Dawkowanie i sposób podawania
Jodiksanol

Dawkowanie i sposób podawania substancji jodiksanol

Jodiksanol jest niejonowym, dimerycznym, sześciojodowym, rozpuszczalnym w wodzie środkiem kontrastowym, dostępnym w postaci preparatu Visipaque w dwóch stężeniach: 550 mg/ml (270 mg jodu/ml) oraz 652 mg/ml (320 mg jodu/ml). Dawkowanie jodiksanolu musi być dostosowane do typu badania, wieku, masy ciała, pojemności minutowej serca, ogólnego stanu pacjenta oraz techniki podania.¹

Nawodnienie pacjenta

Przed podaniem jodiksanolu oraz po jego zakończeniu należy bezwzględnie zapewnić właściwe nawodnienie pacjenta, tak samo jak jest to konieczne przy stosowaniu innych środków kontrastowych.²

Drogi podania substancji

Jodiksanol (Visipaque) może być podawany trzema drogami:³

• Dożylnie
• Dotętniczo
• Dokanałowo

⁴

Dawki do wstrzyknięć dotętniczych dotyczą pojedynczego podania i można je powtarzać w zależności od potrzeb diagnostycznych.⁵

Szczegółowe dawkowanie jodiksanolu

Podanie dotętnicze

W przypadku podania dotętniczego, dawkowanie jest uzależnione od rodzaju badania. Przy arteriografii wybiórczej tętnic mózgowych zaleca się stężenie 270 lub 320 mg I/ml w objętości 5-10 ml na wstrzyknięcie. W przypadku aortografii rekomendowana objętość wynosi 40-60 ml na wstrzyknięcie, przy tych samych stężeniach.⁶

Dla obrazowania naczyń obwodowych zalecana objętość wynosi 30-60 ml na wstrzyknięcie przy stężeniu 270/320 mg I/ml. W przypadku selektywnej cyfrowej angiografii subtrakcyjnej tętnic trzewnych preferowane jest stężenie 270 mg I/ml w objętości 10-40 ml na wstrzyknięcie.⁷

Przy kardioangiografii u dorosłych zaleca się stężenie 320 mg I/ml w objętości 30-60 ml na wstrzyknięcie, natomiast do wybiórczej koronarografii tę samą koncentrację w ilości 4-8 ml na wstrzyknięcie.⁸

W przypadku dzieci, przy podaniu dotętniczym, zalecane stężenie to 270/320 mg I/ml, natomiast objętość należy dostosować w zależności od wieku, masy ciała i rodzaju patologii. Zalecana całkowita dawka maksymalna u dzieci nie powinna przekraczać 10 mg/kg masy ciała.⁹

Podanie dożylne

Przy urografii u dorosłych zalecane stężenie jodiksanolu to 270/320 mg I/ml w objętości 40-80 ml. U dzieci do urografii stosuje się te same stężenia, jednak dawkowanie jest uzależnione od masy ciała:¹⁰

• Dzieci poniżej 7 kg: 2-4 ml/kg masy ciała
• Dzieci powyżej 7 kg: 2-3 ml/kg masy ciała

<sup data-drug="Visipaque" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Wskazania (Rodzaj badania): dzieci 7 kg Zalecane stężenie: 270/320 mg I/ml Zalecana objętość: 2-3 ml/kg mc.”>11

W przypadku flebografii zalecane stężenie to 270 mg I/ml w objętości 50-150 ml na kończynę.¹²

Dla tomografii komputerowej wzmocnionej kontrastem (CT) u dorosłych (TK głowy, TK ciała) rekomendowane stężenie to 270/320 mg I/ml w objętości 50-150 ml. U dzieci (TK głowy i ciała) stosuje się te same stężenia, ale w dawce 2-3 ml/kg do 50 ml (w szczególnych przypadkach maksymalnie do 150 ml).¹³

Podanie do kanału kręgowego

W przypadku mielografii lędźwiowej i piersiowej (z dojścia lędźwiowego) zalecane stężenie jodiksanolu to 270 mg I/ml w objętości 10-12 ml lub 320 mg I/ml w objętości 10 ml.¹⁴

Podobnie, przy mielografii szyjnej (z dojścia szyjnego i lędźwiowego) zalecane stężenie to 270 mg I/ml w objętości 10-12 ml lub 320 mg I/ml w objętości 10 ml. Należy jednak zauważyć, że w większości przypadków zalecane jest stężenie 270 mg I/ml.¹⁵

Dawkowanie w grupach szczególnych

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku dawkowanie jodiksanolu jest takie samo jak dla innych dorosłych osób.¹⁶

Uwagi dodatkowe przy dawkowaniu

W czasie urografii, jeśli jest to klinicznie uzasadnione, można zastosować większą dawkę jodiksanolu niż standardowo rekomendowana.¹⁷

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, całkowita podana dawka jodiksanolu nie powinna przekraczać 3,2 g jodu.¹⁸

W niektórych typach badań możliwe jest uzyskanie klinicznie użytecznych informacji stosując nieco mniejsze stężenia jodu niż zazwyczaj używane przy innych jodowych środkach kontrastowych.¹⁹

Tabela dawkowania jodiksanolu (Visipaque)

Zastosowanie powyższego schematu dawkowania zapewnia odpowiednią wizualizację struktur anatomicznych przy zachowaniu bezpieczeństwa pacjenta. Należy pamiętać, że podane wartości są wartościami rekomendowanymi, a ostateczna decyzja o dawce powinna uwzględniać indywidualny stan kliniczny pacjenta oraz specyfikę badania.²⁰