowicy hormonu pobudzającego tarczycę (TSH).^{2 3}

Leczenie hormonami tarczycy należy rozpoczynać od małych dawek i zwiększać je stopniowo co 2-4 tygodnie, aż do uzyskania pełnej dawki substytucyjnej.^{4 5}

Szczegółowe dawkowanie w różnych wskazaniach

Dawkowanie lewotyroksyny sodowej jest zróżnicowane w zależności od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz jego stanu klinicznego. Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę dawkowania dla różnych wskazań terapeutycznych:

^{6 7}

Dawkowanie u pacjentów szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów z chorobą wieńcową serca oraz u osób z ciężką lub długotrwałą niedoczynnością tarczycy, leczenie hormonami tarczycy należy rozpoczynać z zachowaniem szczególnej ostrożności:⁸

• Nie należy stosować dawki początkowej większej niż 50 mikrogramów na dobę u pacjentów powyżej 50 roku życia⁹
• Zalecana dawka początkowa to 12,5-25 mikrogramów na dobę¹⁰
• Dawkę należy zwiększać powoli, w dłuższych odstępach czasu (np. o 12,5 mikrogramów co 2 tygodnie)¹¹
• Konieczne jest częste monitorowanie stężenia hormonów tarczycy¹²
• Należy rozważyć stosowanie dawek mniejszych niż optymalne dawki zapewniające pełną substytucję¹³

Pacjenci z chorobą wieńcową

U pacjentów z chorobą wieńcową serca należy stosować dawkę 50 mikrogramów co drugi dzień, a następnie zwiększać ją stopniowo o 50 mikrogramów co drugi dzień, najlepiej w odstępach czterotygodniowych, z częstą kontrolą stężenia hormonów tarczycy.¹⁴

Pacjenci o małej masie ciała i z dużym wolem guzkowym

Z praktyki klinicznej wynika, że pacjentom o małej masie ciała i z dużym wolem guzkowym często wystarczają mniejsze dawki lewotyroksyny.^{15 16}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Wrodzona niedoczynność tarczycy

U noworodków i niemowląt z wrodzoną niedoczynnością tarczycy, w przypadku których ważna jest szybka substytucja, zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mikrogramów na kilogram masy ciała na dobę przez pierwsze 3 miesiące. Następnie dawkę należy dostosować indywidualnie, na podstawie oceny klinicznej oraz stężenia hormonów tarczycy i TSH.^{17 18}

Nabyta niedoczynność tarczycy u dzieci

U dzieci z nabytą niedoczynnością tarczycy, zalecana dawka początkowa wynosi 12,5-50 mikrogramów na dobę. Dawkę należy zwiększać stopniowo, co 2-4 tygodnie, na podstawie oceny klinicznej i stężenia hormonów tarczycy oraz TSH, aż do uzyskania pełnej dawki substytucyjnej.¹⁹

Dawka podtrzymująca we wrodzonej lub nabytej niedoczynności tarczycy u dzieci wynosi zwykle 100-150 mikrogramów na m² powierzchni ciała na dobę.²⁰

Sposób podawania i czas leczenia

Sposób podawania

Całkowitą dawkę dobową lewotyroksyny należy przyjmować rano, na czczo, co najmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem dnia, popijając niewielką ilością płynu (np. pół szklanki wody).^{21 22}

W przypadku dzieci, zwłaszcza niemowląt, tabletek nie należy popijać mlekiem, gdyż może ono zmniejszać wchłanianie leku.²³

Przygotowanie zawiesiny dla dzieci

W przypadku dzieci i niemowląt, tabletki należy rozpuścić w niewielkiej ilości wody (10-15 ml), a powstałą zawiesinę podać z dodatkową ilością płynu (5-10 ml). Zawiesinę należy przygotowywać świeżo, bezpośrednio przed każdym podaniem.^{24 25}

Czas trwania leczenia

Leczenie trwa zazwyczaj całe życie w następujących przypadkach:²⁶

• Niedoczynność tarczycy
• Po strumektomii lub tyroidektomii
• Zapobieganie nawrotom po resekcji wola obojętnego

W przypadku wola łagodnego u pacjentów w stanie eutyreozy konieczne jest leczenie trwające od 6 miesięcy do 2 lat. Jeśli w tym okresie leczenie farmakologiczne okaże się niewystarczające, należy rozważyć zabieg chirurgiczny lub leczenie wola jodem radioaktywnym.²⁷

Terapia skojarzona z lekami przeciwtarczycowymi w leczeniu nadczynności tarczycy powinna być kontynuowana przez cały okres przyjmowania leków tyreostatycznych.²⁸

Test supresyjny w diagnostyce tarczycy

W przypadku wykonywania testu supresyjnego jako diagnostyki tarczycy, należy stosować następujący schemat dawkowania:^{29 30}

• 200 mikrogramów (2 tabletki po 100 mikrogramów) na dobę przez 14 dni przed badaniem scyntygraficznym, lub
• 150 mikrogramów na dobę przez 14 dni przed badaniem scyntygraficznym

Zastosowanie roztworu doustnego lewotyroksyny

Roztwór doustny lewotyroksyny (np. TIROSINT SOL) można podawać:³¹

• Rozprowadzony w wodzie – zawartość pojemnika jednodawkowego wycisnąć do szklanki wody, wymieszać i natychmiast przyjąć. Następnie szklankę przepłukać dodatkową ilością wody, aby zapewnić spożycie pełnej dawki.
• Bezpośrednio do ust – zawartość pojemnika jednodawkowego wycisnąć do ust lub na łyżkę i natychmiast połknąć. W przypadku noworodków i niemowląt produkt należy wycisnąć na wewnętrzną stronę policzka lub na łyżkę.

Produktu w postaci roztworu doustnego nie można rozcieńczać w płynie innym niż woda.³²

Aby uzyskać optymalny efekt leczenia, należy zawsze przyjmować tę samą markę lewotyroksyny. Jeśli konieczna jest zmiana na inny produkt zawierający lewotyroksynę, zaleca się ścisłe monitorowanie kliniczne i laboratoryjne podczas okresu przejściowego ze względu na potencjalne różnice w biodostępności między produktami, a także dostosowanie dawki jeśli to konieczne.