Działania niepożądane
Flurbiprofen

Działania niepożądane flurbiprofenu

Flurbiprofen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) stosowanym w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Podobnie jak inne leki z tej grupy, flurbiprofen może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Poniższy artykuł szczegółowo omawia profil bezpieczeństwa flurbiprofenu na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję.¹

Reakcje nadwrażliwości

W trakcie stosowania flurbiprofenu mogą wystąpić różnorodne reakcje nadwrażliwości. Obejmują one:²

• Nieswoiste reakcje alergiczne i anafilaksję
• Reaktywność dróg oddechowych (astma, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli, duszność)
• Reakcje skórne (świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, a w rzadkich przypadkach dermatozy przebiegające ze złuszczaniem naskórka i powstawaniem pęcherzy)

³

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W związku z leczeniem NLPZ, w tym flurbiprofenem, zgłaszano występowanie poważnych zaburzeń sercowo-naczyniowych, takich jak:⁴

• Obrzęki
• Nadciśnienie tętnicze
• Niewydolność serca

⁵

Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że stosowanie niektórych NLPZ, szczególnie w dużych dawkach i długotrwale, może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka tętniczych zdarzeń zakrzepowych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu). Brak jest jednak wystarczających danych mogących wykluczyć takie ryzyko w przypadku flurbiprofenu stosowanego w postaci preparatów do miejscowego leczenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła.⁶

Ryzyko ciężkich skórnych reakcji niepożądanych

Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne związane ze stosowaniem flurbiprofenu, choć występują one bardzo rzadko. Należą do nich:⁷

• Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka choroba skóry i błon śluzowych, charakteryzująca się występowaniem pęcherzy i nadżerek
• Toksyczna nekroliza naskórka – najcięższa postać reakcji skórnej, prowadząca do martwicy i złuszczania się dużych powierzchni naskórka
• Rumień wielopostaciowy – choroba skóry i błon śluzowych charakteryzująca się zmianami rumieniowo-obrzękowymi

⁸

Klasyfikacja działań niepożądanych flurbiprofenu według układów i częstotliwości występowania

Działania niepożądane flurbiprofenu można sklasyfikować według częstości występowania oraz układów i narządów. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych w związku ze stosowaniem flurbiprofenu.<sup data-drug="Strepsils Intensive" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane, które były związane ze stosowaniem flurbiprofenu zostały podane w tabeli poniżej, uszeregowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości ich występowania. Częstość występowania zdefiniowano jako: Bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (9

^{10 11}

Zaburzenia żołądka i jelit

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej występujących podczas stosowania flurbiprofenu. Do najważniejszych należą:¹²

Objawy występujące bardzo często (≥1/10):

• Zaburzenia w jamie ustnej
• Zaburzenia smaku
• Zapalenie jamy ustnej

Objawy występujące często (≥1/100 do <1/10):

• Biegunka
• Owrzodzenia jamy ustnej
• Nudności
• Ból jamy ustnej i gardła
• Parestezje w jamie ustnej
• Dyskomfort w jamie ustnej (uczucie ciepła, pieczenia albo mrowienia)

¹³

Poważniejsze działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, występujące z częstością nieznaną lub bardzo rzadko, obejmują:

• Krwawienie z przewodu pokarmowego
• Owrzodzenie przewodu pokarmowego
• Perforacja przewodu pokarmowego
• Zapalenie okrężnicy i choroba Crohna
• Zapalenie trzustki

^{14 15}

Zaburzenia układu oddechowego

Flurbiprofen może powodować następujące działania niepożądane ze strony układu oddechowego:¹⁶

• Często: podrażnienie gardła
• Niezbyt często: zaostrzenie astmy i skurcz oskrzeli, duszność, świszczący oddech, pęcherze w jamie ustnej, niedoczulica gardła
• Rzadko: skurcz oskrzeli

¹⁷

Zaburzenia układu nerwowego

Działania niepożądane ze strony układu nerwowego związane ze stosowaniem flurbiprofenu obejmują:¹⁸

• Często: zawroty głowy, ból głowy, parestezje
• Niezbyt często: senność
• Częstość nieznana: zapalenie nerwu wzrokowego, incydent mózgowo-naczyniowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

¹⁹

Ryzyko działań niepożądanych związane z długim stosowaniem

Należy podkreślić, że przedstawione powyżej działania niepożądane dotyczą flurbiprofenu stosowanego w dawkach dostępnych bez recepty i przez krótki czas. W leczeniu chorób przewlekłych, przy długotrwałym stosowaniu, mogą wystąpić inne działania niepożądane lub te same z większą częstotliwością.²⁰

Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych przy długotrwałym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Badania kliniczne i dane epidemiologiczne sugerują, że stosowanie NLPZ, zwłaszcza w wysokich dawkach i w długotrwałej terapii, może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.²¹

Wpływ miejsca aplikacji na profil działań niepożądanych

Warto zauważyć, że wchłanianie ogólnoustrojowe flurbiprofenu z miejscowo stosowanego roztworu do płukania gardła/jamy ustnej jest niskie, w związku z czym wystąpienie ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest mało prawdopodobne, chociaż nie można ich całkowicie wykluczyć.²²

Profil bezpieczeństwa flurbiprofenu – najważniejsze zagrożenia

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem flurbiprofenu należą:

1. Reakcje anafilaktyczne – rzadko występujące, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne²³
2. Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) – bardzo rzadkie, ale śmiertelnie niebezpieczne²⁴
3. Powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego – szczególnie istotne przy długotrwałym stosowaniu²⁵
4. Powikłania ze strony przewodu pokarmowego – krwawienia, owrzodzenia, perforacje²⁶
5. Zaburzenia oddechowe – szczególnie u osób z astmą oskrzelową²⁷

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁸