Dawkowanie i sposób podawania
Gadodiamid

Dawkowanie i sposób podawania gadodiamidu

Gadodiamid (Omniscan) jest niejonowym, paramagnetycznym środkiem kontrastowym podawanym dożylnie. Właściwe dawkowanie i sposób podania tej substancji są kluczowe dla uzyskania odpowiednich wyników diagnostycznych przy zachowaniu bezpieczeństwa pacjenta.¹

Przygotowanie pacjenta

Przed wykonaniem badania z użyciem gadodiamidu pacjent nie wymaga specjalnego przygotowania. Produkt powinien być pobrany do strzykawki bezpośrednio przed jego podaniem. Każde opakowanie (z wyjątkiem butelek szklanych o pojemności 100 ml) jest przeznaczone do użycia tylko dla jednego pacjenta, a niezużytą część roztworu należy wyrzucić.²

Sposób podania

Gadodiamid podaje się dożylnie. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, należy podawać preparat techniką pojedynczego wstrzyknięcia. Po podaniu środka kontrastowego zaleca się przepłukanie wenflonu 0,9% roztworem chlorku sodu, co zapewnia podanie całej dawki leku.³

Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Stosowanie gadodiamidu (Omniscan) jest przeciwwskazane u pacjentów z:

• ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²)
• ostrym uszkodzeniem nerek
• w okołooperacyjnym okresie przeszczepienia wątroby

⁴

U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30-59 ml/min/1,73 m²) gadodiamid można stosować jedynie po wnikliwej analizie stosunku korzyści do ryzyka. W takich przypadkach dawka nie powinna przekraczać 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.). Podczas jednego badania nie należy stosować więcej niż jednej dawki produktu. Nie zaleca się ponownego podania gadodiamidu w odstępach krótszych niż 7 dni ze względu na brak odpowiednich danych dotyczących wielokrotnego podawania.⁵

Noworodki, niemowlęta i dzieci

Stosowanie gadodiamidu jest przeciwwskazane u noworodków poniżej 4 tygodnia życia. U niemowląt poniżej 1 roku życia, z uwagi na niewystarczająco rozwiniętą czynność nerek, gadodiamid należy stosować jedynie po starannym rozważeniu korzyści i ryzyka, w dawce nieprzekraczającej 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.). Podczas jednego badania nie należy stosować więcej niż jednej dawki. Nie zaleca się powtórnego podania gadodiamidu w odstępach krótszych niż 7 dni.⁶

Nie zaleca się badania całego ciała metodą NMR z podaniem kontrastu u dzieci w wieku poniżej 6 miesięcy.⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku ≥65 lat nie jest konieczne dostosowanie dawki, jednakże należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania gadodiamidu w tej grupie wiekowej.⁸

Szczegółowe dawkowanie według wskazań

Badanie ośrodkowego układu nerwowego

Dorośli i dzieci: Zalecana dawka dla pacjentów o masie ciała do 100 kg wynosi 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.). U pacjentów o masie ciała powyżej 100 kg zwykle wystarczająca jest dawka 20 ml.⁹

Tylko dorośli: U pacjentów z podejrzeniem przerzutów nowotworowych do mózgu i masą ciała do 100 kg można podać wyższą dawkę – 0,6 ml/kg mc. (0,3 mmol/kg mc.). Dla pacjentów o masie ciała powyżej 100 kg zazwyczaj wystarczająca jest dawka 60 ml. Dawkę tę podaje się w jednym wstrzyknięciu dożylnym.¹⁰

W przypadku wątpliwego wyniku badania rezonansu magnetycznego uzyskanego po podaniu gadodiamidu w dawce 0,2 ml/kg mc., dodatkową wartość diagnostyczną może przynieść badanie po podaniu dodatkowej dawki. Zaleca się wtedy drugie wstrzyknięcie dożylne w dawce 0,4 ml/kg mc., które należy wykonać w ciągu 20 minut od podania pierwszej dawki kontrastu.¹¹

