Właściwości farmakokinetyczne
Kwas alendronowy

Właściwości farmakokinetyczne kwasu alendronowego

Kwas alendronowy, stosowany w produktach leczniczych takich jak Alendran 70, Alendrogen, Alendronat Bluefish, Alendronic Acid Genoptim, Ostemax 70 comfort, Ostenil 70 i Sedron, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność w leczeniu osteoporozy i innych chorób kości. Właściwości farmakokinetyczne kwasu alendronowego obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Wchłanianie

Dostępność biologiczna kwasu alendronowego po podaniu doustnym jest stosunkowo niska. W porównaniu do referencyjnej dawki dożylnej, średnia dostępność biologiczna u kobiet wynosi zaledwie 0,64% dla dawek od 5 do 70 mg. Warunkiem uzyskania takiej dostępności biologicznej jest podanie leku po całonocnej przerwie w posiłkach i co najmniej 2 godziny przed standardowym śniadaniem.^{1 2}

Dostępność biologiczna kwasu alendronowego ulega znacznemu zmniejszeniu w zależności od czasu podania leku względem posiłku:

• Na godzinę przed standardowym śniadaniem – zmniejszenie do około 0,46%³
• Na pół godziny przed standardowym śniadaniem – zmniejszenie do około 0,39%⁴
• Jednocześnie ze standardowym śniadaniem lub do 2 godzin po śniadaniu – dostępność biologiczna bliska zeru⁵

Co istotne, w badaniach klinicznych dotyczących osteoporozy kwas alendronowy wykazywał skuteczność terapeutyczną, gdy był podawany co najmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem lub napojem przyjmowanym w ciągu dnia.^{2 4}

Jednoczesne podawanie kwasu alendronowego z kawą lub sokiem pomarańczowym znacząco zmniejsza jego dostępność biologiczną – o około 60%.^{1 6}

U zdrowych ochotników prednizon w postaci doustnej (20 mg trzy razy na dobę przez pięć dni) nie powodował klinicznie istotnej zmiany w dostępności biologicznej kwasu alendronowego, a jedynie średnie zwiększenie wynoszące od 20% do 44%.^{1 7}

Dystrybucja

Po wchłonięciu, kwas alendronowy charakteryzuje się specyficznym wzorcem dystrybucji w organizmie. Badania na szczurach wykazały, że po podaniu dożylnym w dawce 1 mg/kg mc., lek początkowo przenika do tkanek miękkich, a następnie ulega szybkiej redystrybucji do kości lub jest wydalany z moczem.^{1 4}

Średnia objętość dystrybucji kwasu alendronowego w stanie stacjonarnym, z wyłączeniem kości, wynosi u ludzi co najmniej 28 litrów.^{1 3}

Stężenia kwasu alendronowego w osoczu po doustnym podaniu dawek terapeutycznych są bardzo niskie, poniżej progu wykrywalności stosowanych metod analitycznych (<5 ng/ml).^{1 7}

Kwas alendronowy wiąże się z białkami osocza u ludzi w około 78%.^{1 8}

Metabolizm

Nie ma dostępnych danych wskazujących na metabolizm kwasu alendronowego zarówno u zwierząt, jak i u ludzi.^{1 7} Substancja ta najprawdopodobniej nie podlega procesom biotransformacji w organizmie.⁴

Wydalanie

Proces wydalania kwasu alendronowego został dobrze scharakteryzowany w badaniach z użyciem znakowanego izotopowo leku. Po dożylnym podaniu pojedynczej dawki kwasu alendronowego znakowanego izotopem węgla [14C], w ciągu 72 godzin około 50% radioaktywności zostało wydalone w moczu, natomiast w kale wykryto niewielką ilość radioaktywności lub nie wykryto jej wcale.^{1 3}

Po dożylnym podaniu pojedynczej dawki 10 mg kwasu alendronowego, klirens nerkowy wynosił 71 ml/min, a klirens ogólnoustrojowy nie przekraczał 200 ml/min.^{1 2}

Po podaniu dożylnym, stężenie kwasu alendronowego w osoczu zmniejsza się o ponad 95% w ciągu 6 godzin.^{1 4}

Szacowany okres półtrwania kwasu alendronowego w organizmie jest bardzo długi i wynosi ponad 10 lat.^{1 7} Ten długi okres półtrwania odzwierciedla powolne uwalnianie kwasu alendronowego z kośćca.⁸

U szczurów kwas alendronowy nie jest wydalany przez transportowe układy kwasów ani zasad w nerkach, dlatego przypuszcza się, że lek nie ma wpływu na wydalanie innych produktów leczniczych przez te układy w organizmie człowieka.^{1 9}

Farmakokinetyka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Badania niekliniczne wykazały, że kwas alendronowy, który nie został zdeponowany w kościach, jest szybko wydalany w moczu.^{1 4}

W badaniach na zwierzętach, którym długotrwale podawano dożylnie kwas alendronowy w dawkach do 35 mg/kg mc., nie stwierdzono wysycenia wychwytu leku przez tkankę kostną.^{1 3}

Chociaż brak odpowiednich danych klinicznych, istnieje prawdopodobieństwo, że podobnie jak u zwierząt, usuwanie kwasu alendronowego przez nerki może być zmniejszone u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek.^{1 9}

Dlatego też u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek można spodziewać się nieco większego nagromadzenia kwasu alendronowego w kościach.^{1 4}