Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Jodiksanol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania jodiksanolu

Jodiksanol, jako niejonowy, dimeryczny, sześciojodowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy, został poddany szczegółowym badaniom przedklinicznym mającym na celu ocenę jego bezpieczeństwa. Jodiksanol jest substancją czynną preparatu Visipaque, dostępnego w stężeniach 550 mg/ml (odpowiadającym 270 mg jodu/ml) oraz 652 mg/ml (odpowiadającym 320 mg jodu/ml).¹

Badania toksykologiczne dotyczące rozrodczości

W ramach kompleksowej oceny bezpieczeństwa przedklinicznego jodiksanolu przeprowadzono szczegółowe badania na modelach zwierzęcych koncentrujące się na potencjalnym wpływie substancji na układ rozrodczy. Badania te przeprowadzono zarówno na gryzoniach (szczury), jak i na przedstawicielach rzędu zajęczaków (króliki), co pozwoliło na uzyskanie pełniejszego obrazu potencjalnego wpływu jodiksanolu na procesy reprodukcyjne.²

Wpływ na płodność

Przeprowadzone badania przedkliniczne ukierunkowane na ocenę wpływu jodiksanolu na zdolności rozrodcze ssaków nie wykazały negatywnego wpływu substancji na płodność badanych zwierząt. Zarówno u szczurów, jak i królików, którym podawano jodiksanol, nie zaobserwowano istotnych statystycznie zaburzeń w zakresie parametrów płodności w porównaniu do grup kontrolnych.³

Potencjał teratogenny

Istotnym aspektem oceny bezpieczeństwa stosowania jodiksanolu było zbadanie jego potencjalnych właściwości teratogennych, czyli zdolności do wywoływania wad rozwojowych u potomstwa. Przeprowadzone badania na ciężarnych samicach szczurów i królików nie wykazały, aby jodiksanol posiadał właściwości teratogenne. Nie zaobserwowano zwiększonej częstości występowania wad rozwojowych u płodów eksponowanych na działanie jodiksanolu w okresie organogenezy.⁴

Charakterystyka fizykochemiczna a bezpieczeństwo stosowania jodiksanolu

Bezpieczeństwo stosowania jodiksanolu jest częściowo związane z jego właściwościami fizykochemicznymi. Czyste roztwory wodne jodiksanolu, we wszystkich klinicznie stosowanych stężeniach, charakteryzują się osmolalnością mniejszą niż krew pełna czy niejonowe monomeryczne środki kontrastowe w odpowiadających stężeniach. Jest to istotna cecha z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakologicznego, gdyż niższa osmolalność wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych związanych z zaburzeniami równowagi osmotycznej.⁵

Izotoniczność preparatu Visipaque w stosunku do płynów ustrojowych uzyskano poprzez dodatek elektrolitów, co również ma znaczenie dla profilu bezpieczeństwa substancji.⁶

Parametry fizykochemiczne jodiksanolu wpływające na bezpieczeństwo

Poniżej przedstawiono istotne parametry fizykochemiczne jodiksanolu w poszczególnych stężeniach, które mają znaczenie dla oceny bezpieczeństwa przedklinicznego:

⁷

Pomiary osmolalności wykonano metodą osmometrii parowo-ciśnieniowej. Parametry te mają istotne znaczenie dla profilu bezpieczeństwa jodiksanolu, ponieważ determinują oddziaływanie substancji z tkankami i płynami ustrojowymi.⁸

Podsumowanie danych przedklinicznych o bezpieczeństwie

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące jodiksanolu wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji. W szczególności brak właściwości teratogennych oraz brak negatywnego wpływu na płodność zwierząt laboratoryjnych stanowią istotne elementy oceny bezpieczeństwa. W połączeniu z korzystnymi parametrami fizykochemicznymi (niska osmolalność, izotoniczność), jodiksanol wykazuje cechy substancji o stosunkowo wysokim profilu bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych.^{9 10}