Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Flurbiprofen

Wpływ flurbiprofenu na płodność, ciążę i laktację

Flurbiprofen należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które poprzez mechanizm hamowania syntezy prostaglandyn wykazują określone działanie na organizm kobiety w ciąży, płód oraz noworodka. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu tej substancji na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią, które powinny być przekazane pacjentkom przez personel medyczny.^{1 2}

Wpływ na ciążę

Działanie flurbiprofenu poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka oraz płodu. Mechanizm ten jest odpowiedzialny za potencjalne powikłania obserwowane w badaniach klinicznych i epidemiologicznych.^{3 4}

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane z badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia określonych powikłań w przypadku stosowania inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży, w tym:^{5 6}

• zwiększone ryzyko poronienia
• zwiększone ryzyko wystąpienia wad wrodzonych serca
• zwiększone ryzyko wytrzewienia

⁷

Bezwzględne ryzyko wad układu krążenia wzrasta z wartości poniżej 1% do około 1,5%. Ryzyko to zwiększa się wraz z dawką oraz czasem trwania leczenia.^{8 9}

Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn prowadziło do:^{10 11}

• zwiększonej utraty płodów przed zagnieżdżeniem i po zagnieżdżeniu jaja płodowego
• zwiększonej śmiertelności zarodków i płodów
• zwiększonej częstości występowania wad wrodzonych, w tym zaburzeń budowy układu sercowo-naczyniowego (u zwierząt, którym podawano te leki w okresie organogenezy)

¹²

U kobiet w ciąży od 20. tygodnia stosowanie flurbiprofenu może powodować małowodzie wskutek zaburzeń czynności nerek płodu. Stan ten może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalny po jego przerwaniu. Ponadto odnotowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego w następstwie leczenia w drugim trymestrze, które w większości przypadków ustępowały po zaprzestaniu leczenia.¹³

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować flurbiprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli flurbiprofen jest stosowany przez kobietę starającą się zajść w ciążę lub będącą w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy podawać jak najmniejszą dawkę przez jak najkrótszy możliwy okres.^{14 15}

U pacjentek stosujących flurbiprofen od 20. tygodnia ciąży zaleca się rozważenie monitorowania przedporodowego w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na lek przez kilka dni. W przypadku stwierdzenia tych nieprawidłowości należy zaprzestać stosowania flurbiprofenu.¹⁶

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży podanie flurbiprofenu, podobnie jak innych inhibitorów syntezy prostaglandyn, może narażać płód na:^{17 18}

• działanie toksyczne na układ krążenia i oddechowy (z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym)
• zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do niewydolności nerek z małowodziem

¹⁹

Ponadto, pod koniec ciąży flurbiprofen może narażać matkę i noworodka na:^{20 21}

• możliwe wydłużenie czasu krwawienia (działanie przeciwagregacyjne/antyagregacyjne), które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek
• zahamowanie skurczów macicy, co może powodować opóźnienie lub przedłużenie porodu

²²

Z uwagi na powyższe zagrożenia, flurbiprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.^{23 24}

Wpływ na karmienie piersią

Dostępne badania wskazują, że flurbiprofen przenika do mleka kobiet karmiących piersią, jednak w bardzo małych ilościach. Jest mało prawdopodobne, aby substancja wpływała niekorzystnie na karmione piersią dziecko.^{25 26}

Mimo to, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych charakterystycznych dla NLPZ u niemowląt karmionych piersią, nie zaleca się stosowania flurbiprofenu u kobiet karmiących piersią.^{27 28}

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę i/lub syntezę prostaglandyn mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet przez wpływ na owulację.^{29 30}

Ważne jest, aby poinformować pacjentkę, że działanie to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu leczenia. Oznacza to, że po odstawieniu flurbiprofenu funkcje rozrodcze powinny powrócić do normy.^{31 32}

U kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub będących w trakcie diagnostyki niepłodności należy rozważyć odstawienie flurbiprofenu.³³

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom

Kobiety w ciąży lub planujące ciążę

Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę, która jest w ciąży lub planuje ciążę, o następujących kwestiach:^{34 35}

• Flurbiprofen nie powinien być stosowany w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne
• Lek jest całkowicie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży
• W przypadku konieczności zastosowania leku w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży należy używać najmniejszej skutecznej dawki przez jak najkrótszy czas
• Od 20. tygodnia ciąży powinna być prowadzona obserwacja w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego
• Przy wystąpieniu objawów niepokojących należy natychmiast skontaktować się z lekarzem

³⁶

Kobiety karmiące piersią

Lekarz powinien przekazać pacjentce karmiącej piersią następujące informacje:^{37 38}

• Flurbiprofen przenika do mleka matki w bardzo małych ilościach
• Mimo niskiego stężenia w mleku, ze względu na potencjalne działania niepożądane NLPZ u niemowląt, nie zaleca się stosowania flurbiprofenu podczas karmienia piersią
• Jeśli stosowanie flurbiprofenu jest konieczne, należy rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią

³⁹

Kobiety planujące ciążę i zmagające się z niepowodzeniami w zajściu w ciążę

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o wpływie flurbiprofenu na płodność:^{40 41}

• Flurbiprofen może zaburzać płodność u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji
• Zaburzenie to jest odwracalne i ustępuje po odstawieniu leku
• U kobiet starających się zajść w ciążę nie zaleca się stosowania flurbiprofenu
• U pacjentek mających trudności z zajściem w ciążę lub będących w trakcie diagnostyki niepłodności należy rozważyć odstawienie flurbiprofenu

⁴²