Przeciwwskazania stosowania
Erytromycyna

Erytromycyna, antybiotyk makrolidowy dostępny w formach ogólnoustrojowych (tabletki, zawiesiny, roztwory do infuzji) oraz miejscowych (maści, płyny, roztwory na skórę), posiada liczne przeciwwskazania wynikające z jej profilu farmakokinetycznego i potencjalnych interakcji lekowych. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie erytromycyny u pacjentów z nadwrażliwością na makrolidy, ciężką niewydolnością wątroby, wydłużeniem odstępu QT (wrodzonym lub nabytym), zaburzeniami rytmu serca typu torsades de pointes, częstoskurczem komorowym oraz zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hipokaliemia i hipomagnezemia. Ponadto, erytromycyna wchodzi w istotne interakcje z lekami takimi jak lowastatyna, symwastatyna, astemizol, terfenadyna, cisapryd, domperidon, pimozyd, ergotamina, dihydroergotamina oraz lomitapid, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym arytmii. W przypadku dożylnej formy erytromycyny (Erythromycinum Intravenosum TZF) przeciwwskazane jest szybkie wstrzyknięcie (bolus) roztworu laktobionianu.

  1. Przeciwwskazania stosowania erytromycyny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?
    1. Nadwrażliwość na składniki preparatu
    2. Przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych
    3. Przeciwwskazania związane z ryzykiem kardiotoksyczności
    4. Ciąża i karmienie piersią
    5. Przeciwwskazania związane z niewydolnością wątroby
    6. Przeciwwskazania związane z formą podania
    7. Przeciwwskazania dotyczące miejscowych preparatów erytromycyny
    8. Podsumowanie przeciwwskazań dla różnych produktów zawierających erytromycynę
    9. Kolejne rozdziały

Przeciwwskazania stosowania erytromycyny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Erytromycyna to antybiotyk należący do grupy makrolidów, stosowany zarówno w formie preparatów ogólnoustrojowych (tabletki, zawiesiny, roztwory do infuzji), jak i miejscowo (maści, płyny, roztwory na skórę). Ze względu na swój profil bezpieczeństwa oraz możliwe interakcje lekowe, erytromycyna posiada szereg przeciwwskazań, które lekarz powinien uwzględnić przed przepisaniem tego leku pacjentowi.1 2

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania erytromycyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w danym preparacie. Nadwrażliwość może dotyczyć zarówno erytromycyny, jak i innych antybiotyków makrolidowych w przypadku reakcji krzyżowych.3 4

W przypadku preparatów złożonych, takich jak Aknemycin Plus, przeciwwskazanie dotyczy również innych substancji czynnych zawartych w produkcie, np. tretynoiny.5

Przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych

Erytromycyna wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co może skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie erytromycyny jednocześnie z następującymi lekami:6 7

8 9

Przeciwwskazania związane z ryzykiem kardiotoksyczności

Ze względu na potencjalne działanie proarytmiczne i wpływ na odstęp QT, erytromycyna jest przeciwwskazana u pacjentów z:10 11

12

Dodatkowo, erytromycyna nie powinna być stosowana u pacjentów z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej, takimi jak:13 14

15

Ciąża i karmienie piersią

W przypadku niektórych preparatów zawierających erytromycynę, szczególnie tych do stosowania miejscowego i zawierających dodatkowe substancje czynne (np. tretynoinę), istnieją specyficzne przeciwwskazania dotyczące ciąży i karmienia piersią:16

  • Aknemycin Plus (erytromycyna z tretynoiną) jest przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet planujących zajście w ciążę
  • Aknemycin maść nie powinna być stosowana w okolicy piersi kobiety karmiącej piersią, aby uniknąć kontaktu niemowlęcia z lekiem

17 18

Przeciwwskazania związane z niewydolnością wątroby

Erytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, dlatego jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.19

Przeciwwskazania związane z formą podania

W przypadku dożylnej formy erytromycyny (Erythromycinum Intravenosum TZF) istnieją specyficzne przeciwwskazania dotyczące sposobu podania:20

  • Nie należy podawać roztworów erytromycyny w postaci laktobionianu w szybkim wstrzyknięciu (bolus)

21

Przeciwwskazania dotyczące miejscowych preparatów erytromycyny

W przypadku miejscowych preparatów zawierających erytromycynę w połączeniu z tretynoiną (Aknemycin Plus), istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane ze stanem skóry:22

23

Podsumowanie przeciwwskazań dla różnych produktów zawierających erytromycynę

Produkt leczniczy Główne przeciwwskazania
Davercin, Erythromycinum TZF (tabletki) – Nadwrażliwość na erytromycynę, inne makrolidy lub substancje pomocnicze
– Ciężka niewydolność wątroby
– Interakcje lekowe z lowastatyną, symwastatyną, astemizol, terfenadyną, cisaprydem, pimozydem, domperidonem, ergotyminą/dihydroergotyminą, lomitapidem
– Wydłużenie odstępu QT (wrodzone/nabyte)
– Częstoskurcz komorowy i torsades de pointes w wywiadzie
– Zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia)
Erythromycinum Intravenosum TZF – Nadwrażliwość na erytromycynę lub substancje pomocnicze
– Interakcje lekowe (jak wyżej)
– Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca (jak wyżej)
– Zaburzenia elektrolitowe (jak wyżej)
– Szybkie wstrzyknięcie (bolus)
Aknemycin (maść, płyn na skórę) – Nadwrażliwość na erytromycynę lub substancje pomocnicze
– Stosowanie w okolicy piersi u kobiet karmiących piersią
Aknemycin Plus (płyn na skórę) – Nadwrażliwość na erytromycynę, tretynoinę lub substancje pomocnicze
– Ostry wyprysk
– Trądzik różowaty
– Ostre stany zapalne skóry (zwłaszcza okołowargowe zapalenie skóry)
– Ciąża i planowanie ciąży
Zineryt (roztwór na skórę) – Nadwrażliwość na erytromycynę, cynk octan, inne makrolidy lub substancje pomocnicze
Dodatkowe uwagi kliniczne

Przed przepisaniem erytromycyny lekarz powinien dokładnie ocenić stan pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem:24 25

  • Wywiadu kardiologicznego z naciskiem na zaburzenia przewodnictwa i rytmu serca
  • Stanu gospodarki elektrolitowej (szczególnie stężenia potasu i magnezu)
  • Funkcji wątroby
  • Listy wszystkich stosowanych przez pacjenta leków w celu wykluczenia potencjalnych interakcji
  • W przypadku preparatów miejscowych – stanu skóry i obecności ostrych stanów zapalnych
  • Statusu ciąży i karmienia piersią u pacjentek w wieku rozrodczym

26 27

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl