Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kandesartan

Wpływ kandesartanu na płodność, ciążę i laktację

Kandesartan cyleksetylu jest substancją należącą do grupy antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), stosowaną głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Jako lekarz, powinieneś posiadać szczegółową wiedzę na temat wpływu tej substancji na płodność, przebieg ciąży oraz okres karmienia piersią, aby móc udzielić pacjentkom kompleksowych informacji odnośnie bezpieczeństwa terapii.^{1 2}

Wpływ na ciążę

Pierwszy trymestr ciąży

Nie zaleca się stosowania kandesartanu cyleksetylu podczas pierwszego trymestru ciąży. Dane epidemiologiczne odnoszące się do ryzyka działania teratogennego w przypadku ekspozycji na inhibitory ACE podczas pierwszego trymestru ciąży nie są rozstrzygające, jednakże nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka.³

Chociaż nie są dostępne żadne kontrolowane (porównawcze) dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka związanego ze stosowaniem AIIRA, podobne zagrożenia mogą być związane ze stosowaniem leków z tej grupy.^{4 5}

Postępowanie u pacjentek planujących ciążę

Z wyjątkiem konieczności kontynuowania leczenia AIIRA, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe, o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży.^{6 7}

Postępowanie po stwierdzeniu ciąży

W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie kandesartanu i, jeśli jest to wskazane, należy rozpocząć leczenie alternatywne.^{8 9}

Drugi i trzeci trymestr ciąży

Stosowanie kandesartanu cyleksetylu jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży.^{10 11}

Ekspozycja na AIIRA w drugim i trzecim trymestrze ciąży powoduje toksyczne działanie na ludzki płód i noworodka. Obserwuje się następujące niekorzystne działania:^{12 13}

• U płodu:
  • pogorszenie czynności nerek
  • małowodzie
  • opóźnienie kostnienia czaszki
• U noworodka:
  • niewydolność nerek
  • niedociśnienie tętnicze
  • hiperkaliemia

¹⁴

Zalecenia dotyczące monitorowania w ciąży

Jeśli ekspozycja na kandesartan wystąpiła od drugiego trymestru ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego oceniającego czynność nerek i czaszkę płodu.^{15 16}

Noworodki, których matki przyjmowały kandesartan należy ściśle obserwować ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego.^{17 18}

Wpływ na karmienie piersią

Ze względu na brak danych odnośnie stosowania kandesartanu podczas karmienia piersią, nie zaleca się stosowania produktów zawierających kandesartan cyleksetylu (np. Atacand, Camlocor, Candepres) w tym okresie.^{19 20}

Zaleca się podawanie innych leków o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią, zwłaszcza w przypadku karmienia piersią noworodka lub wcześniaka.^{21 22}

Warto podkreślić, że w przypadku produktów złożonych zawierających kandesartan, informacje o bezpieczeństwie mogą różnić się w zależności od pozostałych składników. Na przykład, w przypadku leku Camlocor zawierającego kandesartan i amlodypinę, należy wziąć pod uwagę, że amlodypina przenika do mleka ludzkiego.²³

Wpływ na płodność

Kandesartan cyleksetylu nie wykazuje niepożądanego wpływu na płodność u pacjentów. Wyniki badań przeprowadzonych na szczurach nie wykazały negatywnego wpływu tej substancji na płodność zarówno u samców, jak i samic.^{24 25}

W przypadku produktów złożonych zawierających kandesartan i amlodypinę, należy wziąć pod uwagę potencjalny wpływ amlodypiny na płodność. U niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia opisywano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników, które mogą wpływać na płodność, choć dane kliniczne na ten temat są niewystarczające.^{26 27}

Informacje, które lekarz musi przekazać kobiecie w ciąży bądź karmiącej piersią

Pacjentki planujące ciążę

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o następujących kwestiach:^{28 29}

• Kandesartan nie jest zalecany do stosowania podczas planowania ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu
• Konieczność zmiany terapii na lek o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży, jeśli pacjentka planuje zajść w ciążę
• Tylko w sytuacji, gdy kontynuacja leczenia kandesartanem jest bezwzględnie konieczna i nie ma możliwości zastosowania alternatywnej terapii, można rozważyć dalsze leczenie (po dokładnym omówieniu ryzyka z pacjentką)

^{30 31}

Pacjentki, które zaszły w ciążę podczas stosowania kandesartanu

Lekarz musi poinformować pacjentkę o konieczności:^{32 33}

• Natychmiastowego przerwania leczenia kandesartanem
• Wdrożenia alternatywnego leczenia przeciwnadciśnieniowego o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
• Wykonania badania ultrasonograficznego oceniającego rozwój płodu, szczególnie w zakresie czynności nerek i czaszki, jeśli ekspozycja na kandesartan miała miejsce w drugim trymestrze lub później

^{34 35}

Pacjentki, które urodziły dziecko po ekspozycji na kandesartan

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o:^{36 37}

• Konieczności ścisłej obserwacji noworodka pod kątem:
  • Objawów niedociśnienia tętniczego
  • Zaburzeń czynności nerek
  • Hiperkaliemii
• Konieczności zgłaszania się na regularne badania kontrolne noworodka

^{38 39}

Pacjentki karmiące piersią

Lekarz musi przekazać następujące informacje:^{40 41}

• Nie zaleca się stosowania kandesartanu podczas karmienia piersią, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa
• Wskazane jest stosowanie alternatywnych leków o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji
• Szczególne znaczenie ma wybór bezpiecznego leku podczas karmienia piersią noworodka lub wcześniaka

^{42 43}

W przypadku stosowania produktów złożonych zawierających kandesartan i amlodypinę, należy dodatkowo poinformować, że amlodypina przenika do mleka ludzkiego w ilości oszacowanej na 3-7% (maksymalnie do 15%) dawki przyjętej przez matkę.^{44 45}