Badanie całego ciała

Tylko dorośli: Zalecana dawka dla dorosłych o masie ciała do 100 kg wynosi 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.). W niektórych przypadkach może być konieczne podanie wyższej dawki – 0,6 ml/kg mc. (0,3 mmol/kg mc.). U pacjentów o masie ciała powyżej 100 kg zazwyczaj wystarczająca jest dawka 60 ml.¹²

Dzieci poniżej 6 miesięcy: Zalecana dawka wynosi 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.).¹³

Angiografia rezonansu magnetycznego (MR)

Tylko dorośli: Zalecana dawka wynosi 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.). W przypadku zwężenia aorty brzusznej lub tętnic biodrowych należy zastosować wyższą dawkę – 0,6 ml/kg mc. (0,3 mmol/kg mc.).¹⁴

Badanie powinno rozpocząć się w czasie pierwszego przejścia środka kontrastowego, w trakcie podawania lub natychmiast po jego podaniu, w zależności od rodzaju użytego sprzętu, tak aby uzyskać optymalne wzmocnienie kontrastowe.¹⁵

Choroba wieńcowa serca (CAD)

Tylko dorośli: Do badania oceniającego perfuzję mięśnia sercowego zalecana dawka wynosi 0,3 ml/kg mc. (0,15 mmol/kg mc.) podawana w dwóch dawkach podzielonych, każda po 0,15 ml/kg mc. (0,075 mmol/kg mc.), które powinny być aplikowane w odstępach wynoszących ≥10 minut. Pierwszą dawkę podaje się z obciążeniem farmakologicznym, a następnie drugą dawkę w spoczynku.¹⁶

Do wykonania wstrzyknięcia dożylnego (bolus) gadodiamidu w rezonansie magnetycznym serca zaleca się stosować odpowiedni wstrzykiwacz o szybkości wlewu nieprzekraczającej 8 ml/sekundę. Środek wywołujący obciążenie farmakologiczne należy podawać przez odrębny zestaw do wlewu dożylnego.¹⁷

Jeżeli badane jest tylko opóźnione wzmocnienie kontrastowe, zalecana całkowita dawka gadodiamidu wynosi 0,15 mmol/kg mc.¹⁸

Wskazanie dotyczące choroby wieńcowej serca nie zostało zbadane u dzieci.¹⁹

Zalecenia dotyczące czasu badania

Badanie ośrodkowego układu nerwowego oraz całego ciała metodą NMR z podaniem gadodiamidu jako środka kontrastowego powinno rozpocząć się krótko po podaniu kontrastu, a dokładny czas zależy od zastosowanych sekwencji impulsów i protokołu badania. Optymalne wzmocnienie obserwuje się w ciągu pierwszych minut po iniekcji, przy czym czas ten zależy od rodzaju uszkodzenia i badanej tkanki. Wzmocnienie kontrastowe utrzymuje się przeważnie do 45 minut po podaniu środka. Najbardziej odpowiednią techniką badań z użyciem gadodiamidu (Omniscan) są sekwencje obrazowania zależne od T1.²⁰

Odmierzanie małych objętości preparatu

Należy zwrócić uwagę, że średnica ampułkostrzykawki jest zbyt duża dla precyzyjnego odmierzania małych objętości gadodiamidu. Z tego powodu zaleca się stosowanie ampułkostrzykawek jedynie do objętości powyżej 5 ml.²¹

Szczegółowa tabela dawkowania gadodiamidu

Podczas planowania dawkowania i przeprowadzania badania z użyciem gadodiamidu (Omniscan), należy uwzględnić informacje uzyskane od pacjenta podczas wywiadu medycznego, zwracając szczególną uwagę na wiek pacjenta, masę ciała, stan funkcji nerek oraz współistniejące choroby i stosowane leki. Przeciwwskazania do stosowania gadodiamidu obejmują pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, ostrą niewydolnością nerek, w okresie okołooperacyjnym po przeszczepieniu wątroby oraz noworodki poniżej 4 tygodnia życia.²²