Dawkowanie i sposób podawania
Kapecytabina
Kapecytabina jest lekiem przeciwnowotworowym, który powinien być przepisywany wyłącznie przez doświadczonych onkologów, z koniecznością ścisłego monitorowania pacjentów podczas pierwszego cyklu terapii w celu oceny tolerancji i szybkiego reagowania na działania niepożądane. W monoterapii dawka początkowa wynosi 1250 mg/m² powierzchni ciała (pc.) podawana dwukrotnie na dobę przez 14 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa, co daje całkowitą dawkę dobową 2500 mg/m² pc. Leczenie uzupełniające raka okrężnicy w stadium III trwa 6 miesięcy. W terapii skojarzonej dawki kapecytabiny są modyfikowane: 800-1000 mg/m² pc. dwukrotnie na dobę przez 14 dni z 7-dniową przerwą lub 625 mg/m² pc. dwukrotnie na dobę bez przerwy. Schematy skojarzone obejmują irynotekan (200 mg/m² pc. w 1. dniu cyklu), cisplatynę lub oksaliplatynę z odpowiednim nawodnieniem i premedykacją przeciwwymiotną oraz docetaksel (75 mg/m² pc. co 3 tygodnie) z premedykacją kortykosteroidową. Dawkowanie kapecytabiny wymaga indywidualnego przeliczenia na podstawie powierzchni ciała, z tabelami dawkowania dla dawek 1250 mg/m² i 1000 mg/m² pc., uwzględniającymi pełne i zmniejszone dawki (75% i 50%).
Dawkowanie i sposób podawania kapecytabiny
Kapecytabina powinna być przepisywana wyłącznie przez wykwalifikowanych lekarzy, którzy posiadają doświadczenie w stosowaniu leków przeciwnowotworowych. Zaleca się staranne monitorowanie wszystkich pacjentów podczas pierwszego cyklu leczenia, aby odpowiednio ocenić tolerancję leku i móc szybko reagować na potencjalne działania niepożądane.1 2
Leczenie należy przerwać w przypadku stwierdzenia progresji choroby lub wystąpienia objawów znacznej nietolerancji leku.3
Zalecane dawkowanie w monoterapii
W monoterapii kapecytabiną obowiązują następujące schematy dawkowania, w zależności od wskazania:4
Rak okrężnicy, rak jelita grubego oraz rak piersi
W przypadku leczenia uzupełniającego raka okrężnicy, raka jelita grubego z przerzutami oraz u pacjentek z miejscowo zaawansowanym rakiem piersi lub rakiem piersi z przerzutami zalecana dawka początkowa kapecytabiny wynosi 1250 mg/m² pc. podawana dwa razy na dobę (rano i wieczorem), co odpowiada całkowitej dawce dobowej 2500 mg/m² pc. Schemat podawania obejmuje 14 dni stosowania leku, po czym następuje 7-dniowa przerwa.5 6
Leczenie uzupełniające pacjentów z rakiem okrężnicy w stadium III powinno być prowadzone przez okres 6 miesięcy.7
Dawkowanie w leczeniu skojarzonym
Rak okrężnicy, rak jelita grubego i rak żołądka
W leczeniu skojarzonym zaleca się modyfikację dawki początkowej kapecytabiny, stosując jedną z poniższych opcji:8
- 800-1000 mg/m² pc. podawane dwa razy na dobę przez 14 dni, a następnie 7-dniowa przerwa
- 625 mg/m² pc. podawane dwa razy na dobę w sposób ciągły (bez przerwy)
9
W schemacie skojarzonym z irynotekanem zalecana początkowa dawka kapecytabiny wynosi 800 mg/m² pc. podawana dwa razy na dobę przez 14 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa. Dawka irynotekanu w tym schemacie wynosi 200 mg/m² pc. i jest podawana w 1. dniu cyklu.10
Ważne jest, że dołączenie bewacyzumabu do schematu leczenia skojarzonego nie powoduje konieczności zmiany dawki początkowej kapecytabiny.11
Podczas stosowania kapecytabiny w skojarzeniu z cisplatyną należy przed podaniem cisplatyny zastosować odpowiednie nawodnienie pacjenta oraz leki przeciwwymiotne, zgodnie z zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego cisplatyny.12
W przypadku stosowania kapecytabiny z oksaliplatyną zaleca się wstępne zastosowanie leków przeciwwymiotnych zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego oksaliplatyny.13
Czas trwania leczenia uzupełniającego pacjentów z rakiem okrężnicy w stadium III powinien wynosić 6 miesięcy.14
Rak piersi (leczenie skojarzone)
W leczeniu skojarzonym z docetakselem pacjentek z rakiem piersi z przerzutami, zalecana dawka początkowa kapecytabiny wynosi 1250 mg/m² pc. dwa razy na dobę przez 14 dni, a następnie 7-dniowa przerwa. Dawka docetakselu w tym schemacie wynosi 75 mg/m² pc. podawana w jednogodzinnym wlewie dożylnym, powtarzanym co 3 tygodnie.15
Przed podaniem docetakselu u pacjentów otrzymujących leczenie skojarzone z kapecytabiną, należy zastosować premedykację doustnymi kortykosteroidami, takimi jak deksametazon, zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego docetakselu.16
Obliczanie indywidualnej dawki kapecytabiny
W praktyce klinicznej konieczne jest przeliczenie dawki kapecytabiny w zależności od powierzchni ciała pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę dawkowania, która obejmuje zarówno dawki standardowe, jak i zredukowane, dla dawek początkowych 1250 mg/m² pc. oraz 1000 mg/m² pc.17
| Powierzchnia ciała (m²) | Pełna dawka 1250 mg/m² (mg na jedno podanie) | Liczba tabletek 150 mg i/lub 500 mg na jedno podanie | Dawka zmniejszona (75%) 950 mg/m² (mg) | Dawka zmniejszona (50%) 625 mg/m² (mg) |
|---|---|---|---|---|
| ≤1,26 | 1500 | 3 × 500 mg | 1150 | 750 |
| 1,27-1,38 | 1650 | 1 × 150 mg + 3 × 500 mg | 1300 | 800 |
| 1,39-1,52 | 1800 | 2 × 150 mg + 3 × 500 mg | 1450 | 900 |
| 1,53-1,66 | 2000 | 4 × 500 mg | 1500 | 1000 |
| 1,67-1,78 | 2150 | 1 × 150 mg + 4 × 500 mg | 1650 | 1050 |
| 1,79-1,92 | 2300 | 2 × 150 mg + 4 × 500 mg | 1800 | 1150 |
| 1,93-2,06 | 2500 | 5 × 500 mg | 1950 | 1250 |
| 2,07-2,18 | 2650 | 1 × 150 mg + 5 × 500 mg | 2000 | 1300 |
| ≥2,19 | 2800 | 2 × 150 mg + 5 × 500 mg | 2150 | 1400 |
| Powierzchnia ciała (m²) | Pełna dawka 1000 mg/m² (mg na jedno podanie) | Liczba tabletek 150 mg i/lub 500 mg na jedno podanie | Dawka zmniejszona (75%) 750 mg/m² (mg) | Dawka zmniejszona (50%) 500 mg/m² (mg) |
|---|---|---|---|---|
| ≤1,26 | 1150 | 1 × 150 mg + 2 × 500 mg | 900 | 600 |
| 1,27-1,38 | 1300 | 2 × 150 mg + 2 × 500 mg | 1000 | 650 |
| 1,39-1,52 | 1450 | 3 × 150 mg + 2 × 500 mg | 1100 | 750 |
| 1,53-1,66 | 1600 | 4 × 150 mg + 2 × 500 mg | 1200 | 800 |
| 1,67-1,78 | 1750 | 5 × 150 mg + 2 × 500 mg | 1300 | 900 |
| 1,79-1,92 | 1800 | 2 × 150 mg + 3 × 500 mg | 1400 | 950 |
| 1,93-2,06 | 2000 | 4 × 500 mg | 1500 | 1000 |
| 2,07-2,18 | 2150 | 1 × 150 mg + 4 × 500 mg | 1600 | 1050 |
| ≥2,19 | 2300 | 2 × 150 mg + 4 × 500 mg | 1750 | 1150 |
Dostosowanie dawkowania w trakcie leczenia
Działania toksyczne kapecytabiny mogą być zmniejszone poprzez leczenie objawowe i/lub dostosowanie dawkowania (przerwa w leczeniu lub zmniejszenie dawki). Należy pamiętać, że dawka raz obniżona nie powinna być zwiększana w przebiegu dalszego leczenia.18
W przypadku działań niepożądanych, które według lekarza prowadzącego mają małe prawdopodobieństwo stania się poważnymi lub zagrażającymi życiu (np. wyłysienie, zaburzenia smaku, zmiany w obrębie paznokci), leczenie może być kontynuowane na tym samym poziomie dawki bez jej zmniejszania lub opóźniania podania leku.19
Bardzo ważne jest, by pacjenci przyjmujący kapecytabinę zostali poinformowani o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w razie pojawienia się umiarkowanej lub ciężkiej toksyczności. Dawek kapecytabiny pominiętych z powodu toksyczności nie należy uzupełniać w późniejszym czasie.20
Schemat zmniejszania dawek kapecytabiny w zależności od stopnia toksyczności
| Stopień toksyczności* | Zmiany dawkowania w cyklu leczenia | Dostosowanie dawki w następnym cyklu/dawce (% dawki początkowej) |
|---|---|---|
| Stopień 1 | Utrzymać dawkę | Utrzymać dawkę |
| Stopień 2 Pierwsze wystąpienie |
Przerwać leczenie do czasu zmniejszenia nasilenia do stopnia 0-1 | 100% |
| Drugie wystąpienie | Przerwać leczenie do czasu zmniejszenia nasilenia do stopnia 0-1 | 75% |
| Trzecie wystąpienie | Przerwać leczenie do czasu zmniejszenia nasilenia do stopnia 0-1 | 50% |
| Czwarte wystąpienie | Przerwać leczenie na stałe | Nie dotyczy |
| Stopień 3 Pierwsze wystąpienie |
Przerwać leczenie do czasu zmniejszenia nasilenia do stopnia 0-1 | 75% |
| Drugie wystąpienie | Przerwać leczenie do czasu zmniejszenia nasilenia do stopnia 0-1 | 50% |
| Trzecie wystąpienie | Przerwać leczenie na stałe | Nie dotyczy |
| Stopień 4 Pierwsze wystąpienie |
Przerwać leczenie na stałe LUB Przerwać leczenie do czasu zmniejszenia nasilenia do stopnia 0-1 |
50% |
| Drugie wystąpienie | Przerwać leczenie na stałe | Nie dotyczy |
* Według kryteriów toksyczności National Cancer Institute of Canada Clinical Trial Group (NCIC CTG), Common Toxicity Criteria (CTC) oraz Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) Cancer Therapy Evaluation Program, US National Cancer Institute, wersja 4.0.
Szczególne populacje pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Kapecytabina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min [Cockcroft i Gault] w momencie planowania leczenia).21
U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min w momencie planowania leczenia) częstość występowania działań niepożądanych stopnia 3. lub 4. jest zwiększona. U tych pacjentów wskazane jest obniżenie dawki początkowej do 75% standardowej dawki 1250 mg/m² pc. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek nie ma potrzeby obniżania dawki początkowej 1000 mg/m² pc.22
W przypadku pacjentów z łagodną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 51-80 ml/min w momencie planowania leczenia) nie jest wymagana modyfikacja dawkowania.23
Zaleca się uważne monitorowanie wszystkich pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i natychmiastowe przerwanie leczenia, jeśli wystąpią objawy niepożądane stopnia 2., 3. lub 4. z odpowiednią modyfikacją dawki zgodnie z przedstawioną powyżej tabelą 3.24
Jeśli obliczony klirens kreatyniny zmniejszy się podczas leczenia poniżej 30 ml/min, należy przerwać stosowanie kapecytabiny.25
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Ze względu na brak dostatecznych danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności kapecytabiny u pacjentów z niewydolnością wątroby, nie można podać zaleceń modyfikacji dawek w tej grupie pacjentów. Brak również informacji na temat stosowania produktu w przypadku uszkodzenia wątroby w marskości lub zapalenia wątroby.26
Pacjenci w wieku podeszłym
W przypadku monoterapii kapecytabiną nie ma potrzeby obniżania dawki początkowej u pacjentów w wieku podeszłym. Należy jednak mieć na uwadze, że w grupie pacjentów w wieku ≥60 lat obserwowano częstsze występowanie działań niepożądanych o nasileniu 3. lub 4. stopnia związanych z leczeniem.27
W leczeniu skojarzonym z innymi produktami leczniczymi, u pacjentów w wieku podeszłym (≥65 lat) odnotowano częstsze występowanie niepożądanych reakcji stopnia 3. i 4., w tym reakcji powodujących konieczność przerwania leczenia. Z tego powodu zaleca się staranne kontrolowanie przebiegu leczenia pacjentów w wieku ≥60 lat.28
W leczeniu skojarzonym z docetakselem u pacjentów w wieku powyżej 60 lat stwierdzono częstsze występowanie poważnych działań niepożądanych oraz objawów 3. i 4. stopnia. W tej grupie wiekowej zalecane jest zmniejszenie początkowej dawki kapecytabiny do 75% (950 mg/m² pc. dwa razy na dobę). Jeżeli nie obserwuje się działań niepożądanych po zastosowaniu zmniejszonej dawki początkowej, można ostrożnie zwiększyć dawkę do 1250 mg/m² pc. dwa razy na dobę.29
Dzieci i młodzież
Nie stosowano kapecytabiny u dzieci w takich wskazaniach jak rak jelita grubego, odbytnicy, żołądka i piersi.30
Sposób podawania
Tabletki kapecytabiny powinny być połykane w całości i popijane wodą w ciągu 30 minut po posiłku.31
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania