Przedawkowanie
Jodiksanol

Przedawkowanie jodiksanolu – charakterystyka zagrożeń

Jodiksanol to niejonowy, dimeryczny, sześciojodowy środek kontrastowy rozpuszczalny w wodzie, stosowany w diagnostyce obrazowej. Jego charakterystyczną cechą jest osmolalność mniejsza niż krew pełna czy niejonowe monomeryczne środki kontrastowe w odpowiadających stężeniach, co wpływa na jego profil bezpieczeństwa. Dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań Visipaque w stężeniach 270 mg jodu/ml (550 mg jodiksanolu/ml) oraz 320 mg jodu/ml (652 mg jodiksanolu/ml).¹

Ryzyko przedawkowania jodiksanolu

Przedawkowanie jodiksanolu u pacjentów z zachowaną prawidłową funkcją nerek jest mało prawdopodobne. Ma to związek z relatywnie krótkim okresem półtrwania substancji, który wynosi około 2 godzin. Czas badania diagnostycznego ma jednak decydujące znaczenie dla tolerancji dużych dawek środka przez nerki.²

Należy podkreślić, że jodiksanol nie posiada specyficznego antidotum, dlatego w przypadku przedawkowania stosuje się wyłącznie leczenie objawowe, ukierunkowane na powstałe zaburzenia.³

Postępowanie w przedawkowaniu jodiksanolu

W przypadku wystąpienia przedawkowania jodiksanolu należy wdrożyć następujące procedury medyczne:

• Nawodnienie dożylne – uzupełnienie płynów i elektrolitów poprzez wlew dożylny jest kluczowym elementem postępowania
• Monitoring funkcji nerek – konieczna jest kontrola czynności nerek przez minimum 3 doby po przedawkowaniu
• Hemodializa – w przypadkach koniecznych jodiksanol może zostać usunięty z układu krążenia poprzez zabieg hemodializy

⁴

Czynniki zwiększające ryzyko powikłań przedawkowania

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, u których wydalanie jodiksanolu jest spowolnione. Dodatkowo pacjenci kontrolujący zawartość sodu w diecie powinni być świadomi, że produkt leczniczy Visipaque zawiera sód w ilości 0,76 mg (0,03 mmol) w każdym mililitrze roztworu w stężeniu 270 mg I/ml oraz 0,45 mg (0,02 mmol) w każdym mililitrze roztworu w stężeniu 320 mg I/ml.⁵

Objawy przedawkowania jodiksanolu

Poniższa tabela przedstawia objawy przedawkowania jodiksanolu wraz z ich charakterystyką:

Znaczenie właściwości fizykochemicznych w kontekście przedawkowania

Jodiksanol charakteryzuje się specyficznymi właściwościami fizykochemicznymi, które mogą mieć znaczenie w przypadku przedawkowania. Preparat Visipaque w stężeniu 270 mg I/ml ma osmolalność wynoszącą 290 mOsm/kg H₂O w 37°C oraz lepkość 11,3 mPa·s w 20°C i 5,8 mPa·s w 37°C. Natomiast w stężeniu 320 mg I/ml wykazuje tę samą osmolalność 290 mOsm/kg H₂O, ale znacznie wyższą lepkość: 25,4 mPa·s w 20°C i 11,4 mPa·s w 37°C.⁶ Te właściwości wpływają na zachowanie preparatu w organizmie podczas przedawkowania i mogą determinować potencjalne zaburzenia hemodynamiczne.

Izotoniczność produktu leczniczego Visipaque w stosunku do płynów ustrojowych, uzyskana poprzez dodatek elektrolitów, wpływa korzystnie na profil bezpieczeństwa, jednak przy przedawkowaniu może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.⁷