Dawkowanie i sposób podawania
Klopidogrel

Dawkowanie i sposób podawania klopidogrelu

Klopidogrel to substancja o działaniu przeciwpłytkowym, stosowana w zapobieganiu zdarzeniom zakrzepowo-zatorowym u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Prawidłowe dawkowanie klopidogrelu ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych.^{1 2}

Dawkowanie standardowe

U dorosłych pacjentów oraz osób w podeszłym wieku klopidogrel podaje się w pojedynczej dawce 75 mg raz na dobę. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.^{3 4 5}

Dawkowanie w ostrych zespołach wieńcowych

Schematy dawkowania różnią się w zależności od rodzaju ostrego zespołu wieńcowego:

Ostry zespół wieńcowy bez uniesienia odcinka ST

W przypadku niestabilnej dławicy piersiowej lub zawału mięśnia sercowego bez załamka Q, leczenie klopidogrelem rozpoczyna się od pojedynczej dawki nasycającej:

• 300 mg lub 600 mg jako dawka nasycająca<sup data-drug="Agregex" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Bez uniesienia odcinka ST (niestabilna dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego bez załamka Q): leczenie klopidogrelem należy rozpocząć od pojedynczej dawki nasycającej 300 mg lub 600 mg. U pacjentów w wieku 6
• Dawkę nasycającą 600 mg można rozważyć u pacjentów w wieku <75 lat, u których planowana jest przezskórna interwencja wieńcowa (PCI)<sup data-drug="Areplex" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów w wieku 7
• Następnie kontynuuje się leczenie dawką 75 mg raz na dobę w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA) w dawce 75-325 mg na dobę⁸
• Zaleca się, aby dawka ASA nie przekraczała 100 mg z uwagi na zwiększone ryzyko krwawienia przy wyższych dawkach⁹

Optymalny czas trwania leczenia nie został jednoznacznie ustalony. Dane z badań klinicznych potwierdzają stosowanie klopidogrelu do 12 miesięcy, a maksymalny efekt terapeutyczny obserwowano po 3 miesiącach.^{10 11}

Ostry zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST

W zależności od zastosowanej strategii leczenia, schemat dawkowania klopidogrelu może się różnić:

U pacjentów leczonych zachowawczo, kwalifikujących się do leczenia trombolitycznego/fibrynolitycznego:

• Leczenie rozpoczyna się od dawki nasycającej 300 mg, a następnie kontynuuje dawką 75 mg raz na dobę w skojarzeniu z ASA i lekami trombolitycznymi lub bez nich¹²
• U pacjentów powyżej 75. roku życia leczenie klopidogrelem należy rozpocząć bez podawania dawki nasycającej¹³
• Leczenie skojarzone powinno rozpocząć się jak najszybciej po wystąpieniu objawów i kontynuowane przez co najmniej 4 tygodnie¹⁴

Gdy planowana jest przezskórna interwencja wieńcowa (PCI):

• U pacjentów poddawanych pierwotnej PCI oraz u pacjentów poddawanych PCI później niż 24 godziny od rozpoczęcia leczenia fibrynolitycznego: dawka nasycająca 600 mg¹⁵
• U pacjentów w wieku ≥75 lat: dawkę nasycającą 600 mg należy podawać z zachowaniem ostrożności¹⁶
• U pacjentów poddawanych PCI w ciągu 24 godzin od rozpoczęcia leczenia fibrynolitycznego: dawka nasycająca 300 mg¹⁷
• Kontynuacja leczenia: 75 mg klopidogrelu raz na dobę w skojarzeniu z ASA w dawce 75-100 mg na dobę; terapię skojarzoną należy kontynuować do 12 miesięcy¹⁸

Dawkowanie w innych wskazaniach

Przejściowy atak niedokrwienny i niewielki udar niedokrwienny

U dorosłych pacjentów z umiarkowanym do wysokiego ryzykiem wystąpienia przejściowego ataku niedokrwiennego (TIA) (wynik ABCD2 ≥4) lub niewielkim udarem niedokrwiennym (IS) (NHSS ≤3):

• Dawka nasycająca: 300 mg klopidogrelu¹⁹
• Następnie 75 mg klopidogrelu raz na dobę w skojarzeniu z ASA (75-100 mg raz na dobę)²⁰
• Leczenie klopidogrelem i ASA należy rozpocząć w ciągu 24 godzin od zdarzenia i kontynuować przez 21 dni, a następnie zastosować pojedynczą terapię przeciwpłytkową²¹

Migotanie przedsionków

U pacjentów z migotaniem przedsionków klopidogrel podaje się w pojedynczej dawce 75 mg na dobę. Jednocześnie należy rozpocząć i kontynuować stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 75-100 mg na dobę.^{22 23}

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki klopidogrelu należy:

• Jeśli upłynęło mniej niż 12 godzin od wyznaczonej pory przyjęcia dawki: pacjent powinien niezwłocznie przyjąć pominiętą dawkę i przyjąć następną dawkę w przewidzianym czasie²⁴
• Jeśli upłynęło więcej niż 12 godzin: pacjent powinien przyjąć następną dawkę w przewidzianym czasie i nie przyjmować podwójnej dawki²⁵

Szczególne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Schemat dawkowania dla pacjentów w podeszłym wieku wymaga szczególnej uwagi:

• W ostrym zespole wieńcowym bez uniesienia odcinka ST u pacjentów w wieku <75 lat, gdy planowana jest przezskórna interwencja wieńcowa, można rozważyć podanie dawki nasycającej 600 mg<sup data-drug="Trombex" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów w wieku 26
• W ostrym zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST u pacjentów leczonych zachowawczo w wieku powyżej 75 lat, leczenie klopidogrelem należy rozpocząć bez dawki nasycającej²⁷
• U pacjentów w wieku ≥75 lat poddawanych PCI dawkę nasycającą 600 mg należy podawać z zachowaniem ostrożności²⁸

Dzieci i młodzież

Klopidogrelu nie należy stosować u dzieci i młodzieży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności.^{29 30}

Zaburzenia czynności nerek

Doświadczenie terapeutyczne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek jest ograniczone. Nie ustalono jednak specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie pacjentów.^{31 32}

Zaburzenia czynności wątroby

Doświadczenie terapeutyczne u pacjentów z umiarkowanie nasilonymi chorobami wątroby, którzy mogą mieć skłonności do krwawień, jest ograniczone. Podobnie jak w przypadku zaburzeń czynności nerek, nie ustalono specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania.^{33 34}

Sposób podawania

Klopidogrel podaje się doustnie. Produkt leczniczy może być przyjmowany jednocześnie z posiłkiem lub bez posiłku.^{35 36}

Szczegółowa tabela dawkowania klopidogrelu

Uwagi dotyczące dawkowania

Poniższe punkty są istotne przy ustalaniu dawkowania klopidogrelu:

• W przypadku dawki nasycającej 600 mg u pacjentów ≥75 lat należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych³⁷
• Dawki ASA wyższe niż 100 mg zwiększają ryzyko krwawienia, dlatego w terapii skojarzonej z klopidogrelem zaleca się stosowanie ASA w dawce nieprzekraczającej 100 mg³⁸
• U pacjentów poddawanych PCI leczenie skojarzone klopidogrelem i ASA powinno być rozpoczęte jak najszybciej po wystąpieniu objawów³⁹
• W przypadku pominięcia dawki ważne jest, aby pacjent nie przyjmował podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej⁴⁰

Rekomendacje praktyczne dotyczące dawkowania

Podczas wywiadu medycznego i planowania terapii klopidogrelem należy zwrócić uwagę na:

• Wiek pacjenta – szczególnie istotny przy ustalaniu dawki nasycającej⁴¹
• Planowane zabiegi inwazyjne (PCI) – wpływają na wybór dawki nasycającej i czas jej podania⁴²
• Stosowane jednocześnie leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe – szczególnie dawkę ASA⁴³
• Funkcję nerek i wątroby – wpływają na ryzyko powikłań krwotocznych⁴⁴
• Przestrzeganie przez pacjenta zaleceń dotyczących regularnego przyjmowania leku – ważne ze względu na mechanizm działania klopidogrelu⁴⁵