Przedawkowanie
Fingolimod

Przedawkowanie substancji fingolimod

Fingolimod to substancja stosowana w leczeniu stwardnienia rozsianego, występująca w postaci kapsułek twardych o dawce standardowej 0,5 mg, rzadziej 0,25 mg. Przypadki przedawkowania fingolimodu mogą prowadzić do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, wymagających ścisłego monitorowania i postępowania medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące przedawkowania tej substancji, objawów oraz postępowania klinicznego.^{1 2}

Tolerancja dużych dawek fingolimodu

W badaniach klinicznych oceniano tolerancję wysokich dawek fingolimodu u zdrowych ochotników. Zaobserwowano, że pojedyncze dawki do 80-krotnie większe od dawki zalecanej (0,5 mg) były ogólnie dobrze tolerowane. Jednakże, po podaniu dawki 40 mg (80-krotność dawki terapeutycznej), u 5 z 6 badanych osób odnotowano łagodny ucisk lub uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, co klinicznie odpowiadało reaktywności drobnych oskrzeli.^{3 4}

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Najpoważniejszym następstwem przedawkowania fingolimodu jest jego działanie na układ sercowo-naczyniowy. Fingolimod może wywoływać istotną klinicznie <a href="/tag/bradykardia/” title=”bradykardia” class=”to-tag” data-termid=”30320″>bradykardię, szczególnie podczas rozpoczynania leczenia lub w przypadku przedawkowania. Zmniejszenie częstości akcji serca zazwyczaj pojawia się w ciągu jednej godziny od podania pierwszej dawki i osiąga maksimum w ciągu 6 godzin. Ujemny efekt chronotropowy fingolimodu utrzymuje się dłużej niż przez 6 godzin, ale jego nasilenie stopniowo słabnie w kolejnych dniach leczenia.^{5 6}

Opisywano również zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego w postaci wolnego przewodzenia oraz pojedynczych przypadków występowania przemijającego, samoistnie ustępującego pełnego bloku przedsionkowo-komorowego. Te zaburzenia przewodzenia mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.^{7 8}

Monitorowanie po przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania fingolimodu, szczególnie gdy jest to jednocześnie pierwsze narażenie na substancję, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta. Zaleca się:^{9 10}

• Ciągłe (w czasie rzeczywistym) monitorowanie EKG
• Cogodzinne pomiary tętna
• Cogodzinne pomiary ciśnienia krwi
• Obserwację pacjenta przez co najmniej 6 godzin od momentu przedawkowania

¹¹

Należy przedłużyć okres monitorowania co najmniej do następnego dnia, jeśli po 6 godzinach od przedawkowania wystąpi którykolwiek z następujących objawów:<sup data-drug="Fingolimod Pharmaselect" data-section="Przedawkowanie" title="Ponadto, jeśli po 6 godzinach częstość akcji serca wynosi <45 uderzeń na minutę u osób dorosłych, <55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych lub 12 <sup data-drug="Fingolimod Reddy" data-section="Przedawkowanie" title="Ponadto, jeśli po 6 godzinach częstość akcji serca wynosi <45 uderzeń na minutę u osób dorosłych, <55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych lub 13

• Częstość akcji serca <45 uderzeń na minutę u osób dorosłych
• Częstość akcji serca <55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych
• Częstość akcji serca <60 uderzeń na minutę u dzieci w wieku od 10 do mniej niż 12 lat
• Nowy blok przedsionkowo-komorowy stopnia co najmniej II w zapisie EKG
• Odstęp QTc ≥500 ms

<sup data-drug="INZOLFI" data-section="Przedawkowanie" title="Ponadto, jeśli po 6 godzinach częstość akcji serca wynosi <45 uderzeń na minutę u osób dorosłych, <55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych lub 14

Wystąpienie bloku przedsionkowo-komorowego stopnia III w jakimkolwiek momencie leczenia również stanowi wskazanie do przedłużonego monitorowania pacjenta, co najmniej do następnego dnia.^{15 16}

Eliminacja fingolimodu

Ważną informacją w kontekście przedawkowania jest fakt, że fingolimod nie może być usunięty z organizmu ani poprzez dializę, ani poprzez wymianę osocza. W związku z tym, w przypadku przedawkowania, leczenie powinno być objawowe i podtrzymujące.^{17 18}

Tabela objawów przedawkowania fingolimodu

Szczególne grupy pacjentów w kontekście przedawkowania

W przypadku przedawkowania fingolimodu u dzieci i młodzieży należy stosować inne wartości graniczne częstości akcji serca niż u dorosłych, w celu oceny konieczności przedłużonego monitorowania.<sup data-drug="Fingolimod Teva" data-section="Przedawkowanie" title="Ponadto, jeśli po 6 godzinach częstość akcji serca wynosi <45 uderzeń na minutę u osób dorosłych, <55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych lub 19 <sup data-drug="Fingolimod MSN" data-section="Przedawkowanie" title="Ponadto, jeśli po 6 godzinach częstość akcji serca wynosi < 45 uderzeń na minutę u osób dorosłych, < 55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych lub 20

• Dla dzieci w wieku od 10 do mniej niż 12 lat: poniżej 60 uderzeń na minutę
• Dla dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych: poniżej 55 uderzeń na minutę
• Dla osób dorosłych: poniżej 45 uderzeń na minutę

<sup data-drug="Fingolimod Aristo" data-section="Przedawkowanie" title="Ponadto, jeśli po 6 godzinach częstość akcji serca wynosi <45 uderzeń na minutę u osób dorosłych,<55 uderzeń na minutę u dzieci i młodzieży w wieku 12 lat i starszych lub 21

Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku przedawkowania

Ze względu na brak specyficznego antidotum dla fingolimodu oraz niemożność usunięcia go z organizmu poprzez dializę lub wymianę osocza, postępowanie w przypadku przedawkowania ma charakter objawowy i podtrzymujący. Najważniejszymi elementami postępowania są:^{22 23}

• Ścisły nadzór kardiologiczny z ciągłym monitorowaniem EKG
• Regularne kontrole parametrów życiowych (tętno, ciśnienie tętnicze)
• W przypadku wystąpienia znaczącej bradykardii – postępowanie zgodne z aktualnymi wytycznymi leczenia bradykardii
• W przypadku zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego – monitorowanie co najmniej do następnego dnia
• Leczenie objawowe i podtrzymujące

²⁴

W przypadku wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego stopnia III lub znaczącej bradykardii opornej na leczenie, może być konieczne zastosowanie czasowej stymulacji elektrycznej serca. Decyzje dotyczące dalszego postępowania powinny być podejmowane indywidualnie, w zależności od stanu klinicznego pacjenta i w oparciu o bieżące monitorowanie.²⁵